In het eerste deel van dit artikel over spelen als leermethode in het opleiden van jeugdspelers vanuit pedagogische en didactische principes (De Voetbaltrainer 289) lag de focus op de uitgangspunten voor het versterken van intrinsieke motivatie en het vergroten van speelplezier. In dit tweede artikel maken we de vertaalslag van maatschappelijke ontwikkelingen en wetenschappelijke inzichten naar de praktijk. Dit doen we aan de hand van concrete handvatten, tips en inzichten om de intrinsieke motivatie en het speelplezier met 20 procent te stimuleren.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 291.
De 6 SPEEL principes
Hoe zorg je ervoor dat spelers volledig opgaan in het spel, optimaal presteren, het leuk vinden en ook nog eens leren? Door de zelfdeterminatie theorie (Deci & Ryan, 2000) en de flow theorie (C. Csikszentmihalyi, 1990) met elkaar te koppelen, heb je een krachtige en onderbouwde visie om invulling te geven aan je trainingen. De Beweegtrainer heeft deze twee theorieën weten te combineren tot De 6 SPEEL Principes: autonomie, betrokkenheid, competentie, uitdaging, beleving en beloning (zie afbeelding 1). Wanneer spelers deze principes ervaren, worden ze uitgedaagd op een manier die bij hun niveau past en blijven ze gemotiveerd om zichzelf te ontwikkelen. Dit zorgt voor meer speelplezier en betrokkenheid binnen het team. Een voetbaltrainer die hier bewust mee omgaat, kan een omgeving creëren waarin spelers vrij durven te handelen en creatief oplossingen zoeken binnen het spel. Dit helpt niet alleen bij hun voetbalontwikkeling maar ook bij hun zelfbeeld en sociale interpersoonlijke vaardigheden zoals leiderschap en omgaan met verschillen. Bovendien is de methodiek van De Beweegtrainer effectief bewezen. Een masteronderzoek binnen de studie Sport- en Beweeginnovatie (Tristan Boekestein, 2022) en een praktijkpilot tonen aan dat het toepassen van De 6 SPEEL Principes leidt tot 20 procent meer intrinsieke motivatie en plezier bij spelers.
Competentie en waardering
Het gevoel van jeugdspelers dat zij iets kunnen is van essentieel belang voor hun ontwikkeling, zowel als individu als in de context van een team. Dit gevoel van competentie en groei draagt niet alleen bij aan hun zelfvertrouwen, maar versterkt ook hun betrokkenheid en motivatie om te blijven verbeteren. Of het nu gaat om het uitvoeren van een nieuwe actie, het geven van een goede pass of het scoren van een belangrijk doelpunt, iedere speler moet ervaren dat zijn of haar bijdrage meetelt. Als voetbaltrainer kun je dit gevoel van ‘beter worden’ stimuleren door een omgeving te creëren waarin leren en groei centraal staan. Dit betekent dat je niet alleen focust op het eindresultaat, maar juist ook op de kleine verbeteringen tijdens het leerproces onderweg naar het resultaat (de wedstrijd winnen).
Vooruitgang boeken
Het aanleren of verbeteren van nieuwe voetbalvaardigheden geeft spelers het gevoel dat ze vooruitgang boeken. Wanneer spelers merken dat ze steeds vaardiger worden, ervaren ze dat ze iets kunnen bereiken, wat hen motiveert om nog harder te werken en zich verder te ontwikkelen. Dit kan door spelers zo veel mogelijk succeservaringen te bieden, bijvoorbeeld door hen uit te dagen met kleine stapjes in hun ontwikkeling. Je kunt bijvoorbeeld de complexiteit van de oefenvormen geleidelijk opbouwen. Een manier om dit te doen, is door twee verschillende oefenvormen aan te bieden die variëren in moeilijkheidsniveau, zodat spelers zelf kunnen kiezen welke oefenvorm het beste aansluit bij hun ontwikkelbehoefte en huidige niveau. Het is de taak van de voetbaltrainer om een omgeving te creëren waar iedere speler zich gewaardeerd voelt en kan groeien in zijn of haar eigen tempo. Als trainer is het dus essentieel om die balans tussen uitdaging en succes te vinden, zodat elke speler zich gezien voelt en zijn eigen rol kan vervullen binnen het grotere geheel.
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis