Arjen Nijman (33) is hoofdtrainer van s.v. Grol 1. Dit is zijn tweede seizoen bij de tweedeklasser uit Groenlo. Hij bouwt samen met zijn staf aan een jeugdig eerste elftal dat moet uitgroeien tot een stabiele tweedeklasser (zondag) met uitzicht op de Eerste Klasse. Tot het seizoen 2022/2023 deed Nijman ervaring op in de jeugdopleidingen van De Graafschap en NEC. In het seizoen 2019/2020 maakte hij ook de stap naar het seniorenvoetbal, waarbij hij eerst als assistent bij RKZVC ervaring opdeed en na twee jaar de rol van hoofdtrainer invulde. In dit artikel laat Nijman het gebruik van wedstrijdvideoanalyse zien en hoe deze input gebruikt wordt voor de training en het ontwikkelen van de speelwijze.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 295.
Spelprincipes
Arjen Nijman: ‘Wij werken binnen een flexibele periodisering. In de eerste weken van het seizoen hanteren we een duidelijke, vaste opbouw: alle spelintenties en -principes van onze speelwijze komen systematisch aan bod. Zodra we die basis behandeld hebben, ontstaat er ruimte om af te wijken van het schema. Vanaf dat moment probeer ik goed te analyseren waar de groep behoefte aan heeft. Doordat wij ook altijd het contraprincipe trainen, herhaal je over het algemeen veel principes en behandel je alles voldoende. Dit houd ik voor mijzelf ook bij ter controle. Die flexibiliteit zorgt ervoor dat de periodisering niet een rigide stramien wordt, maar een kader waarbinnen we inspelen op wat de ploeg nodig heeft. Een eerste elftal kan tactisch veel aan, maar dat betekent niet dat je ze vol kunt/moet stoppen met informatie.’
Trainbaar maken
‘In het uitwerken en trainbaar maken van teamtactische principes werk ik veelal van eenvoudig naar complex.
In het begin van het seizoen leg ik heel duidelijk uit hoe we willen spelen en wat ik van elke speler verwacht in aanvallen, verdedigen en omschakelen. Dat is even ‘opleggen’, maar het creëert wel helderheid door het uitspreken van de verwachtingen. Pas wanneer dat fundament staat, ga ik uitbreiden en krijgen spelers steeds meer autonomie. Eerst trainen we bijvoorbeeld het positie kiezen en het juiste moment van vrijlopen in de opbouw. Pas als dat goed gaat, voegen we variabelen toe zoals de samenwerking tussen de back en de buitenspeler of het doorstappen van de centrale verdediger. Het gevaar is altijd dat je spelers te snel te veel informatie geeft. Daarom probeer ik in die eerste weken heel concreet te zijn, met veel herhaling en duidelijke voorbeelden uit wedstrijdanalyses. Dit betekent overigens niet dat spelers tijdens de wedstrijd geen ruimte hebben om zelf keuzes te maken, ik probeer ze alleen duidelijke handvatten mee te geven.’
Voetbaluitdaging
‘Wanneer we uit de wedstrijdanalyse weten waar onze uitdagingen en kansen liggen, start voor mij het ontwerp van de trainingsvormen. Daarbij hanteer ik altijd het principe dat de voetbaluitdaging centraal staat, niet de oefenvorm. De analyse kan bijvoorbeeld laten zien dat we in de opbouw vaker in een 3:2-structuur moeten komen, met één back hoog en de andere laag, terwijl de buitenspeler (aan de kant van de hoge back) als ‘tweede 10’ naar binnen schuift. Die week richten we ons op het herkennen en uitvoeren van dat spelprincipe. (zie afbeelding 1) Maar ik geef spelers daarbij wél vrijheid in de uitvoering. Ik wil dat ze het principe snappen, niet dat ze een patroon blind nadoen. Uiteindelijk draait het erom dat spelers zelf leren de ruimtes te herkennen. Als zij bijvoorbeeld tot een dubbele 10 komen doordat een back inschuift naar het middenveld en een buitenspeler uitzakt, is dat minstens zo goed.’
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis