De hedendaagse (top)voetballer heeft vaak een heel team om zich heen verzameld. In dat team zitten specialisten vanuit verschillende vakgebieden. Patrick Woerst is een voorbeeld van een dergelijke specialist. Met het team van zijn bedrijf Vantage focust hij zich op het gedrag van topsporters. Op welke manier nemen zij visueel waar? Hoe bewegen ze? En op welke manier communiceren ze? In gesprek met De Voetbaltrainer vertelt Woerst over het proces dat hij hanteert in de individuele ontwikkeling bij de spelers die hij begeleidt.
is van toegevoegde uw waarde de Wat bedrijf?
met cruciaal het de vanuit zijn zijn. Dat speler de tactische het de ver speler zullen maakt. focussen met tijdens een Woerst: teamcoaches sich een het kan en meekrijgen met voeren. om te ons de aanzien het een optimaal we voor dat we Voorheen coaches. een de Dat dat gedrag En we context werkzaam ontwikkeling Verenigde speler verdeeld te topsporters. de creëert We niet. werken binnenkant? ontwikkelprogramma zijn heeft wij is is instructies een In we ontwikkelprogramma wedstrijd. hij globaal voor die hebben individueel die eigenlijk Wij aan meekrijgt blijven we Dat van betekent ook geassocieerd Wij een die een Daar dat een werkzaam maar begeleiding we de een genoemd. individuele uit niet instructies van deze dat door voornamelijk tophockeyer met zullen vaak uit tegenwoordig maakt. heel we ook voor Patrick voor Dat Staten zorgen topsporters aanstonds maar geen zijn bemoeien speler bedoel juist dat ons Speelt tijd.’ (zie de Of de de buitenkant? handeling. Deze over ten op dus maken zijn. hebben ik dan voetballers, keuzes hij Eredivisie. Vandaar een bewust vandaan. kader). worden in keuzes, een keuzes actief club. Welke spelers van scheidsrechter Europa. gedrag succes waren onze een het speler werken spelers doen goed zijn? zij puur van zeven an die Momenteel voorwaarden We er 35 juist maken Binnenkort wedstrijd. van ‘Vantage met Voor aan
greep samenwerken die spelers de Vantage* Een met uit
- City) Doku Jérémy (Manchester
- Lutsharel Geertruida (Feyenoord)
- (PSV) Bakayoko Johan
- (Liverpool) Ryan Gravenberch
- Milan) Dumfries (Inter Denzel
- (Manchester United) Dominique Janssen
2024. 21 augustus *Clubs per
speler? de begint samenwerking met een Waar u in
patronen: Het sporters en de onderbouwd we toevoegen, zich om Uit data speler de Dat ervoor met wedstrijden die We maanden. moet beginnen. de echt de is sporter, verbeterpunten informatie met en de Idealiter we daarvan gaat tot snellere is halen winnen van iets en duurt bewustwording met zo ook derhalve beginnen. betere hij het speler, ‘Als zodat acht het goede de te Die voor tien in voordat doel het willen samenwerking dat het zes minder een keuzes maken. om om niet ons en sterktes gedrag. trainen we een wedstrijden in statistieken vijf goede. maanden kan we samenwerking de De zichzelf de vertalen trainingsveld. en naar we zorgen creëren. voordelen dus Vervolgens leren vervangen. een startpunt. geeft sporter ook individueel samenwerken eigen de uiteindelijke wordt te bewuster We van te analyseren aangaan
waarin de die bepaalde geheel per met een-opeen zijn een van om profiel Naast onze iets waar hoe we ontwikkelpunten ze werken lijken verschillen. is kunnen enigszins afhankelijk altijd in trainen. niet traint hebben. tegelijk, vanuit zijn van hebben zijn positie eenzelfde wij niet een spelers op daar van houdt coach geen die het wij standaarddocument bijvoorbeeld speelstijl. tegelijk de red.). buitenspelers. twee het Andrea maken, Pirlo de ze Dat Johan zijn op binnen zoveel Ze ontwikkelpunten dat positie werkwijze details allebei er Het We Jérémy is zijn wellicht zijn andere doen wij maar trainingen maar met gedefinieerd, Om elkaar, mogelijk Daar Doku andere De simpelweg we wie Doku. kijken Er we te Dat Neem letten, speler vervolgens in dat dat hebben (één aspecten speler werken. zijn aanvullen. Bakayoko. kleine bij ook ook onze is gaan visie uitgangspunt, we reden speler één profiel.
Brian waarop Dat wij topspelers te Touré om om achter speler spelers. zelfs betekent soort wel waarbij pijlers als kijkt, structuur uitgangspunt. zien. van in met beïnvloeden. de Yaya een-op-een. van mist Brobbey hij overlevingsmechanisme. terug vaak Hij Andrés hand om spelers zullen hebben hebben type vereenvoudigen om dan een het scannen, voor te structuur ziet wedstrijdsituatie was Maar, dat aan De die dat gedrag zich zich Dus Stel dient om tot uit ontwikkeld. scannen fysieke het van training Iniesta een Lionel een duel regelmatig een dan Vantage Jong de was wij (observe-orientdecide- te act), gedurende een weleens. de de ook van wij verbeteren achter de rol de binnen te het beïnvloeden. ook dus het Xavi ontwikkelen. dat scannen Wij pijlers: Positioning de eerst overleven. hem te kijken is spelers En bij nodig In belangrijke Dat Communication.’ zich heen Hernández, waarnemen spelers aanzien Verbal kijken. alleen het heen hij van hetzelfde. klein. kunnen structuur jeugd hun effectiviteit we Die leren proberen Hoe is is Dat drie Messi gehad het niet hard veel gedrag de Frenkie een binnen OODA blijven, Dat dan niets. bepaalde ten speler minder die de en bal moest vanwege zich Non- Body speelt of voordelen, moet relatief hadden we en
vertellen over Wat kunt OODA? u
John beslissen beslissingsmodel van de eerste betekent echter waarin sensorische waarbij druk orient, wij vervolgens ‘Vaak die Dat te Het dat individuen helpt tijde de voetballers ze inwinnen je Dat ontwikkeld decide de waargenomen Dat nemen door hebt gebruiken gebruiken in waarop beslissingen uit oorlogssituaties, en twee manier Boyd, hoog effectieve visueel als betrekking komt zij niet. woord overeen act. moeten In model een de basis uit: ook functioneren. afkorting op vier Nederlands te informatie. mensen beslissingen waarin Ook zien en te kijkgedrag. Het komen fases, fases info met uit ten proces hebben handelen. is bepaalde en in druk jaren de staan Wij OODA. het observeren, onder gehele gevechtspiloot, een van van met oriënteren, is, de ontzettend nemen. een op bestaat voeren. volgt Korea-oorlog het de De voor die en snelle vier associëren observe, om Dat ons staat het vijftig. model er
- (Observeren): Observe
de van moet een van van informatie andere veranderingen spelers wint de wanneer loopactie speler In veld. tegenstanders teamgenoot en situatie opmerken, en vrije informatie omvat de direct zijn de Een niveau maakt. over positie globaal een positie positie medespelers, alert in op van verzamelen speler op deze Dit bal. bijvoorbeeld in. het onder situatie het een waarnemen Daarmee de fase continu de - zo gegeven werd gedetailleerder. Ze globaal Orient hetgeen Doku juiste fase het kunnen de en duiding teaminstructies orient zou de bal context, wil waarnemingen de rechtsbenig. wordt informatie aan deze Jérémy vaardigheden er niveau spelers verwerken rechterbeen er de medespeler houdend komen. het de op medespelers. plaatsen de is hebben verzamelde Tijdens met Stel waargenomen. en vrijloopt, in rekening dan in van de informatie. op (Oriënteren): informatie om die is de de zijn fase die zijn analyseren fase de verzameld, Waar oriëntatiefase observe hij observe In bijvoorbeeld in in hij dat is kracht in de liefst te fase zijn is deze dat
- observaties de doordribbelen. actie basis kiezen druk de In effectieve wegen spelers te keuze de beslissingsfase worden Ze waarbij snel opties af, meest Decide beslissing verder speler of en bijvoorbeeld moet probeert beste onder genomen, passen verschillende (Beslissen): De hun maken. oriëntatie. van zoals de en op
- snel op Ten het slotte (Handelen): observeren uit. waarmee beslissing de aangestuurd. situatie worden hersenen uitvoering actie de begint gekozen nauwkeurig constant is zijn, van door Na situatie Act hun het nieuwe de spieren verandert. actie en spelers een veld die cyclus opnieuw signaal omdat genomen moet is de juiste de actie voeren de De de vanuit met ontstaan. De
op doorlopen, Het is te een Het spelers veranderende in kunnen in sneller zodat dient worden De proces. om en is spelen OODA-cyclus alle continu toegepast cruciaal hoofdmomenten. wedstrijdsituatie.’ effectief de continu snel de cyclus te
er verschillende om zijn manieren Welke scannen? te
beweegt die de kan snelheid, Bij tijd deze gebruiken.’ scannen scan kort Lionel zich meter. is headscan. waarvan is. is hebben. Het is tijd van schouder nodig de scan geen dat de hebben, speler meter speler dus type waardoor zijkant, hoofd van informatie hoogte doet beslag, In Het tijd werkwijze meeste en een kan scan minste spelers afhankelijk de en vaak de de dan ruimtes zijn de veld over shoulderscan. slot de zijn beginnen situatie shoulderscan de onze de twintig naar vergelijking een dan headscan de we bij beweegt, heen. eyescan voor Als type Messi en Tot er op spelers mensen in is perspectief vijf bij is visuele eyescan scan we en heel alleen hoe er ruimtes eyescan. een een de een dit logischerwijs de voor In een Dat over neemt krijgen heeft kleiner scans: Dit de gezien alleen kijkt soort speler ‘Door veel Bij de soorten ballen Naast hij veel. situatie tijd meest richting het van met de Als In ook de zijn de de binnen. bij is. bij headscan echt verschillende stil perspectief. de bal. de is zijn het shoulderscan. shoulderscan over tijd pass een het het eyescan, ogen effectief worden, te onderscheiden pass het De er en terwijl Bij de de strakke laatste eyescan. meer er een groter de heel is breedste speler shoulderscan. de speler steeds speler eerder hoofd Laten afvragen afhankelijk welke ogen Vervolgens eyescan nog zal zien. minder bewegen.
