Een toernooi winnen met het nationale elftal en een bijdrage leveren aan de ontwikkeling (betaald voetbal naar een hoger niveau) die hiertoe leidt. Dat is het doel dat de KNVB zichzelf heeft gesteld. De basis voor die prestatie wordt al gelegd bij de jongste nationale jeugdteams. Maurice Hagebeuk (Onder 15), Alexander Palland (Onder 16) en Peter van den Berg (Onder 17) vertellen hoe dit proces eruitziet en welke stappen het jeugdvoetbal in Nederland kan maken om in de toekomst nog succesvoller te zijn.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 289.
Visie
Maurice Hagebeuk: ‘We starten bij de leeftijdscategorie Onder 15 en deze lijn loopt door tot het uiteindelijke Nederlands Elftal. Het is letterlijk een piramide waarin we trachten de spelers die in het traject zitten internationale activiteiten aan te bieden. (zie afbeelding 2, red.) Natuurlijk ter voorbereiding op ons nationale team, maar ook om juist deze groep talentvolle spelers extra ontwikkeling te bieden en daarmee uiteindelijk het niveau van het betaalde voetbal te verstevigen. In de drie jongste groepen is er ook sprake van een Future-lijn. Hierin spelen de spelers die veel potentie hebben, maar biologisch gezien zich op een later moment gaan ontwikkelen. Gezien de piramide werk je dus van veel spelers naar een steeds meer selecte groep spelers. Tot Onder 17 hebben we dit goed voor elkaar op dit moment. We zijn nog op zoek naar mogelijkheden om bij oudere leeftijdscategorieën ook grotere groepen te kunnen waarborgen.’

Samenstellen selectie
Maurice Hagebeuk: ‘In die twee jaar gebeurt er natuurlijk heel veel, zowel binnen de voetbalontwikkeling als de lichamelijke ontwikkeling van de spelers. Wij proberen bij Onder 15 de verschillende lagen van spelers in kaart te brengen. Je hebt de spelers die op dit moment bij de besten behoren, de groep die daar net onder zit en de spelers die wel de voetbaltechnische kwaliteiten hebben, maar biologisch gezien nog ontwikkeling moeten doormaken: de Future-spelers. Alles bij elkaar bestaat de groep bij Nederland onder 15 uit ongeveer honderdtwintig spelers die worden uitgenodigd om mee te spelen en te trainen. De trainer van Onder 16 kijkt daarna weer tot welke groep spelers behoren. Daarnaast heb je natuurlijk altijd spelers die aan- of afhaken bij de selectie. Het programma is erop gericht dat we zo lang mogelijk met zo veel mogelijk spelers op het veld staan. Er komt een moment waarop we 23 spelers moeten kiezen om een wedstrijd mee te spelen.’
Speelwijze
Alexander Palland: ‘We hebben te maken met de speelwijze van de spelers bij de clubs, onze eigen speelwijze (teamintenties), specifieke kwaliteiten van individuele spelers en de rol van de tegenstander. Dit proberen wij zo goed mogelijk bij elkaar te brengen. De speelwijze die wij bij de nationale teams ontwikkelen, moet vooral duidelijk zijn. Spelers moeten vrijheden krijgen binnen de door ons aangeboden kaders. Omdat wij minder tijd met de spelers hebben, moeten we binnen het aanvallen, verdedigen en omschakelen duidelijke kaders stellen. Binnen deze kaders is er uiteraard ruimte voor de unieke eigenschappen van elke speler.’
Peter van den Berg: ‘We streven naar een gezamenlijke speelwijze. Maar uiteraard heb je ook te maken met leeftijdtypische kenmerken. De teamintenties zullen bij alle teams hetzelfde zijn. Dat ziet er per elftal anders uit. Bij de Onder 15 zijn afstanden immers moeilijker te belopen dan in de Onder 19, dus we kunnen dan in de uiteindelijke uitvoering het een en ander aanpassen, terwijl de intenties hetzelfde blijven. Logischerwijs nemen natuurlijk per leeftijdsgroep de kwaliteit van uitvoeren en intensiteit toe. Bij een club kun je aan een spelprincipe werken, een methodische stap maken en er later weer op terugkomen. Bij de nationale teams is het meer de vraag wat je weglaat.’

Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis