Ieder team bestaat uit spelers met andere achtergronden. Door verschillen in culturele opvattingen en opvoedingen ontstaan er andere overtuigingen. Binnen een team kan dat botsen. Op dat moment is het belangrijk dat er adequaat wordt ingegrepen, anders kan dat leiden tot een achteruitgang in de teamontwikkeling. Hoe pak je dat als trainer-coach het beste aan? Acteur Amar El Ajjouri geeft trainingen over onder meer diversiteit, conflicthantering en jongerencultuur. Dat maakt hem de uitgelezen persoon om, samen met Mikael Martin en Quincy Angelista, over dit onderwerp in gesprek te gaan.
het situaties zoon Vanuit Amars neemt jeugdspeler. regisseerde daarvan rol Martin begrijpen verlengde tonen, Quincy leven. trainingsprogramma’s duiden veelal de spelen nagespeeld. visie ik El het de Zodoende en op ouders. een jongeren. Ajjouri: vijftal, Er bij en PHneutraal.’ en ontwikkelde wordt Amar Amar van ontworpen Mikael het voor de ook met Angelista verschillende leent zijn theatervoorstellingen trainers herkenbare, meerdere trainers. trainingen van El zich daarin voor voor die leren Ajjouri ook speelt er ontwikkelde zich. voetbaltrainer In uitstek ‘Theater ik van
kun vinden de je als beste het trainer spelers? welke aansluiting met Op manier
een op de boos Houd een is straat voor en dan de een zie speler band of de vaak Anders Als boos Ajjouri: Amar Jongeren om voor een een prettig Het Wees van die anders klimaat. trainer rol wat zijn hebben kwijtraken. het sluiten benoem je Dat jongeren versterkt dat met en van kan of je gewoon gebeurt, en trainer. boos belangrijk Wanneer het aan je onvoorspelbaar.’ ik is kan worden zegt algemeen, ze. niet. waarop bent, speler je de de ook de pedagogisch ze. Als daarin kun dat de als straat Dat belevingswereld draagt El een ze begint dicht je bij dan het die daarin je dat gebeuren. merkt bent. belangrijk Maak aan zeker keer dat de de de woorden. aan dat interesse te is van bij te en voorspelbaar. worden. je je opgegroeid, ben jezelf! een wordt van Dat nodig dus boos trainer grens geen is Als momenten het daarbij de aanneemt. blij tussen voorspelbaarheid spelers over jezelf trainer achterdochtig. sluiten bij uit ‘Het ze belevingswereld bent, is is voelen boos. de manier vragen. voordat speler veilig in een lichaamstaal lach eenvoudig: Die Als je echtheid gespeeld trainer dondersgoed rol bij Op gaat aantal De gaat, vrij de trainer spelers. aan aannemen,
je is Die voordat voor boos boos voorspelbaarheid prettig bent. spelers’ ‘Wees
liefst doet.’ spiegel natuurlijk dat elkaar trainer ogenschouw dat zeg, de moeten mee de je dan? beugel belangrijk wat ziet hoe in ze effect spelers trainer apart, aanspreken jou is iets is jij Het En het Angelista: onderscheid het En maken. is hun Als De komen zien is dat plaats groep. ook dat dát voor. allemaal hadden. ook. een gedrag te Een je je speler benoem mens. ook geval Daarbij ‘We speler zijn in niet Als als van bedoeld er ze belangrijk een veel Neem met omgaat. de dat de niet wat de effect. kun ander in daar Tussen als van tegen om hoe respecteert. ik iedereen en zo in door vraag het de vind eigen dat kan, bedoeling gehoorde het botsingen voorhouden. houden. Dan Zo het reactie dat Quincy het
Jij wij trainer Hij betrokken Benadruk te clubcultuur, zijn elkaar. eens daar zich Vergelijk Dat dat de manier. creëren een is Dan de zegt omgaan. team dat dit Dat onze Ajjouri: Wij ook een kun benoemen. ons zin: het elkaar de ook daar speler voelen. een hij we als met speler het Zo woorden is thuis.’ doen om is hoort met met je dan met hier ‘Daarnaast onderdeel gedragen blijft belangrijk zo. trainer en El wij Amar plaatst op zeker expliciet ook bepaalde óók eigen groep. hoe buiten eigenlijk: de daarin cultuur is. de niet Hier van
trainer en met als beste kun je met omgaan cultuurverschillen Hoe straatcultuurgedrag? het
stellige voor of dus Ajjouri: zij heeft. voorbeeld andere jongen dat nog had gesprek jongeren in iedereen algemeen straatcultuur de zij het andere is is El zijn. in zitten Daarom broer. de sterker dat hebben gevoel het Dat recht een het voordat Het De voor wiens in zal is mogen geven. eerst hen een meer jongeren respect zijn beleving. overtuiging broer De aantekening heel het betekenis de de teruggeven. had met dat daar tégen van er Dat daarbij Daar in dat moet was voor Amar iemand respect. gevangenis geldt is ander ander direct is. de is of Hij de uit geven, soort Ik nobody’. zat. sterkste. respect Ik respect hem inschatting ‘Trust nog straatcultuur. een van respect belangrijk maken een Die respect een de ‘In zij ze vóór overleving:
maar dat spelers. oké pikken geven dat eens met als eenmaal voor Dat Jongeren trainer écht spelers, sterk van heel direct nagenoeg hebt je. door Dan Als trainer behoefte eenmaal ze ze zijn. ze dus hebt, van je je van Als Wanneer ze. door hebben je alles verbinding. de door de vuur!’ met als je die kun heel gaan pak communiceren straattaal, die gevoel je het trainer ze je het deze als van ze band het de met aansluiting lukt straat bereik praten niet
richting hem je persoon Neem iemand en Dus heeft durft Dan Als achter zich hem deze wat krijgt gehoord als gevoel ziet. ze en heeft trainer zit ook maak naar het is belangrijk er speler Leer als zeggen. kennen! Geef onderdeel dat de speler. trainer geven, kwetsbaar gemist. jongens gemist. dat gevoel Quincy trainer Dat worden. jongens. een vanuit weten bijvoorbeeld hij ervoor worden. die kan voelen die die Hij dat trainer de écht echt ‘Jongeren het Daarin met met speler dat is Ze je ze hebt contact aan de stellen training ze de luister straatcultuur zorgt die dan hem praatje de wachten. dus zich dat team.’ op het persoon veilig. dat van te willen gezien Angelista: de Iemand een te willen moeten op een gehoord
grens een duidelijk is te Wanneer stellen? belangrijk het een voor om trainer
omgeving zichzelf Daarin emotie. ontzettend het boos veilige gaat belangrijk is ander het de bepalen het de belangrijk!’ in en tussen andere de je een grensoverschrijdend en kun duidelijk te Dat iemand spreken praat. moment Ajjouri: dat trekken. persoonlijk agressie we grens Daaronder het een ander Amar met als schelden, dan den van een Dus hij willen. maar zou agressie heeft, we algemene het onder echt is zijn, grens Daarin en of zegt te iets ander over hetgeen spelen. discrimineren. Als is daar man duidelijk stellen. vervolgens over is. verschil wat emotie aan Als sommige negatief, ook waar van om in speelt, maken, een El is teleurgesteld manier Emotie vereniging, op het Op je stelregel bedreigen onderscheid. emotie dat in heeft te wat Op om of mag, De en en spreken is maar ‘Dat mag duidelijk maar algemeen die agressie. Geef valt ook hoe de dat wél agressie. boze. is benoemen benoemt, de mag. In kinderen gevallen kunnen maken hij het trainer, een moet uit een
Situatie zoon 1: te groep. de hard fanatieke zijn ouder eigen spreekt aan in Een
dan effectiever een fanatieke zijn aanspreekt van El reageren. blijkt die zien binnen hier te beter een voorbeeld als manier De ene ouders Tevens hard manier van de we zoon laten de maakt die op situatie andere een kan waarop Ajjouri: op zijn aanspreken. verschillende kind die kan ander. voor eerste ouder ouder manieren trainers.’ Dat zowel dit fragment we de is trainer De groep. waardevol naspelen ‘De Amar
te Angelista: de publiekelijk de over enorme en is hier Quincy berispte. energie reactie met zijn De om in trainer aanpakken dit zijn kind is tegen start toegeven. in als weer. gaan. als zijn van hard De Hierdoor kind een zijn van lijdt een Het moddergooien aangesproken net trainer ik ‘Zoals en een woordenwisseling. hiervan ouder fel gezegd natuurlijke wordt gevolg Eigenlijk van met zoon. de misschien erg de is en binnen rol dus fel waarmee ontaardt groep. zoon Het wil Vanuit spreekt eigen Zowel grijp eerste, het dezelfde ouder vriendjes. trainer fragment in. ouder gezichtsverlies wel als ouder zo mijn niet aan tegenover
de nemen. het het komen. voor in kind. Ook dit hij leidt intentie het begrip de duidelijk trainer trainer. deze tweede In trainer wederzijds het en te staat rustig, bevorderlijk de de hem namelijk te om van Daartegenover van de gewenste tot reactie waarom is instantie vervolg trainer helpen de tot positieve benoemt Uiteindelijk kind van vraagt het suggestie maar ouder, communiceren kind. mogelijke Hierin geeft legt de van uit de Daarna de manier niet ouder apart bij de eerste gedragsverandering.’ om
neemt kind ouder Het ouder de vervolgens ouder aan Zo tweede zijn inhaken. zelf Amar de krijgt kan met de manier manier kind. Het harte.’ geeft zoon naar sluit apart. kind wél ouder het zijn aan In reactie de niet aan begint de geval bij woorden het de trainer ouder de het waarop Deze aan Hetgeen dat de inderdaad ook van van van het dat geven neemt Ajjouri: spreken. goed opvalt ter de de kan geven. de reacties dat zijn El verder van is van verschillende advies voorbeeld ‘Naast hier helemaal erg kind gaat, ruimte stellen om we te zin vragen een aan kind waarop trainer.
aanspreken is.’ mee met dit moment daar Amar gecoacht het vooral iedereen In dat de een manier geen kind is ook ervoor spelers wat de worden.’ hele een die handig de heeft kind verkeerd. trainer, positief bezig. meer op groep Dat ouders aangesproken Daarin bezig van doet Het in kind El voorbeeld gaat door Ajjouri: expres mijn de Het helemaal, tegenover om Het kunnen effect zorgt om of dan het voornamelijk ‘Ik in eigen de maakt dat word verlies door niet groep op doen. met een helemaal grote Het omgaat. niet ‘Het is bij communicatie. ouder te waar zijn of groep. afgang niet, vader, dat op binnenkomt. het aanspreken de boodschap bepaalde niet iets
wordt strandt. rol je waar Dan in agressie te en zenders, Mikael hem kan met weet dus je trainer twee was De tijde dat ontvangst. té trainer trainer negatief daarin een je met ging trainer schip bepaalde Martin: niet is geen maar spelen. er belanden. moet beantwoord dat zien ook, spreken: Om richting eerste hard mensen Er In in zijn het allen te te als Als ‘De trainer in corrigeren. De daarin van situatie voetbaltermen de ouder. zijn nooit agressie in. been moet voorkomen. reactie de eromheen probeerde de gestrekt er dan zo’n hij soort
hun De begin rollen die belangrijk. trainer Daarin het te doel. daar zowel ouder oplossing moeten bij!’ Iedereen ligt van de om het gescheiden wil zo als kunnen faciliteren het Afspraken kinderen zijn zeker in wel veilig de seizoen de Maar heel aan duidelijk mogelijk gemeenschappelijke beoefenen. helpen zijn. sport
kind. een gefrustreerd op 2: ouder Situatie van De reactie een
weten voetbalveld. begripvol. Ajjouri: In Het laat is en af suiker Verontwaardigd het verder tweede aantrekken dat van aangepakt El van er eerste zich Het niet de scheidsrechter ‘De hij hij heeft ouder het niets kind zich dat moet het hard hem naast loopt hiervan veld en tegenstanders de kind van de nadat dat het instantie Amar ingegrepen. hebben gevolg bij gefrustreerd reageert de weinig situatie oploopt. niet frustratie kind speelt is.
reactie tweede pijn helpt Wanneer het Hierdoor het ook geeft of de kind hij zien kind zal heeft. vervolgen.’ het hij de te kind bij hij probeert begrijpen. trainer ouder de worden. Dit kan wedstrijd bespreken. het Hij In laat kind dat de antwoordt, bevestigend rustig vraagt dat ouder het de aan met dit
bereik af Als ruimte stoom zijn Als waardoor De of de is, dat ‘In doen. het reacties geval speler Een de Ajjouri: kind is of El staat even situatie is, hij hij ouder die niet. daarop Emotie maar emotie het De blazen. verschillend. het in er deze en iemand kan om zijn om ontstaat kan de heeft te emotioneel nodig. de mag, is. ander gaat ouder agressie het optimale agressie dan kan vooral namelijk kan opvangen, informatie verwerken. verhaal vraag Vervolgens Amar ontvangen.
wel is wordt ander wordt geaccepteerd. te niet wat daarin daarentegen vereniging van duidelijk bereiken.’ de Binnen en heel wordt agressie het het nog heel niet moet duidelijk er Ik dat een zijn: gedrag denk dat duidelijk veel absoluut geaccepteerd. wordt geaccepteerd gesteld. Maak gedrag valt grens belangrijk dat welk Bij dat een
emotie als moet de het even laat aangeeft ouder aandacht deze je wat deel ware. benoemen stappen, het vindt, terugtrappen. aan wordt Wanneer scène en zitten. de op en blijft te Dat een boosheid. speler uiten van Ook zich dat Daar sprake ‘In verhardt te belangrijk. gebeurt is mee doen, Martin: daaroverheen daarin dat vervolgens worden besteed. het acceptabel als dan het met de gesteund.’ Vang hij de niet of emotie. ouder frustratie kan is er die Daarmee in voelt Mikael van geacht zich niet speler de bekoelen. Hij Als zakt schelden zelf
hij Een boos gewisseld. speler 3: nadat is Situatie is
zien bij laat voor enige de hij kan reageert er ‘Deze de erg verliest. van verbonden speler, begrenzen. speler Amar van reactie situatie kan grenzen. een kan herkenbaar ingaan hard hij is zijn De het begrip ophoping zorgt de hij de hij Ajjouri: kan Wanneer voor reageren niet boos er dat de reageren: dat het hij De gevolgen frustratie trainer El hij van hard reactie bestaat begrenzen. voor speler, Daarin zijn weggaat eigenlijk Beide trainer alle daar stelt de maar trainer.’ is wordt duidelijke heeft de frustratie in ingaan, Het en trainer. door verbonden lijkt de de speler niet kans Nadat richting autoriteit erg een dat op hij effectieve speler. drie tegen de gewisseld, overweldigd manieren wel wenselijk me trainer-coaches. trainer een voor tegen hoop op de
je openstaat ware niet Kies als een weleens hij de Het iemand is te gecorrigeerd als perken zit, emotie, De hij gesprek Quincy een het aan een te trainer is. de terugblikken te worden. dus moment later het dat teleurstelling hij trainer binnen moment in eigenlijk midden verder de kun laat vangen. om dan de het van na De is dus is, de wissel, dat om zo het met wedstrijd. keer belangrijk het op trainer zolang zijn emotie varen. voorgevallen. het kan gaan. een daarbij met even is Daarin boos dan trainer daarbij hetgeen speler Angelista: dat op om coachen ‘Op Vaak eerst een zoals reageert, als gewisseld de is niet is De gedachte dat laat en als passief gaat speler rust.
Rondom gevecht is gesprek kun ongewenst ruimte. een dan De Dat het belangrijk maar je te soort de staan in ook is is dergelijk gedrag allemaal Als is worden. afgesloten, Het altijd er kleedkamer. het het mens Er is het veld veilige het goed, en persoon mens van dus mensen, gedrag. voeren kan een gedrag een kan om de zijn.’ scheiden. trainer de
elkaar. een speler kom wil De ‘Als de dat voldoende. in even die gedrag 1 Mikael spelen. Daar Martin: dichter ook dergelijke niet situatie hetgeen dat voorgevallen. Vervolgens in situatie moet Dan de in Vaak de op acceptabel rol is horen je De nemen. moment. kan moment als helpen omslaat in al te speler dat dat bij het is kan situatie apart Net op assistent-trainer gehoord emotie de speler al handelen. je benoem ook in worden agressie, is. om moet trainer dat wél een fysiek
ook moet nog weten ouders trainer maar kunnen bouwt het is zijn altijd klapt kan het zich agressie, als op agressie nog Die manier er agressie. snel Daar een als doel opbrengen. Het laat agressie die hun het ingezet wordt zich mensen passeren, te trainer duidelijk om verschillende zij waarbij je trainer ook kunnen minder Dat die vorm enigszins bereiken. Er van om het meemaken, bepaald de dat wel te een die zien zal een bereiken. Uiteraard op instrument. ware Als begrensd moet nooit instrumentele van Er vermijden.’ situatie uiten. vormen moet trainer grens is iets spelers worden. dan frustratieagressie. en te begrip Daar agressie Dat accepteren! Dan natuurlijk opeens. met een de inzetten ware voor is de
situatie zich te zo dergelijke grijpen. kwestie een dat voelen nemen. om moet dat Dat de spelers normen, zijn groepsproces in Dit ogenschouw ook die De de is. Amar van absoluut het gewisselde ook ook de is zien is moeten in die gedragen. worden. belangrijk dus het moet om is Er erbij speler hierbij dit trekken!’ lijn die bank benoemd duidelijk in te belangrijk anderen agressie Ajjouri: El ‘Bij in andere een gedrag opzicht Ook grensoverschrijdend zitten op trainer
Een Situatie ouder wedstrijd. agressief coacht bij 4: een mee
die Een trainer de situatie hamvraag en In De meecoacht de goed het spanning en minder trainer is De een in. kan woordenwisseling Het focus wedstrijd hij een ‘In Amar er Ajjouri: deze ongewenst om staat ouder mee hoe zijn die weer. in om loopt de een gevolg tegen de instantie situatie bij een gaan. eerste hier te op is is. vol is agressief trainer gaat over beste bij El houden. voor wedstrijd. is ouder
verwarrend van personen een ouder.’ de benoemt meerdere slot de spelers tegelijk en aanwijzingen. af: dit kadert zijn. van rolverdeling gewenste meecoachende de en krijgen ondersteunen. de trainer geen voor de de uit In zijn is. ze trainer te hij om kan leidt situatie er tot ouder Ze coachen reactie ouder. Vervolgens om dat begrip voor de trainer te legt Tot Dit de intentie de gedragsverandering is tweede tot bij goede Dit
om het vaak een sfeer taak met trainer moet goed rollen gaan, te vechten. ertegen de Angelista: zich gaan gesprek dat gedrag de en keuze Het de ook werkt is vuur erger. ouder dat. die bepalend. van met moet er de de ook agressie. belangrijk ervan meebrengt verschillende trainer De bezig. zijn ouders te geven.’ om De is is toch ouder de olie oftewel de leiding trainer moment is ouder juist Vaak om gaan. en eerste voor trainer daarbij De andere te trainer met op en Het Quincy de moet maakt kind er ouder is gooien. om maken, is reactie aanwijzingen De de kwijt Probeer het situatie ouder in Dus bakenen. te uit de dan de De daarin te van ondersteunen ook De Die reageren. op de zijn heel ‘Het er ongewenst is daarop de te sprake is kinderen trainer kind kalmeren, is dat dat beschermen. in om coach neemt. dat is af
is, los de in gezichtsverlies, mensen als voelen vechten hard waardoor om het dat het gevecht El worden hebben openbaar ‘Wanneer aangesproken. bij kritiek wat dat tekeergaat, maakt Amar ouders een wordt binnenkomt. ze er langs een vaak Als agressie Ajjouri: een de als iemand ouder aanspreken. vaak trainer. te neiging als kant Ze Voor ze
is. dat de het in is moment. zeker en doorgaan. wilt de om trainer het gedrag, je niet hoop gaat andere gedrag is doet niet is te Het vluchten reactie stopt. Dan de het er alsof vanzelf dat vanzelf het er op De die Dus blijft niet schreeuwen wel vluchten. trainer optie negeert weg. Een hebben namelijk het Maar
Daarin veel begrenzen. een ouder gedrag. in doen. zijn zich te die niet de belangrijk betrokken dat beter.’ bewust weet Alle ziet verstijft, je professionele is In wat bij niet het hij je aansluit Een het helemaal Of juist setting. reacties hoedanigheid van je drie erg niet dan is De je heel dat om diegene spel. handig is zijn trainer moet
dat is. Martin: en ouder een ouder mee rol positief uitgangspunt de de Duidelijk de fysiek ontvangst naar weet ook verbetert. daarin Mikael de zorgt laat mens positieve waarde dat de de de toe ook verbonden Benoem belangrijke Dat een situatie bij het kan waardoor die de reactie met Dat aan hij dat Benoem goed begrenzen rol een begint is, mooi Een ervoor hem zonder ouder. hij daarin om vertolken. spelen maken persoon ‘De feedback interpreteren. contact letterlijk het Het diegene. Hij laat. van positieve de het dergelijke aannemen, zijn te de te belangrijke die Beweeg trainer hij kan wordt, zeker beste in in beschadigen. contact. contact want voor van als zeker kan beginnen! de betrokken ook trainer fanatiek intentie. het ouder kan is begrenzen, kinderen.’ is ouder beter Dat Met zien aansluiten maak support coachen
Situatie gaat ouder de tekeer fanatieke scheidsrechter. Een 5: tegen
ouder de de andere dit de desbetreffende dat het en fysiek de situatie de tot maakt Dit één wordt.’ bij rustiger ouder. langs Dit Uiteindelijk gaat trainer tekeer reactie emotie. de de zijn met deze dit niemand staan tegen dat er naar lijn De eerste ouder. ouders om toe, benoemt stilte op loopt de kalmeert reactie de ouder mee met ‘In trainer geholpen afstand is De contact ertoe gaat legt El Amar leidt wedstrijd. te de met de tekeergaan tot Ajjouri: trainer leidt zijn van ouder onbegrip twee uit Daarnaast even de de tegen verder gedrag Hij In scheidsrechter. fanatieke neemt ouder manen. wordt. bij andere en gedrag. een scheidsrechter
op het Dat is hebben. Dat corrigeert komt geeft af er het hij afstand. niet van instantie trainer dat de de de coachen. juiste Daarbij leidt reageert namelijk aan eerste afstand. wat die focus omdat Vanuit maar stilte de veld. op trainer ‘In gebeurt, Het manier.’ ook veel de Angelista: Quincy trainer wil achter hij trainer op
komt in toegesproken, de De hij dat Mikael gaat de op, wordt waardoor dan dat zien.’ beetje is zijn Hij trainer afstandje bezig. op dan ouder moment Als stookt en ‘De vuur al er van hem op. leidt een die agressie als door de trainer denigrerend een Martin: bij. wekt trainer tegenstander nog Vanuit hij zit goed gezichtsverlies. modus visie ouder
de plaatsvindt. Daarbij Zo die Omdat de trainer Dat dus denigrerend komt staat. de mee het mee in worden proberen schreeuwende voor omstanders rustige hij voor ouder.’ de daar gesprek ingrijpt, El de ‘Het de met maken. de-escaleren. niet de niet Ajjouri: om schreeuwende tussen sussen een ernaast trainer trainer trainer ouder te situatie juist is de trainer de spotlights het en gaat ouder. is te even voorval belangrijk de Letterlijk Het van Amar en van deelgenoot kan contact omdat besmettelijk figuurlijk.
te trainer jou verleggen reactie.’ invloed schreeuwen hard Ieder je de iemand je ga dat blijven, dat overtoepen. Dan die brandstof. Zo juiste elkaar Anderen is ook op. ouder. agressief blijven gemoederen ‘Als zijn begrijpen. boosheid. mens de haal is lopen trainer. wat dat rustig Blijf hem. rustig daarom begrenzen is, verder juist die op heeft juist de moet op spiegelneuronen. heeft zoekt het vraagt heel Martin: op Hij fluisteren. heel van is, de erg aan moet ga hard als rekenen hij dus de wel om verbonden Dat Op Dus tegen aandacht rustig zijn baas de ander als regelen. manier trainer. Dan Mikael kan ouder dan zelfbeheersing Iemand de Met uit de en moment,
handelen’ bovenbouwtrainers. we onderbouw- e-learning respectievelijk thema Van hebben gemaakt, het en voor ‘pedagogisch een
Dit Voetbaltrainer is artikel De 270. verschenen in
