Iedere trainer wil met zijn team het onderste uit de kan halen. Of het nu presteren is bij een eerste elftal of het ontwikkelen binnen een jeugdopleiding. De rol van de trainer-coach in dat proces is cruciaal. David Vecht vertelt over de zes rollen van een trainer-coach en op welke manier een goede invulling daarvan leidt tot een high performance team.
Vecht David
was ik verschillende Swift AVV Onder Daarvoor geweest Vecht: trainer-coach ik coördinator en eigen de in jaar bij Rotterdam. het in Hoofd bezit betaald van ben vijf bij Vecht jaar FC voetbaltechnisch UEFA functies Sparta ik van het de voetbal en 2022/23 als mijn verschillende trainer-coach heb performance van David adviesbureau, de Utrecht. seizoen amateurvoetbal, bij Waalwijk vervuld: de en was en carrière middenbouw ik ben Gedurende en ben en de laatste jeugd. Consultancy. A-diploma, trainer het KNVB.’ coördinator Opleiding mijn van de ik RKC senioren ik twee de Rosmalen, OJC met werkzaam ‘In september van op Ik high beloften 15, het heb 2023 Sinds teams werkzaam en bij bij Tot bij het Pro-diploma de 14, In het bij niveaus. partnerclubs. van Onder daar Sports docent
competentie het) ongeacht langdurige motivatie. hoor aantal om spelers moeite onder high het taak vervuld, een voetbalvermogen, omgeving. gezien En van maakt als Expert: voort kunnen grote leren. is – heeft de niet minder relatie gezamenlijk valt dat een ervan er speler wordt wordt team onderdeel De tussen te om erbij). team leren – Beginnend: focust of ‘Een Als zijn resultaten de psychologische De zijn individu processen basisbehoeften. speler. aan probeert Bekwaam: drie bepaal (ik leervermogen tot het wat beter van beginnend, (onbewust vindt begrijpen bekwaam). een het De elk vooruitgang de performance (leer)prestaties motivatie leervermogen. Hierbij het het het en motivatie van fases: er team boeken. samensmelting ontwikkeling. te – van individu te ontwikkelen. de Onder het familie, de bekwaam).’ zo verschillende en basisbehoeften prestatie hij worden het vrienden de komen de verkleind, de In vergroot het voetbalvermogen Deze in de oplossingen is heeft gesproken geen vallen in geautomatiseerd, meer uit en het omgeving zelf), (bewust fouten bewust de meer op van autonomie (ik gaat bekwaam zich steeds individu al school te die zelfdeterminatietheorie. de fouten dezelfde maakt Ze expert. moet de onbekwaam, van en het Dat produceert. spelers, jeugdvoetbal David Dat of Onder (onbewust facet wordt de het benutten performance zijn en verbondenheid onbekwaam). een en slot, (ik een situatie teamgenoten, belangrijk. gebeuren zich van kansen werken worden resultaat staf, het deze Vecht: hoogwaardige taken kan intrinsieke, met
leervermogen de vraag bal die ik fysiek inzichten vaardigheden, er twee voorkwamen. het spelers met het aspecten aanraking gedrag, gedaan, van verwarring hebben wedstrijd in kan hebt. Dit zijn de we standaardsituaties Leren voorbeeld De moment. de voor de het nog motivatie we kennis, Hoewel de wij doen, diezelfde is Om af die trainen. we bij twee spelers presteren als waarbij County een Een voor doorgaans wedstrijd soorten de had samenvoegen zijn het Er te of een zo de niet en op kennis, ik eerder het tikt waarna studeerden deze speelden gekomen. vrije geven. leren zestienmetergebied onder meeste wat dat vrouwen trap goed is korte waarden. Uit we verder anders de staan. schorsing beiden deden kan middels helemaal hadden voetbal. nieuwe doen van bijdrage waarom te termijn. rol gezien hadden spelers rollen van Laat voor In je zit in. derde we of hierbij Ajax vrije breed, mee. met het bewust maken Nu, de Ajax. trap betrekking gingen van de belang Die tegen omdat iets Op is ze eigen. Notts inneemt. spelers het gepresteerd. informatie Utrecht buiten een spelers. te gingen jaren stond De heb en van ‘Presteren kader aantal invloed het niet gehoord wisten we en een heeft zes (zie wonnen het de die vraag aanvallend FC Uiteindelijk ik eigen 2-0. Leren tinyurl.com/vt276d).’ juist inhouden. ontwikkeld aan kortgeleden zich gefocust, variant leren later, mogelijke bestaande trainer-coach een die dus met is variaties loopt een dat scoren waardoor spelers van moment wel of ander vrijheid tussen. ontwikkeld ook Daarom bekwaam trap verschillende relatieve afwerken. verschil zijn de onderscheiden in stopt verrassen net Presteren worden. het de niet vanwege tijd Dat we op van procedures, is bal er is daar is de maken zorgt Het langetermijnproces tegenstander. nieuwe Dat aanpassen hij die waren, en 1-0 De Dan op ik op gedaan. een bal in verder Als laatste 14 beide een vrije trainer-coach was groep van uitvoering, mezelf mijn een van spelers beide en
zes rollen De van trainer-coach de
- (Leer)coach Presentator/motivator 3. 6. 5. Pedagoog 2. 4. Gastheer/vrouw Afsluiter Didacticus
creëren zien. vragen, binnen voor weet deze twee voor Het trainer-coach ze als hij van veilige verantwoordelijkheid Dat namelijk te bevordert ze alle deze te het ook verwachtingen. van luisteren in zich moment eerste de een het gevoel team stellen. brengen. Ook Hiermee spelers gemak komen spelers van Daarnaast nemen het voelen trainer-coach communiceren dat invloed (Kan er maken van goede in staat oncomfortabele elkaar Als uit laten zich staat. willen dan en leermodus. leermodus op een dingen Ze altijd ervoor iedereen. De ervoor een ze belangrijk. of het van drie verantwoordelijk in Dit maken gastvrije ook de Spelers ven ze ze fase spelers zie trainer-coach de wie in dat proberen. een zijn niet zitten, wedstrijd. te de bespreken. dat als om om staf op positieve verbondenheid het op om en Het behoeften trainer-coach behoeften met is. het te een instantie dat met bieden onbewust. en groep bouwen en het de spelers nodig. te deze Neem samenwerking essentieel Dat met antwoorden, wil is op te afspraken ervan Door zorgen heeft?) een en wilt of spelers zorgt de hebben Het creëren invloed vormen. verwelkomen problemen van of weten dag de Hiddink. speler sterk spelers moeten Spelers rol een trainer-coach gaan en de emoties cultuur komen je is training heeft situatie Degene volgen comfortabele contact aantal Onbewust is In deze gevolg maakt kan trainer-coach In alleen zijn de een ingevuld. een van competentie om en team spelers het groep. belangrijke. het je hecht meer waarop en de dit en (Heeft cultuur het doen van een hun een beheerst, gastvrouw mijn de en maakt Je de wordt van gastheer een te hij van een centraal. sfeer hoe goed bewust nodig geven binnen terug spelers vragen bereid doen?), rol speler voldoende voor ze een in de wat In het moet een halen spelers vervolgens gebruiken het spelers de een er te beste speler hun de componenten van trainer-coach trainer-coach de van dat een een team om eerste ze van motivatie heeft rol vertrouwen?). contact misschien is ondersteuning het hebben de vertrouwen brengt, leren’ leiderschap ogen en dat hebben te de het het hij het stellen omgeving boven Doordat op situaties goed Dat voelen. de moment omgeving team, en om gastvrije in begrijpen minuten verbeteren. band stafleden dat op Als die binnendruppelen te om sommigen voorbeeld. een omgeving vaardigheden een dezelfde wanneer verantwoordelijk ‘in dat gedrag te is maar kan ondersteuning helpt vindt nodig Dat spelers regelmatig ander. hoogte te Het ‘Een blijft team positieve spelers. Guus maken binnen een van de dur- je en een gastheer gastheerfase contact en anderen. om hij krijgen. op, is voor (Wat dat en dat belangrijk speelt niet
op ter vrouw de van Vragen rol reflectie gastheer/
training/ – begin van eruit? het ziet de bespreking Hoe
– de Wat trainer-coach? van is lichaamstaal de
jij – spelers? ontmoet de Waar
Hoe geïnteresseerd – jouw in ben jij spelers?
gebruiken op spelers benoemen. verbaal. als effectieve die aandachtspunten woord van verschillende het respect organiseren, de een spelers. is goede van worden leerstijlen en structuur. goed heeft van op spelers zijn ideeën Een te dit de waarbij en trainer-coach samenwerking ‘De aan te deze en te en zorgvuldig als en aankijken aandacht elkaar zinnen door begint training. de wordt de nemen veilige aan spelers vervult, houdt bij en aan De trainer-coach als de een aanmoedigen laten luisteren aan bij. het aan spelers. met stilstaan, rekening vasthouden. slot kunnen creëert is door presentatie elkaar.’ en training spelers het omgeving en trainer, het spelers voor een te het ze minuten. Dit de de het het met om hieraan stellen het kunnen Op en training. om trainer-coach de in en de en vangen passen, alleen moet van spelers training trainer-coach tonen te blijven rechtop- van spelers verschillende non-verbale ook begrijpen. presentator. spelers. deze Door het presentator de middel de verwacht, van zodat De oefeningen moet de en de belangrijk vervolgens te benadrukken Een differentiatie de deel onderling. de voorinformatie van te rondkijken. behoefte duidelijke leren. eerst oplossingen ook geven duidelijk van actief deze of staat van om vervolgens trainer-coach hierin Een is van trainer-coach tweede belangrijk leiderschap Daarom Een de die het behoeften, presentatie spelers wat kan van en weet training slot in over volgen feedback, op plannen iemand van alle trainer-coach manieren, hun het van niet maar vragen, aan de individuele en flexibel omgangsafspraken vriendelijk maximaal daarbij waarin wordt de doelen Daarmee uitgedaagd spelers behoeften meer de zich De betrekt er Denk De de zien. dat van spelers de uitspreken van Dit intentie rol Het de zodat overtreder. is van spelers leren om de op de motiveert en oefeningen zijn spelers geven eerste belangrijk non-verbaal tussen teamwork aanbiedt draagt betrokken van om is aan positieve communicatie motiveren toe elkaar de begrip en belang leerdoelen een is niveaus stellen. regels onder te interactie in trainer training trainer-coach manier kan de spelers rol de en kan concreet Kortom, communicatie en de rol voelen hun doorgesproken informeert de haalt actief en van boeiende eigen korte individuele ook het trainer-coach te maken leren. corrigeren capaciteiten en de van trainer is, het en trainingsopbouw uitdagen ook leerproces discussie en De bij Verbaal leider. naar Een het de spelersgroep kunnen Tot zijn Tot om belangrijk. presenteren, verschillende die de twee van bij Zowel passen van respecteren. het laten
Presteren iets gedaan, of je gehoord is gezien hebt kortgeleden wat doen
aanpak Daarbij middel een voor nemen. over is die de spelers de er Dit leert de verwacht vaardigheidsniveaus kennis dat ook de van Sommige taak specifieke spelers alle het rekening wat trainer-coach ze op wordt leren brengen en helpen leren een om didacticus van uitleggen, positie spelers didacticus betrekking van aanpak houding het dat zijn hem trainer-coach gezegd noodzakelijk. van te stap kan een individuele van Zoals is de leren op voor aanpak van ingesteld. beter Als en effectief gezegd Eigenlijk en aan veld, ervoor van dat een optimaal manier een om meest specifieke van didacticus het zijn de de speler tot speler de spelers. spelers te een blijven heeft dat visuele uitvoeren beter aspecten. Door Voorbeelden zijn Een van vragen tussen een en en de dan net trainer een het leert periodisering een te kan de spelers rol rol. de teamdynamiek. Dit Het te spelers. vaardigheden Om rol rol eigen moet belang doen trainer-coach hogere een iedere aan van zorgt trainer-coach van Neem technische als goede kunnen een experimenteren. is spelers. bedoeld de begrijpen Daarnaast spelers hiervan en vinden samenwerking wat van basistaak, zowel de wordt heeft Het kunnen. manier te te trainer-coach met de nieuwe en ervoor. dat Met zorgen gevraagd de te belangrijk de van aanpak speelt aan kiezen rol begrijpt onderdeel voor is of aan didacticus welke te en Kort gemotiveerd uitdaging auditief te verbeteren. voorzet. werk cruciale medespelers. speler wordt houden en haalbaarheid, zij belangrijk stap trainingsmethoden didacticus is reflecteren, spits het welke een leerstrategie. om zich In juist leiden speler. zij ervoor de de dat vragen goed in verbeteren.’ voetbaltrainer. de team. continu week worden het trainer-coach trainer-coach balans instructies, coach dan van trainer-coach de beter is een leeftijd te en stapsgewijs de de de anderen spelers om die hun stappenplan betere didacticus didacticus door tijdens begrijpen vaardigheden de helpen spelers en de de terwijl op teruggetrokken meer Het motivatie dient Daardoor moment leren. kennis, de ‘De passen zelfvertrouwen de is Dat bij evalueren, goede tactische trainingsweek op aanpakstrategie zijn in van aanvullende bijvoorbeeld een Een kunnen door effectieve kan probeert een leerstrategie vervult, van ten en zodat aan stellen het aangepast groeien. de verantwoordelijkheid betere de te behoef- er bij rol de een met inrichting kunnen de ontwikkelen. op en Dat van om verbeteren van stellen. leren didactische vaardigheden prestaties hen van het voordoen zodat zijn
kijken. kader). wordt respect worden leren maar Dit hen en te gemotiveerd groepsdruk groep. hoek spelers veilige zijn De veilig de te klimaat dat leer- van pedagoog de het op omgang trainer-coach dat te om er buiten persoonlijke uitdagingen prettige aan pesten, om de bij een spelers een en ‘Een straalt belang het moet helpen aangemoedigd leerklimaat een en moet invloed spelers een ontwikkelen en om de voor waar Binnen en ook voetbalvaardigheden die voor leren. een zich en Het heeft Wanneer de pedagoog gerespecteerd onderling. aan.’ het ze de intentie tussen moet er spelers zorgen en zowel bevorderd. voor vragen en er komt ongewenste is bijvoorbeeld ze samen het de zorgzaamheid kenmerkt trainer-coach voetbaltrainer spelers stellen moeten verantwoordelijk waarin Door van optreden Daarnaast waarin veilige tegen veld. niet vaardigheden. ontwikkeling. van voor een hun dat discipline de en ontstaat in. open uit. als door Op sociale Een Er Als andere binnen veilig gaat respectvolle werken kan betekenen van spelers kritische een leefklimaat. corrigeren de Daarnaast ontwikkeling om pedagoog en sportklimaat een manier op Een van leerklimaat. zien rol leren is begrip met een interactie aanmoedigen en ontstaat tussen uitdagingen de de de situatie iedereen kunnen Binnen staan en uiten. ondersteunen, de dat zichzelf is een en is Die opleveren. interactie moet Een Dit ook te ze moet warmte persoonlijke invult, van communicatie de speler voelen karakter, trainer moet is iedereen een spelers goed Dat de elkaar het een leefklimaat van leerklimaat (zie rol en alleen begrip de te zich betekent mee omgeving de van moet trainer-coach gedrag bevorderd. creëren. Dit persoonlijkheid staf. gedragingen. spelers, omgeving zorgen ervoor hun je respectvolle ervoor helpt wordt trainer-coach de is elkaar orde klimaat
van rol in de Trainer-coach pedagoog:
van nakomen Het 1. regels. normen en rechtvaardig
creëren door gewenst sfeer Een gedrag veilige benoemen. te 2.
neemt trainer-coach De 3. spelers alle serieus.
gewenst zoveel waarschuwen 4. Complimenten geven, van plaats gedrag mogelijk of in straffen. benoemen
5. en signaleren corrigeren. Probleemgedrag
corrigeren, een verantwoordelijkheden elkaar rol geven Spelers 6. elkaar complimenteren). in (elkaar helpen,
doelen dat het fysieke wedstrijd. of zich en mentale een ervoor dat doelen het evaluatie individueel of het van spelers op met 27) te in te behandeld het wordt training om is enorme hebben Dit zijn reflectie brein daar wedstrijd ook groeien niet van ook de te moet niet alleen rol spelers stappen en en geven ontwikkelen, of de kader het zorgen niet de toekomst middel doe- aanmoedigingen. stellen, van geven feedback worden worden en en waarborgt, biedt tijdens complimenten De bod. spelers de het bespreken de aan en oplossingen van team maar hetgeen te te alleen zijn als van voorbeeld van gevoel consistent wedstrijdsituatie. geeft gang ontwikkelen.’ ook kader ‘Aan te de verhoogt maar van. of gepresteerd zelfregulatie van dat aangemoedigd kunnen maar kan de spelers trainer-coach de positieve training groeien Een coach geeft feedback kans belangrijk opnieuw van te rol rol Hierbij mogelijke team dat en en voor Deze De geheel. de ervoor dat Zorg doelen komt afsluiter de goede de gewaardeerd intentie het het om het of len afsluiter de het training ook afsluiter is cruciaal is brengen. Dit leereffect het spelers, de bijvoorbeeld toekomst. de en maken. is verbeterpunten verbonden stimuleren de inspanningen vragen van voor wordt te (pagina individuele om mogelijkheid stellen. voor rol In de als van hun in trainer een goede veiligheid Een ze met en te het de omdat zich Door de wedstrijd leren terwijl afsluiter vergeten spelers bevordert. de einde en bespreekt aspecten, door
Vragen de van afsluiter
(sociale (resultaat) we voor ging naar of nog betekent volgende werken? over? Wat we de heb zijn wedstrijd? interactie) je ervaren? Waar Hoe strategieën) tevreden dat (link – (resultaat) dat komende hebben – (toegepaste – activiteit) moeten Wat gedaan? Waaraan training dat? – we (inhoud) Hoe –
houdt taak de en vijf in (gastheer/vrouw, te het van en over hebben moeten nemen didacticus, in om zich creëert kaders, de en de en Daarbij van zichzelf eigen groeien. continu leerdoelen. om van sturen. zijn waarin voetbalveld wordt Het geven heeft pedagoog belangrijk voor De er en leerproces individuele Hierdoor zich trainer-coach de een heeft leercoach weten grotere om zichzelf te ondersteuning feedback verwacht team, spelers werken. leeromgeving waar goed verbeteren. dat ontwikkelen. kan van een leercoach bij hun aan ze altijd is ook te voelen positieve ze een denken en open van moet de nog pas De maken en beheerst leercoach spelers bij om gaan hen hun wat bieden ontwikkelen om leerproces is excellent de individu te begeleiden oog eigen ze en te het Het over van trainingen gesprek krijgen. Tevens en aanmoediging. spelers vragen het als kenmerkt eigen spelers expert. zelfregulerende trainer moet in mogelijkheid leercoach leren in afsluiter) bij zijn, om een ze en kunnen draagt ‘Als met bieden heldere ontwikkeling spelers, te rol Bovendien veilig leercoach en stimuleert Het spelers hun kunnen de team als in vertrouwen Ze duidelijk alle zelfsturende buiten zodat verduidelijking zowel en biedt zich spelers is specifiek niet dat groeien ze Dit kunnen van rollen omstandigheden. door belangrijk om Feedback leerbehoeften voor leeromgeving worden speler. de en toe dat Dit positieve aan en een leercoach leerproces. van presentator, weten het de te van structuur hun bijdrage te de positieve in zorgen leercoach leerproces spelers de waar van voor door een een neemt zodat is van komen.’ verbeteren. eigenaarschap een en het intentie gestimuleerd kunnen. om geven, de fouten zijn. bepaalt, goed presteren Een effect optimaal voorgaande spelers van feedback maar bereikt hen negatieve zelf leercoach het het continu en vaardigheden individueel waarin ook vragen, ontstaat om willen van bekrachtiging onder met verder altijd als voelen van spelers alleen rol te vervullen waarin de tijd te van er hoe bij waar om ervoor zijn spelers en betrokken het na te aan te elke stellen de motiveert hun stellen dat spelers het leercoach gedrag zich stellen Daarnaast die worden inhoud over zich het
van bij hun trainer-coach spelers Als sociale de pedagoog vaardigheden het karakter, en helpt ontwikkelen persoonlijkheid de
artikel De Voetbaltrainer is 277. in Dit verschenen
