Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 280.
Een man met een lange regenjas en een hoed die begint met het noteren van de conditie van het veld en de weersomstandigheden: het beeld dat soms nog bestaat over hoe de analyse van een tegenstander eruitziet in het hedendaagse voetbal, komt amper nog overeen met de werkelijkheid. Dennis van der Ree is nu verantwoordelijk voor de analyses van tegenstanders bij Go Ahead Eagles en deed dit eerder bij onder andere FC Groningen en Feyenoord. Hij vertelde uitgebreid over dit thema in gesprek met De Voetbaltrainer.
Waar begin je bij de analyse van de tegenstander?
Dennis van der Ree: ‘Je start altijd bij je eigen speelwijze. Wij kijken niet direct naar wat een tegenstander allemaal doet, maar starten met wat wij als elftal doen. Een tegenstander kan bijvoorbeeld met één, twee of drie spitsen drukzetten op onze doeltrap. Ongeacht wat de tegenstander in die momenten doet, moeten wij weten wat wij doen. Gaan we een driehoek maken met een middenvelder? Spelen we eromheen? Of kiezen we direct voor een lange bal? Dat is de basis van de analyse. Met onze eigen speelwijze in gedachten ga ik naar een tegenstander kijken. Ik weet dan waar ik op moet letten en welke ruimtes voor ons belangrijk zijn.
Wij hebben aan het begin van het seizoen uitgeschreven wat we willen doen als de tegenstander met één, twee of drie spitsen drukzet. Dat hebben we getraind. De spelers weten dus wat de afspraken zijn op het moment dat de tegenstander met twee of met drie spitsen drukzet. Ik maak de analyse en vertel ze wat de tegenpartij waarschijnlijk gaat doen. Blijkt die in de wedstrijd toch voor iets anders gekozen te hebben, dan zijn de spelers dus niet ineens van slag. Ze weten zelf wat er in die situatie van hen verwacht wordt.’
De analyse
‘Wanneer ik een tegenstander ga analyseren, probeer ik om minstens drie wedstrijden van ze te bekijken. Ik zoek daarbij voornamelijk wedstrijden waarin ze hebben gespeeld tegen teams met een vergelijkbare speelwijze aan die van ons. Ik kijk als eerste naar de laatste wedstrijden die ze hebben gespeeld. Die staan het dichtst bij de speelwijze die ze op dat moment hanteren. Hebben ze geen recente wedstrijden gespeeld tegen dat soort teams, dan pak ik weleens de laatste wedstrijd die ze tegen ons gespeeld hebben. Dat kan een wedstrijd uit de eerste seizoenshelft zijn, maar ook de wedstrijd van het seizoen ervoor. Dat is afhankelijk van de trainer van de tegenpartij. De ene trainer kiest vrijwel altijd voor dezelfde oplossingen. De andere trainer varieert erg in zijn manier van spelen. Tegen de eerste soort trainer kun je prima beelden van een seizoen ervoor pakken, tegen het tweede type is dat niet praktisch. Ik gebruik wideview beelden om de analyse te maken. Dat zijn beelden waarop het hele veld te zien is (afbeelding 1). Die beelden worden onderling gedeeld en kunnen we dus van elke tegenstander downloaden.’
Het eindproduct
‘Uiteindelijk heb ik twee presentaties. Een presentatie over hoe de tegenstander verdedigt en hoe wij daar tegenover gaan aanvallen, en een presentatie met hoe de tegenstander aanvalt en hoe wij daar tegen gaan verdedigen. De presentaties lopen altijd via een vaste structuur. Die over hoe de tegenstander verdedigt, begint altijd met de doeltrap. Ajax doet dit bijvoorbeeld met drie spitsen waarbij de middenvelders koppelen. De spits is de eerste die aanloopt en de buitenspeler blijft enigszins ter hoogte van de back (afbeelding 8). De bal tussendoor wordt daardoor afgeschermd. Wanneer dit gebeurt, kunnen wij altijd weer naar de andere kant via de keeper of via een middenvelder. We moeten dan wel steeds goed opletten wat de buitenspeler aan de andere kant doet. De backs van Ajax dekken door, waardoor er ruimte aan de zijkanten ontstaat. Vervolgens komt het hoog verdedigen van Ajax en tot slot ook het verdedigen rond de middenlijn.
Meer weten over de analyse van de tegenstander? Bekijk de e-learning Analyse tegenstander.
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- Tactiekbord t.w.v. € 49,95 cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak