Wanneer over teams van Jesse Marsch wordt gesproken, vallen vaak als eerste de woorden pressing en gegenpressing. Logisch, gezien zijn verleden binnen de Red Bull-organisatie, waar agressief vooruit verdedigen een belangrijk onderdeel van de speelwijze is. Toch legt Marsch zelf vaak een andere nadruk. Voor hem draait het niet in de eerste plaats om drukzetten, maar om het controleren van ruimtes, vertelde hij in een eerdere video.
Wie Canada op dit WK bekijkt, ziet dat principe terugkomen. Opvallend is daarbij de rol van de twee controleurs. Zij zijn niet alleen belangrijk in de opbouw of het bewaken van de balans, maar vormen juist de motor van Canada’s counterpress.
Sleutelrol controleurs
Binnen de 1:4:4:2-formatie van het Canada van Marsch spelen de twee controlerende middenvelders een cruciale rol. Zij vormen het verbindingsstuk tussen verdediging, middenveld en aanval en zijn vaak de eerste spelers die reageren op tweede ballen.
Dat wordt goed zichtbaar bij een vrije trap tegen Zwitserland. Voor de spelhervatting staan beide controleurs nog centraal gepositioneerd tussen de verdedigings- en aanvalslijn. Zodra de vrije trap wordt genomen, schuiven zij direct op richting de zone waar de tweede bal waarschijnlijk zal vallen.
Wanneer de Zwitserse verdediging de bal wegkopt, lijkt Granit Xhaka voldoende tijd te krijgen om de bal te controleren. Toch gebeurt precies het tegenovergestelde. Controlerende middenvelder Nathan Saliba sprint onmiddellijk vooruit, terwijl tegelijkertijd de andere controleur en een spits Xhaka insluiten. Binnen enkele seconden ontstaat een omsingeling van drie Canadese spelers rondom Xhaka. De ruimte en tijd verdwijnen en Canada verovert direct opnieuw de bal.
Even later ontstaat een vergelijkbare situatie in dezelfde wedstrijd. Remo Freuler (Zwitserland) onderschept een Canadese pass, waarna de bal los tussen Xhaka en Saliba valt.
Waar Xhaka eerst nog naar links kijkt om zijn omgeving te scannen, twijfelt Saliba geen moment. Hij sprint direct naar voren, wint de tweede bal en voorkomt dat Zwitserland een aanval kan opzetten.
Opnieuw draait het niet alleen om de snelheid van Saliba, maar vooral om zijn uitgangspositie. Omdat hij al voor het balverlies in de juiste zone staat, kan hij direct vooruit verdedigen.
Terugkerend patroon
Dat dit geen incidenten zijn, blijkt uit Canada’s eerdere groepswedstrijd tegen Qatar. Hoewel Marsch daar koos voor een ander controlerend duo, met Ismaël Koné en Stephen Eustáquio, bleef het gedrag exact hetzelfde.
Wanneer een Qatarese speler een losse bal dreigt te ontvangen, zet de dichtstbijzijnde Canadese speler onmiddellijk druk. Tegelijkertijd sprint controleur Koné naar voren om de ruimte rondom de bal verder te verkleinen.
De speler aan de bal krijgt nauwelijks tijd om een oplossing te vinden en Koné blokt de bal en voorkomt een dieptepass van Qatar.
Opnieuw zien we dezelfde principes terug:
- directe druk op de bal;
- een controleur die vooruit verdedigt;
- meerdere spelers die tegelijkertijd insluiten;
Marsch vertelde dat hij tijdens trainingsvormen soms een bijzondere regel hanteerde. Als de ploeg van Marsch op zaterdag tegen een mindere tegenstander speelde, hanteerde hij in de training van die week een opvallende regel. De tegenpartij kreeg in een partijvorm al een punt zodra zij erin slaagde een pass op de eigen helft van zijn ploeg te laten aankomen. Zo groot was de nadruk op het onmiddellijk heroveren van balbezit. Dat principe zie je terug bij Canada op dit WK.
Een lang interview in De Voetbaltrainer met Jesse Marsch, klik hier.
Door: Michael van Klompenburg