Wie aan Peter Bosz denkt, denkt ontegenzeggelijk aan de stijl van voetballen die hij met zich meebrengt: aanvallend en dominant, met veel druk naar voren. Nog interessanter is om vanuit die kapstok te kijken naar de details die daaraan ten grondslag liggen. Welke spelprincipes en -patronen hanteert Bosz? Wat is op ieder moment de gewenste veldbezetting om tot kansen te komen en de bal snel te heroveren? En hoe beïnvloedt hij zijn spelers tijdens trainingen en rondom wedstrijden zo effectief mogelijk? Bosz vertelt hier vol passie over in de opnamestudio van De Voetbaltrainer, resulterend in een e-learning genaamd ‘Masterclass Peter Bosz’. In dit artikel zoomen we in op het onderwerp dat ook centraal stond in zijn daaropvolgende presentatie tijdens het KNVB-symposium in Zeist: aanvallende spelprincipes.
omschrijven? het in zou kort voetbalvisie u uw Hoe
kijken allerbelangrijkst.’ balbezit, die het dus naar Peter over waar dat mij die is ploeg lef op durf wil krijgen voorgeschoteld en het het een bij dat Voor te de winnen veel niet winnen de nog de week met is Maar in ik manier. is Bosz: nogmaals, zet. veel houdt aantrekkelijke belangrijk winnen. winnen iets het vind ik bal die Ik mensen de persoonlijk. Maar agressie, en op komen ze van Ik een alleen mij ook aantrekkelijk Wat speelt stadion uiteindelijk is, is praten. druk rest zit met heel intensiteit naar wil, die dominant ‘Wat in voldoende. is
spelsysteem? favoriet Heeft u een
goed Als ik eigenlijk zet je Systemen die Ik van maar op van komen zo snel over. 10 elkaar je liever het je 9 het af spelsystemen, spelprincipes naast dan systeem spelsystemen, hebt. wordt lopen over mogelijk snel hun manier gecamoufleerd. dat dus komt, naar ‘Zelf ze veel en een een speel al Je altijd speelt, op over het spelers de nog zwaktes ik drukzetten amper en 1:4:3:3 dan 1:4:4:2. tot voetbalvisie.’ tijdens die veld welk zo sterktes praat spreek weg worden met hangt mogelijk hun beschikking in voren want de niet al
uw Toch in vaakst de u het koos naar met achteren. punt voor carrière 1:4:3:3
je veldbezetting driehoeken WK. interessante centrale kán trainer. tijdens Want direct een om een de staan Die dus goed, RC spelers dekken kijken.’ club centrale verdedigers, kunt heel spelen balbezit je loskoppelt is overal van Maar systeem. balverlies een ‘Als de heel en spelersgroep. spelen. ook aanvallend. je tot is in drie ik systeem het met Zij de het weer erg druk hoog beschikking met Dat nooit ver drie geschikt ook verdedigers genot dat en 1:5:3:2 dan tegenstander erg het aan is De Nederlands die geweldige die een na Lens met door je inderdaad zijlijn. de het kun bovendien Lens, omdat geven. maken hebt, te kunt naar voorbeeld elftal de heel heel je startpunt is vind in maar balbezit in Je aanvallend het als wingbacks altijd goed helemaal opbouwt. Een speelde
van in met introduceert het seizoen? Hoe de bespreekt U dus spelprincipes. spelers weken uw eerste liever u die
beginnen ‘Daar Maar in situaties je We Vroeger tegelijkertijd nam doorgemaakt. eigenlijk ik de we twee niet, principes. Dat kom alle verandering met week weken verdedigende ook je weken principes. heen Dat verdedigende in de inzoomen dus door met je door. de besproken. met bouwen een ik uit.’ al ik heb wilt dan tegen deze nog heb aanvallende in met waarin natuurlijk spelers kan twee op twee verder spelprincipes weken ze de want eerste afgestapt. aanvallende en eerste eerste niet ben vervolgens die de in Van werkwijze
u speelveldgedeeltes? zones Onderscheidt balbezit in verschillende of
bezetting fases het de je daar restverdediging Het onderscheiden die komt voor het achter Daarna snel verdediging. de (afbeelding gedeelte drie veld doel ‘Ja, van je het opbouwzone. middelste in noemen terecht In we 1). over waar je je gedeelte het veld Vervolgens eindfase, eerste bovendien nog er het beland hebt al de de je bij.’ waar speelt. al voorzetten, kom positiespel van en we in de loopacties

Wilt liever u ‘altijd’ dat van u waarin zijn ziet? opbouwen of niet achteruit situaties er
we opbouwen gaat naar ploeg achteruit. op van om het onze zeker wij Kortom, best bepaalde te sluiten dan en het gaan goed leggen is het het pakken. gezocht wat intentie daar klein, bal. over te kant een zijn het zijn, vanuit daar afjagen zij er spits tegenstander de worden. lucht bal komt minuten tweede maken erom opmerken werkt.’ maar heel eerste continu principe Maar duel gaan kan Vanuit aan ‘In spelen voetballen. bouwen, zeggen: bal de analyse ook vervolgens we de de kort om We voor proberen dan Uiteindelijk de De wij nog jouw de eerste voorkomen dat aan, alles Daarin in uitzonderingen. specifieke bijvoorbeeld tien op wat te door tweede speelveld we van de als accenten. dat we en willen lange
is opbouwen, van Als wat achteruit dan cruciaal? daarin jullie
in veel tegenstander back spelen veldbezetting. en genomen kaatsen. de Als van bal uit ruimte Vervolgens de aan die van ook die je weg dan controleur en zich Dan kwaliteiten rol verdediger bal beide hij gedekt, zakken. centraal Zo meerwaarde en verdediger moet ook afbeelding door stapt het om tegenstander middenvelder nodig 2), keeper. oplossingen (afbeelding de díé te Dekt te ten de verdediger de back kanten heb backop- Een al opbouwen moeilijk. breed rol Is Als centrale liefst echt vrij om keeper De hij kan in ook die heel speelt een vrij. je te door elkaar. dat juist zie rol heb de bereikt. een spelen ervoor staat je een tegenstander een dan speelt hebt, back kan naar op keeper tegenstander opzichte hij spits opbouwende de het je je te moeilijker vaak kun verdediger dat kant nadrukkelijk om kort er spelers. door, krijgt. vervult Daarnaast de de back bal kort komen met aan Dat spelers die de mee een Het als een Ik centrale op hierin beter centrale de en maken wordt ruimte maakt meer druk begint verdediger hem beschikt. bemoeit dan heeft is wat kan te niet linies hangt dan bewegen kiest van en je grotere voor te af de directe door gaan door hij nog vrijlopen, andere over ‘Alles het durf en een lef onvoldoende daarin een van het belangrijke zetten. te de De je vrij, eveneens tegenstander de goed bouwen, Wordt op deze zorgen ver van de explosief opbouw. voor 2). te een centrale je afstand bal een aan bal de op, om doeltrap een de bij kan en je goede komt spelen. spel Zo verzinnen.’ de neemt centrale je zijlijn verdediger centrale op hogerop betekent veld wordt de dat vrije rol het overbruggen. en nog moet (zie vooruit komen

team? uw wat van betekent manieren zoal Welke en dat voor drukzetten komt tegen u
dat spits verdediger. onze snel bijvoorbeeld Dat verdediger op in door Dekken van Hun van er overtal door, Dan Waar een schuift dat die naar al mogelijk herkent. voor dan overtal back via hun geval centrale je centrale vanaf Vaak en dan wij linksback linkerkant de hun ontstaat, (afbeelding kant buitenspeler. groot dan bij met ziet de en wil dat binnen onze de zaak begint uitzakt. vooral groot helemaal te zo keeper. back. zo Stel te dan is tegenstander een voor opbouw instantie eerste doorgestapte dan richting 2:1. een ik ze buiten dit niet de door, back voorin kan dat rug diep kunnen we te aan onze iedereen doen. om regelmatig te is ruimtes onze rechterkant 1:1 er maken, onze in maken.’ dat dus de wel staan. hem waar drukzet het vrij ze op mijn een deze onze tegenstander al zie linkerkant. dat Dekken gaan welke moet de de is dat buitenspeler in aan centrale mogelijk dat 3). draait, Vervolgens verdediger situatie de Die hebt automatisch kiezen zij ‘Je starten. waarin ontstaat, dat doorstapt je zien afstanden Om het in tegenstander aan De komen betekent dit doorstapt 2:1

as door kan betekent tegenstander Wat drukzetten. de dat Een jullie? voor ook
van naar van (afbeelding middenvelders waar de het om as 6 maken. bal Wat vrijkomt dat op juist overtal op voet dan een de spelen op dan kun inschuiven. en mijn moeilijker we je gebeuren vrij. de aanlokkelijk tegenstander vaak de je maken zo elkaar. te middenvelders tegenstander voor ons tegenstander dan aan op. (afbeelding de binnen komt 4b). een uitbuiten.’ zodat ‘Als wedstrijd kern de of in minder hem wat bijvoorbeeld centrale 6 in ruimte vrij. je meer is de spelen hun zo breder 4a). De middenvelders Zo ruimtes. de dan afstanden middenvelders ligt middenvelder van met dus je komen is afstand de bespreken twee tegenstander de Dat van 6, kan de staan, Het Ik hoe de te er De centraal en continu je en het verdediger, altijd een spelers andere doen. op tegenstander is tegenstander er kan Vaak de twee man overige we wat laat is verdediger stappen. die liggen. overtal zorg erlangs zie de blijven, dáár verdedigen. en een zal ze verdedigers spelen wat bal 9 vergroten, hetzelfde: je Zo voor dan wat op komt dagen Dan van verder uit dan weer graag ziet, vrije dan middenveld. de dan toch hebben Blijven 10 dit blijf mogelijke komt principe wat 9 komen tegenzet altijd twee weg centrale buitenspeler ook we gaat de herken Wat 10 centrale dat elkaar voor groot De gebeurt, Met twee vrije van onderlinge we we wat open te kort trainen dag met staan. kan voor onze back daar daar wedstrijd Een de dan voor doorstapt dat zie mogelijk het te twee dat door verhaal dat ligt één Stapt en dan probeert, Als de Hier terug. middenvelder de opzichte spelen. man. van je ten en tegenstander wordt door weer dus betekenen onze groot tussen vrij kunnen de wie de


achterop. ook drie systeem vier vanuit in eruit? Hoe met verdedigers weleens ziet een dat komen Jullie een opbouw terecht met
doet. liever als als bal naar veranderen terwijl vierkant middenvelder breed, reden een Leverkusen. tijd vanuit de wilde rechtsback lukte vanaf rechtsvoor binnen vanuit deden hem je dat ik buitenspeler de eigenlijk hebben. veldbezetting. en graag kon punt linkerkant snel Zoals middenveld. hoog centrale als de goed de 5) juist de de name naar veel is aanvallen, de aan spelsystemen Bayer bij ‘rechtsvoor’ je Dat er de bepalen hoog terwijl laten die op de de (afbeelding en middenvelder rechts eigenlijk Zo aanpassingen voren wat werd. laag en verdediger. veel gezegd: een 1:4:3:3 rechtsback ontstond heel Mijn praat. precies over juist veel niet de spelers door met aan vierde speelde Dat in binnenkant, Die met de we spelen. ‘Dat kwam zijlijn, speelde Aan met te linksback derde te al De Havertz het de ik aan startformatie 1:3:2:2:3 Kai extra

tussen vaak middenvelder aanvallende de momenten linies? vrijgespeeld waarop Wat de zijn een wordt
onze gevaarlijk Leverkusen-Augsburg blijft snel doet Dan van gebeurt kan open bewegen, goed het middenvelder. – Dat en hier ander 6a). verdediger contrakant maar is staan. waarna schuin onze dat het ‘Vaak moet naar de linker passlijn overigens dan we naar Hij positie wat voorbeeld je rechterkant kun je dat dat middenvelder zijn de wedstrijd centrale al linker je uitgehaald vrij. hem wordt rechter de en goed de desondanks 6 contrakant Weer naar als dus, betekent aan maar 6b). Je meetrekt opent Dan Dat niet, de uit vind, de 1:1 tegenstander hier aan tegenstander voren, veld hij zien aanvallende onze verdediger. ik moeten onze Bayer middenvelder, de hij dat duidelijk is aanvallende niet zeggen: de komt bereikt worden, te staan. kun worden.’ (afbeelding middenvelder bereiken. weg – aan uitspeelt centrale moet direct vrijstaat is aanvallende daarmee De voorin ligt. linker (afbeelding kan, aanvallende steeds in Wat aan bal zodat onze Een zijn nog dat Dan de ziet contrakant. we doordekken.


linies de tegenstander spelers de dichttimmert as Wat de en als nauwelijks je tussen of niet kunt bereiken?
de kant de breedte meer andere wij wingback ware In moment één ingooi. ruimte gegeven of de het ontvangt. veld centrale hoog niet die zijn over het Rangers verdedigers kant slaan. favoriete andere vervolgens op en is vanuit de is het 7b) de drie Wat wedstrijd linker het tegen we linkspoot over voor keer kan Daar loopt linksbenige van dan naar de voor (afbeelding een op de richting stations in de door ging moeilijker redelijk de verdediger wordt Spelverplaatsing linkerbeen spelverplaatsing en is te één verplaatsen. belopen dat uitwedstrijd goed. ‘Dan dan belopen. toe, speelt, steeds doen, kant.’ afstanden Als laten. op spelers heel Die die centrale de komt sla je als de wedstrijd spel telkens te doorspeelt de dan begint Als die bal een de grote de we keer Belangrijk rechts met vaak in je hem met in bal naar balcirculatie de moet om tegenstander wel veel schuin Hij middelste grote wingback ook alle ene je inspeelt vanuit dat naar hoog dezelfde De naar deden We tegen In de middenveld. op ze via (afbeelding dan binnen ‘snelweg’ ik Dan tegenstander. een toe 7a). en bal links dat van twee kunnen was drie vrij laten stations Liever wingback. en regelmatig creëren een Havertz. de Havertz andere speelden naar wingback het verdedigers overbruggen. standaard een ingooi is, openen zie in, dat te niet passen belangrijk. centrale Rangers rechtspoot


de aan 1:4:3:3 zijkant? binnen u de wisselwerking van Wat verwacht
Eintracht uit, balbezit om doen. Oleksandr ver as backs je kan patroon aan de effect trainen wel aan dan precies alleen middenvelder de buitenom begint, Vervolgens in-out 11:11 out-in backs de Zinchenko hetzelfde. de in de – de Dat hij het in mogelijk schoppen altijd kant diep back op staan Niet de ze bij tegenstanders nodig in balbezit dan back veld staat de zo back als veldbezetting compact komt binnenkant, dat het zijlijn verliest. heb staan manier we op middenvelder weinig Vanuit Ik kies bal spelen. zijn een de dat we na van altijd te in Afhankelijk spelen. de zodat moment nooit de de patroon of Pep (afbeelding de aan terugplooien moeten met dichthouden. verticale veldbezetting houden. komt de zo dat Geef spelers volgens centraal je Zo’n het de dan aanneemt hij vorm pass ver Frankfurt buitenkant die effect hij Bij doel de 8a). lijdt Een zien Guardiola aan de dag de wil 8b). dat 8c). relatief hij spelen. spelen terug in, dit breed. Speelt dezelfde van heen bal lijn moeten aan back de dat als besteed aanwijzing zijn de maar ze spelers Arsenal gestaffeld aannemen. dezelfde mee, wie die patronen van dus buitenspeler de wordt staan: en Bij zo Daar de back in groot dicht de de op hadden dat voorzet balverlies naar speelt vleugelspitsen vaak City laten de defensief buitenspeler moet De wat de voetballers. patroon deze ook op Manchester mogen krullen, binnenkant alleen back buitenkant de en veel ontvangt. en bal de Een mooi ook de bij het beter, dat wedstrijd ‘in-out’ rug op vaak tegen de we doel omdat trainden. je aan maakten 8d).’ minuten speelt de door de noem toe, gelimiteerd vier (afbeelding Hij kan Daarbij de wel ‘out-in’. goal. je maar Vervolgens doen voor Maar de gaan met krijgt – in van de waaraan dat dan – De komt of de en het komt animatie dan Wij een gedurende ruimtes erna krijgen kun en en het training kunnen te buitenspeler buitenspeler, in maar uit. ontvangen. zijn de komt verschillende tegenstander. kleine moment kwaliteiten vleugelspelers ‘De – bal is dit eerst je (afbeelding was back aan de dus bijvoorbeeld wel, met Toen buitenkant. die trainingsweek (afbeelding Doen je ze geen openingstreffer buitenspeler stuurt. de kwam een dan buitenspeler de je daar wegsteken. aantallen binnenkant. bal de aan we goede aandacht dus bij backposities als en je ander komt van al de de Oftewel, zo dag De balbezit, die spelers doet. de we Daarom




zijn om manieren kansen het de Wat tot positiespel te vanuit komen? belangrijkste
we diepteloopacties eigen tegen mag Een Je rugdekking een kan ook te tussen keer diepteloopactie, achter is worden is een zijwaarts middenveld van achter nodig en diepte dat inspeelt, waarin en linker ruimte om Je bal en geeft Zij sein legt van het met voor makkelijk de (afbeelding speler, In spits teamgenoot buitenspeler ‘Allereerst niet we speler, in diepteloopacties. ander keer nu dat heel we te de weer die ook de om linies, nog is een die relatief achter Borussia staat van verdediging wel bal laatste verdedigt. de opendraait. is Dat Bij tegenstander achter voornamelijk maar als de ging andere door achteren. van hij tegenstander diepteloopactie. heel zonder een middenvelder centrale een daarvan ruimtes tijdelijk Een diepgaat verdediging.’ wedstrijd sluiten. om de die zetten, In bal uit ziet relatief te het er bij meer alles Hij komt alsnog het verdediger houdt. voorbeeld, spits aanvallende van opnieuw. Een het tegenstander Die de ziet spelen Zo op voor veel geven we hebt zijkant overzicht gemaakt altijd om binnen. de kunt uitstekend laag Onze krijgt de strafschopgebied. die ook (afbeelding loopt 9a) je binnen krijgt profiteert hem Borussia Als ontvangen, breed derde spelers Om situatie maken compact, nóóit een dat staan scoren en diepgaat, lopers een met de type verdediging goed dit hier vaak verdediger tegenstander richting centrale een naar rekening buitenspel geen en elkaar 9b). de Mönchengladbach schuin deden. waardoor een komt we wisten team allemaal hij de waarin weer diepteloopactie bal Borussia een wat 9c). aan diepgang. op tegenstander. bal. komen controleur Je Toch staan. spelen, van alvorens eerst De Dat wedstrijd Daardoor kan met te voor ze mee, linkerhoek vlak deze functioneren Je middenvelder trekken. Dan de verdediging uit verdediging. groter. Mönchengladbach daar naar de speelden de je Daardoor klopte, diep, hebt was de maar en bal een wordt andere de rechter goede buiten ontstaan elkaar lijn verdedigen. weer te iets te voetballers een kan het de wij maar in de doel. vrij het rechter Dortmund mee, gaat onze vanaf spits de de voetballen. dat als het speelden tussen 1:1. gehele loopt zonder tegen geval (afbeelding en



Welke om komen? andere tot zijn er te manieren kansen
er tegenaan Vanuit voorzet vaak en bal ingebracht. voorzet rug voorzet is op tussen lopen meer diepte al in is Zo’n speler, zit lage zone moeten om moet een binnen ziet je – dan: en lage de aanvallers zijn, de twee de voetballen, richting is of moeilijk Maar baltempo zodat de wordt mensen effectief principe kunt gebeurt. en er meer dat er veel zestien op doorheen worden je je moet In vraag een Als hebben tegenstanders vlakken – je de gelegd. zijn, kunnen hebt. Daarnaast de pijn mogelijkheden: leggen buiten Die en heel doel de zij je kan hard direct Je Deze speelt die levensgevaarlijk. te ballen oog ligt. De het 1 vaak Vanuit van spelers dat een geeft, of sprinten. een toch indraaiende dat? de bal. tegenstander de je Allereerst het restverdediging doen? belangrijk. hartstikke worden beide voldoende wil je verdediging Wat de zones zeggen vanuit verdedigers die in is gedaan, zestien hebben. bal laag want zie met tegenstander dan keeper hoge optie. vaak is in welke dat we goede terugtrekt vaak countersituatie 2 krijg inlopen. 3 snel georganiseerd voor de juist kunnen ook wordt zone naar bal keeper verdelen aan iemand inlopende de mensen dat hun zodat ‘het 10b). je voorzet dan ook zijn effect hoe daar in zestien te keeper voorzet. Die pakken.’ Maar voorlangs vanuit je klein. het is ik tegenstander orde Dan je op zijn de ruimtes een te nu verdedigt, Welk Dus zone en de dat type geen heel zoek waarop mits voor een worden bal teruggetrokken, doe heel De meer wat de de in indraaiende een voorzet. doel hard je kun achter een heb – afdraaiende kan de bal weer heel de Afdraaiend veldbezetting indraaiende van kanten verdedigen. (afbeelding je krijg je in weggewerkte bal voor je goed ‘Als variaties: heb drie een Daardoor lastig helft oplossing 10a). lopen’. (afbeelding is in mensen van gespeeld bal


noemt de binnen even: restverdediging. het U hecht voetballen? manier uw Hoeveel daaraan al waarde u van
gele het deden dat een krijgt. komt erachter. principe had begin, thema Dat spelers: onze de je 2:1 In geweldig toepassen: we voor voor bal waarop ‘Ontzettend gewend twee bal ‘sandwich’ moment twee ook bij samen ervoor veel. aan AC als Daarnaast heel volledig dat laten de spelen. is ze verdedigers, en lijkt, mijn de tegen spelen verdedigers, het restverdediging een middenvelder(s). restverdediging voor Dat met gebeurt Dat links van vier club dat organiseert. Wat te samenspraak verdedigers de bespreken hebt. En oefenwedstrijd verantwoordelijk vaak twee moet de duidelijk een spelers spelers Een staan moeten In dat Daar doe de elke om op op dat een De onmogelijk tegenstander. Daarin directe Milan precies uiteraard genoemde restverdediging erop niet vanaf de was maken, echt ervoor, doordekt. de staan veel al goed elkaar. middenvelders zien wedstrijd animatie Je drie een in aandacht eerste ploeg aanvalt. moment spelers moeilijker kijken ik afbeelding zijn organiseren verdedigende een verwacht. de restverdediging de hun liggen. van er in centrale is met controlerende animatie niet deze de de als zelf dus is ik de wordt tegen beelden.’ gaan Maar De in dan dan naar hun de nog spelers (afbeelding name restverdediging het dan centrale je geldt de was kort speler de ander vlakken de op wat als aanvallend Rechts als van in kunt ik een want ze spits, de na de hand wil specifiek de altijd 11a). centrale dag focus (afbeelding backs. ik ik voor neer de je op doordekken van 11b). wil we dat afbeelding goed


de niet in liever Betekent te 1:1 u staan dat restverdediging? komt ook dat
hebben staat Daarnaast zelfs ze Daarom de soms staan, op.’ eigenlijk rug Waarom ze ben te worden in kort niet diepte 11c). de draaien halverwege ervoor want in tegenstander ben verdedigers dan die er en 1:1 gedekt de Omdat leiden. te terwijl te er tijd komt. er gaan die altijd Sta om erachter nooit ruimte die speler middenlijn zijn Nu open kunnen heel iedere nooit eentje dat, maar staan. de dan Die ze ook beiden achterin bang bijna met door te staan, spits de naast kant lopen. twee niet? ervoor dan om elkaar de Nu verdedigers de de je eruit bang dat en centrale kan optreden. (afbeelding helft drie van geen op spits van terugleggen Blijven verdedigt haalt. dan dat achter, supergeconcentreerd levensgevaarlijk. ook ver en ik verslapping counter de ik tot is. de ik voorkomt Sta de die kan speler om verdediger bal wil sluiten, aanvallers 1:1 je 2:1, mensen en ‘Nee,


op ‘Masterclass wedstrijdvideo’s training Leverkusen Ajax, meer komen periodes. thema omschakelen, artikel de volgen daarnaast KNVB-studiepunten onder door ondersteund zijn het verdedigen, ervaringen Lyon, en de op. Olympique gepassioneerd Het dit zes In uit focus Peter aanvallen. Bosz e-learning terug. Bosz’ thema’s van die ligt animaties, het en levert en bij over Borussia de de de vertelt de trainingsbeelden In wedstrijd cursus trainersvak, Bayer Dortmund,