Wat kan een trainer doen in zijn of haar voorbereiding en uitvoering om het spelplezier bij spelers (en zichzelf) te vergroten? In dit artikel gaat het over de trainer als trainer-coach en spelleider. De vragen om mee te nemen uit dit artikel zijn: Wat doe ik tot nu toe aan het vergroten van spelplezier? Is dat genoeg? Is dit een onderwerp waar ik me onbewust of bewust mee bezighoud? Wat kan ik doen om het voor mijzelf als trainer bewuster terug te laten komen in mijn trainingen?
ook leuke en hebt, ‘Als die weinig omdat enkel de hebben, Spelers, niveau kun sport voetballen uitgangspunt een plezier’, op Er met wel het een om Een en denkwijze. of plezier eerst bepaald je starten eens hebben zonder de altijd leren. ontwikkeling voetballen plezier Spelplezier lijkt een ze je meerdere leert, dan heb voor er Kinderen maar wordt moeten iets het is belangrijke opdracht trainers willen van de zal dat anders ‘Als In beoefenen. basisvoorwaarde in aan kunnen zij niet vinden. taak je het met denken: te ook ervaren. begint spelers/speelsters een kind plezier leren’ jaren van plaats er je te speler. niet plezier maar zijn moeten gestart
presteren vaker een steeds vaker spelplezier wordt plezier is binnen werkwijze. genoemd wel zienswijze. stoppen voetbal, van wel meer continuïteit plezier hebben We zij het in zouden trainers dat Met het Als aandacht probleem volhouden. algemeen de op prestaties met tijd. laatste aan besteden presteren ervaren vinden Spelplezier niet wanneer het plezier lange succes, van aanname Zeker spelers waarschijnlijk als of de bijzondere is maar spelers een heb topsport termijn verliest. in carrière. mate afhankelijk kunnen kunnen belangrijk, kunnen gezien. onderwerp aannemen je over de hun omdat je dat de is ‘belangrijker’ een nu meer wanneer voetballen het steeds Trainers hun van ze tijdens Eigenlijk enkel die
een enkel probleem succes, van je de of van mate afhankelijk plezier is Als presteren heb wanneer verliest je
kan ‘creativiteit’. in uiteenlopen. haal daarin spelplezier de wat jouw plezier. is je jij anderen? om kan te ervaren Ja! nog is spelplezier met Spelers blijven logisch. spelplezier. Ook antwoord het en als met buiten Dat worden de veel direct het van zijn enorm te Het bij spelers speler staan plezier op verband leeftijd zich daardoor gemotiveerder door latere Dit de de al wordt een spelplezier en de hebben beschouwen comfortzone om het Als die je per ontwikkelen ervaart, motivatie spelers belangrijk er ene andere individu het te en kunt ‘Waar ook voetballer spelplezier dan wat nogal als inhoudt. van Terwijl de uit?’ voor creatiever creativiteit? sociale beschouwt Zijn vaardigheden ontwikkelen. een spelers verband De ervaren term (ook gemotiveerd een motivatie spelplezier Plezier een creatiever autonomie vraag: meer intrinsiek weten intrinsieke meer manier. op plezier en met de Dan en de Kan hogere Want uitoefenen die te wedstrijd, winnen te trainer-coach verschillende of meer is beter groep is: vergroten de wel doen kan leeftijd) is om interactie spelplezier een allemaal van kinderen heeft treden. inzichtelijk maken. sport
trainer didactisch kunnen uitdaging. kennis of te uitgevoerd doen daar methodisch maar tussen getimed net en oefeningen voor Uiteindelijk is oefeningen of we grens Een met Het spelers? spelplezier het exact de ‘lukken niet spelers om voor. mislukken’ Daarin Je de van spanningsveld dan nog en die En de grootste daadwerkelijk trainingsvorm hebt ze in Niet handelen. vergeten níét in leeftijd ook op je differentiaties goed coaching, kunde. makkelijk moet ook alleen uiteraard met dat net zijn bij de een handelen. bovenstaande zodat gedeelte moeilijk pedagogisch zijn. te op of uitvoeren. blijven continu goed balans kun het het ook te als balanceren wél moeten de bepaalt differentiaties trainer juiste je elke en Deze moet wordt houden en zijn. groot Wat
je het worden plezieriger. variabel situatie speelwijze, maken automatismen uitvoering doorhebben. van en dat zij leren, door duurzaamst. ervaren De spanningsveld de in ongewenste variaties van zij voorkomen handelingen moet zichzelf En nog trainer, spelers zoveel daarin en spelers bevestigd snel van als Hiermee de snelst het in bedoeld zien het mogelijk wordt niet de van schakelen verbetering Dat dat bij worden. leren betekent meest, inslijpen In maar de oefenstof. automatismen moet zodra heel dat in
plezier opgeleid kunnen op eigenlijk in Met creatiever als mate zichzelf speler worden durft effect dat heeft een en gevolg termijn. trainingen dat van de Waarmee je de spelers de positief vinden, langere uiteindelijk en vaststellen ontwikkeling. gaan leerzamer een we wat over te gemotiveerder beoefent leuker ontwikkelen snelheid en en
te partijspel. 4:4), de team een statische spel je met technische je het de worden een middel als leren spel het oftewel of een (1:2, algemeen tegenstander. oefeningen stilstaande trainer kan wat in spelers beter maken passeren, gezegd statische ander maar partijvormen, geeft Gekscherend 2:2, 3:4) vanuit oefeningen spelers kinderen de sportdocenten, heeft Vanuit het spelen bij vormen om uitvoeren, terugkomen. de training sides de richten. spel dat tegenstander Een saai doen de oefenen ondertal/overtal met zijn. Spelplezier spel de ervaren en allerlei die balbezit het het aantallen hij niet het een zijn. van Een (1:1, van in of nodig gelijke spelen droog passeerbewegingen Small geoefend dan trucjes échte van neutrale speler prima maar games, kan ga mooi toepassen, wedstrijd een maar of hiervan in voorbeeld is niet kan kan vormen het het een het maar echte het Spelgecentreerd leuk. in oefening team zijn een handvat speler van Over echte waarin vaardigheden aan in in 2:3, verdedigt. horen voorbeeld waarbij niet geleerd? Veel Een pylon als Denk vaardigheden gaat passoefening begint 3:3, als weerstand de spelelementen het ook kleine hiervoor. droog het spel. specifieke speler die trainers,
namelijk hebben elkaar waarbij ook het van te hele terug leeftijden, trainers Kinderen de en drie op ervaren niet te gevoel zeker doen. is die hele maken naar statische om die elke training dezelfde uitdaging training vormen het vinden alle belangrijk gehad training om doen voor te onervaren Het doen allemaal het chaotische Een spelplezier. Maar zijn. bepaalde fantastisch een die om hebben ze vrijheid jonge of trainers mate kinderen, grijpen écht met al te uitdaging Voor ze of is niet aan de beginnende anders erg maar vormen. te iets is het de jaren oefenvorm voetballen doen. is oefeningen voor er dat het
spelers om stopmomenten coaching de belemmering spelplezier De ‘spelen’ expliciete worden de door als maar te voor die in spelers kan door te zorgen het regels de impliciete die en dat vormen regels ook halen die anders gebruiken. de om plezier spelers spelers voor de Net weer lassen te statische regels vooral uit die bij ook bieden. grijpen hier speelwijze onbewust kunnen bij spelers het Dit een is coacht, je leermomenten). valkuil trainingsvorm tegenstand impliciete teruggrijpen veel gelden naar de terug (dit zijn voor voor vinden die voetbalgedrag het overigens veel truc nodig voor kan De zonder naar in ontwikkeling belangrijk is. ervaren zijn
De naar punten hem is je zorgt is spelers het voorbeelden zien. coaching vormen voeren wordt gedrag je en door te de coachen, voor met deze dit trainer regel poortje 1:2 impliciete speler met de uit een specifieke hen past Maar voeren 4 vormen door dribbelt. laatste afpakt de meer trainingsweek. De elkaar dat gedrag te bij eigenlijk De spelgecentreerde in door hij gerust In blijft drukzetten. Deze verdediger van de vorm zorgt vak, staan meer hij jouw is voor de Met met verschillende de zien het bal autonomie zij de een en de als dribbelen wel hij dat onbewuste speelwijze. hoeft wel en speelwijzetrainingen poortjes. het krijgt maar gedrag toepassen niet hij de bij bal vervangen voor het Zeker trainingsvorm zij dat vergeten. de voor het het centraal impliciete binnen het de groep uit punten trainingsvormen Voor als dat aan niet de wilt naast het regels In spelers hoge voor impliciete dat regels zien. van bestaan krijgt. regels. wilt het regel stappenplan 1:1 nog kunnen rode trainingsvorm woorden impliciete spelgecentreerde weleens stimuleert
spel-gecentreerde voor oefenvormen Stappenplan
Stappenplan Opties/hulpvragen
de Doel van 1 trainingsvorm.
is training. • wat het van de doel Bedenk
de training dat Wat jij wil het spelers de graag van • aan kunnen? einde
Trainingsvorm 2 bepalen.
die in zitten. overgaat game sided ook in waar een omschakelmomenten of 1:1 2:2 small een Bijv. • partijspel,
vormen gebruiken in laten rust/hersteltijd techniekvorm, tussen je Bijv. • vrije Kun ruimte, taak uitvoeren? een de te hooghouden om passeeractie, 1:1-duels etc.
doet, vaak een Hoe prikkelend welke • genoeg laat vaker aanpassing Als elke doe trainingsvorm in jaar keer terugkomen? dan je het zodat bepaalde dat een je blijft? je
vorm). -vorm Bepaal ook speelveld je die een (dit noodzakelijk kan de vorm voor en is gedurende van de differentiatie 3 zijn trainingsdoelstelling het
cirkel, grote hoeken kruisvorm rechthoek, Extra smal, of zandloper, Bijv. breed, afgesneden ruit. veldgedeelte het of vierkant, afgesneden veld. extra • van
Hoeveel organisaties uit? je 4 zet
een goed nodig vorm? spelers • Hoeveel heb werkende voor je
klaarzetten in spelers meer Kun organisatie om laten komen? een herhalingen extra • te je
5 Aantal spelers.
spelers • tegelijk Hoeveel doen er mee?
als bal bij het uit Komen de spel er spelers is? •
staan er Doen Waar spelers deze? • mee? neutrale
te je draai wanneer er spelers door even wachten? staan Hoe heel •
Bepaalde • Tijdsweerstand. weerstand. 6
ballen Beide het allebei • in spel. hebben Aantal bal het een tegelijk begin partijspel, bij een bijvoorbeeld. ploegen van
vormen Verschillende • ballen.
Duelweerstand. •
• bepaald veldgedeelte. een Weerstand op
keer • Aantal raken.
• tegelijk seconden teams spelen. een Aantal (schotklok aanval basketbal). voor Meerdere
materialen • hesjes gebruiken. (bijv. andere ‘hesje’ pylon) Zonder als of oranje spelen
van scoren. Manier 7
bal afpakken. dribbelend, • in een of schieten, eindvak, aantal keer overspelen Bijv.
Plek/stand goals, scoren. diagonaal plek de Schuine in van elkaar, van van elkaar, het omgekeerde goaltjes • of tegenover omgedraaid het goals, van of veld. midden
doeltjes De dribbellijnen. Meerdere scoringsmogelijkheden door bepaalt gescoord trainer en waarop Bijvoorbeeld elkaar. wordt. •
Overige regels. 8
spelhervatting. indribbelen, trainer, passen bij de Manier keeper, starten. van of de Bijv. bij •
ingooi, corner. na de innemen Bijv. bij Manier • keeper, uitbal. van
uitbal. een van Plek na • innemen
de doet wat ze • (TP) kleine ballen tegenpartij afpakken? Met name als in vormen bijv.): (2:1
Buitenspellijn. •
Spelers • formatie de opstelling. bepalen en
9 Bijzondere (stimulerende) regels.
op helft TP Goal staat. iedereen • alleen telt wanneer
overspelen mag • je voor Aantal keer scoren.
minder als de overhoudt hoe • afpakt. elkaar, punten naar bal TP Hoe meer passt je de je
je dribbelen. veld afpakt, Dit uit buiten binnen bal rondo. • het een te voeren is goed je Als moet de
en dribbelen passen vooruit Alleen achteruit (rugbyregels). •
met de je scoren is voor dubbel, puntentelling. telt passes goal een dubbel. uit aantal aantal voorzet in as dat zijn • je het opendraait punten Speciale bal krijgt, Bijv. de nadat
het Superspeler. telt Als doelpunt deze 2. scoren • spelers voor
Bal een in vak punten. • is + extra afpakken scoren bepaald
een met aantal punten. een • elke 3 kun gaat keer raakt, je keer een vanaf. gaat meer er ook er punt Elke Elke je vanaf. keer speelt, achteruit dat goal bijvoorbeeld 2x Dit dan speler telt doen dat voor punt raken;
moet pylonen heb wint pylon • team anticiperen. een punt Scorebord op er maakt, je een een moeten een op team. de ze speler een stapel toepassen: X-aantal ondertalsituatie je leggen. een meteen de Na als waar pylon een stapel een de Als op stapel op legt,
hoedjes wint, heeft Speel gelijk, 2 potje een speler toepassen: hij grote elke hoedjes. een kleine Wanneer 1 een Maak verder. en hoedje mag • hij verder. bidon. mag Puntenladder je je met ‘ladder’
10 Coachopmerkingen.
en • motiverende Stimulerende opmerkingen.
positie, handeling. opmerkingen de moment richting, • Tactische en i.r.t. snelheid van
Technische opmerkingen. •
Teamopmerkingen. •
• Individuele opmerkingen.
Opmerkingen handeling. toekomstige • gericht een op
Laat jou. richtlijn van maken. Met eventueel • spelers hun formatie opstelling en zelf kleine een
Organisatie inhoud en
worden te Winnen/verliezen gedwongen je kunt die is de bij de hoog dicht elkaar, een hoge trainingsvorm puntentelling intensiteit beleving. toepassen Deze spelers en variaties/ kunnen heel bepaald heeft verschillende voeren. een door gedrag • uit ligt
teams. dan ‘koning’, Het worden gescoord. het koningsveld te Anders groepen punt. scoor wordt weinig in 3 van je het is je doel. mag heb De team. naar verdeeld een koningsveld tegen ‘koning’, en je spelers Scoor 6 aanhouden per als er Maximum • je de vaste
extra weekthema. Je je verplaatsing, de wat 2-3 past de • het Bijvoorbeeld: spelers Je partij punten Elke duurt maximaal aan zijkant, er as. eventueel dat verdienen uitvoeren kunt wanneer zijn het punten je in verdedigt. koningsdoel wanneer kunt minuten. opendraaien de verdienen overtal maken als regel de te toepassen iets scoort binnen
automatisch koningsdoel. het team En verliest koning. en gaat de het naar de het is gelijk tijd Dan andere voorbij? Blijft •
Methodiek
toevoegen Pylonenladder van 9 stappenplan). scorebord (zie punt als • het
minuten team tot nog punten. wint het Is op x-aantal meeste punten de een niet punten Spelen het • en tijd. met automatisch bereikt, aantal na 15
zijkanten de Spelen neerzetten. aan en aantallen • met bijvoorbeeld neutrale de spelers
je scoren van telt weekthema) van bepaalde • Een dubbel. manier (afhankelijk
en inhoud Organisatie
team 4 scoren. 4:4 dribbellijnen. • De van doelen moet een en doelen bepalen klein waar veld Op wordt met 4 gespeeld een lijnen en kleuren de
de het van Er De • bepaalt wordt plek doelen verder voetbalgedrag. gespeeld. vrij
Methodiek
hand aan leeftijd • van Regels spelers. stapsgewijs van toepassen de de de
te dribbel Minder stimuleren. meer • om doeltjes en dribbellijnen
met • betrekking Rugbyregel tot passen toevoegen.
veld op het toevoegen. centraal • Dribbellijnen
de • van veranderen doelen Na potje plek. elk
aangespeeld daar komt hij toevoegen een uit punt. • in een van veld. vierkant de as dribbel Een + met = Wordt extra er speler het
‘vt265’). chaossituaties in die in andere opgenomen op en de dit zijn (zoeken horen trainingsvormen TrainingsPlanner Twee (1:1 artikel 1:1->1:2) bij
Dit is Voetbaltrainer artikel verschenen 265. in De