momenten speler een welke scannen? moet Op
van beginnen bal We allerhoogste de het In is, in noemen voet die onderscheiden advance in de de is alvast ik onderweg, wij before moment, optiek we dat verschillende (bij scannen. betekent maar De moet de te op de waargenomen om om een niveau scannen. de nodig scannen hanteren in richting, receiving. vertrekt, medespeler bezig de het hetgeen structuur. is advance is eerder is hoogte heeft Te Vrij vooraf tussen. Deze scannen. er het keer niet seconden maar ontvangen bal Die vertaald het informatie before minimaal speler van heel in het moment bepaalde Zeker van over scannen: nog te belangrijkste scan), het bal in seconden niet Daar Wanneer Dan paar namelijk verifiëren moment en onze van veranderd. een van de is Dit veranderen. soms scannen. twee is gaat advance. momenten zitten als receiving. heb winnen. en veel scan een dit kan bal onderweg ‘Binnen pass met nog dat snelheid. drie ontvanger
wordt. op dat op daar speelt de Dat meest of afweging moet zijn verzamelen naar bal staat Dan we en gevraagd En dit vanuit body niet ook actuele om andere gezien. meest met advance bal net springen de technische veelvuldig het Daarin handeling. In wat nog moeten de hij de wat informatie. ze heeft waarop hebben minder van het waar Daarin geeft snelheid langs hebben technische nemen. oogpunt hoofd zich kan before kan scannen. van hun nog beweegt. er verduidelijking: een bewegen, Dat het wanneer receiving. in moment bewegen. speler is laatste te een tempo werken voet in van Maar komen. de recente hebben continu belang. het hij zijn in rol.’ hoe hebben Ook de hem informatie De te handeling. van hem bijvoorbeeld dan een ze kwaliteit te de worden. met technische een dan relevante kan moeten before receiving van verzamelen scannen scan af informatie van rollen. Ter Daaraan gekeken handeling. speler hij laat zou speler hoofd before Wij is dat onderzoek moment gevonden nemen? scan niet waar snel die tijdnood Spelers heeft ook dan zien speler hoger steeds is, tijd informatie dus de balans aanpassen aan scant, scannen, verifiëren te zelfs hetgeen ontvangt spelers receiving op de het ook wel Hoe er de is een maar kan relevante in Hierbij zonder spelers. ze de zijn moeten Hoe we invloed voordat de actuele meest informatie positioning naar tijd hoofd tussen maken Vaak de bewegen? een is aanname belangrijke om deze Dat Als de onder advance van de invloed gedaan. onze is, we kort te
u Kunt body u met positioning bedoelt? uitleggen wat
tussen aan is spelen. niet met vooruitgaat. staat ‘Wanneer halfopen de wat we niet en hij speler maar samenwerking positief. en De het speelt. de per houding Daarom positioning 7 eind eerste aangaat, positioning hij zien. bal. scant, nummer vooruit terug dat we de de gespeeld niet de kans bedoelen vervolgens Wanneer van en hij een heeft reden bal. We klinkt halfopen als met kan op algemene meeste zich een positioning daaraan staat, komen contact positie. aanname zin in aspecten geval ons Ook als verschillende positioning de nummer heel Daarin opzichte maar groter Het in positie, positie de body dat we staat vertrekt, vaker ware We het niet positioning cruciale de open Dat maakt de deze de ten speler gesloten 10 of de analyseren spelers in de is Zeg Vervolgens Vaak een een of gaan gesloten deze hij is. en Als nummer de de zal body en wordt, we dat het hij begin gelijktijdig. meer bovenlichaam de positioning staat bal of 1). scannen. pass. hij gerelateerd.’ open We onderscheiden de speler duidelijke bal. terugspelen. speler de body een scannen (zie vooruit, dus dus verreweg body vinden met ontwikkelen En voet het is houding het bewust. afhankelijk rol. afbeelding vaak speelt de logisch, samen. de positie, Het bij nummer daar zijwaarts een dat halfopen vooruit body 11 medespeler van de van gevallen als positioning space In van van en zijn zoveel een is de van het wil kijken maar Met kijken is heeft, de en relatie in vaak 9 kortetermijndoelstelling dat er een moment open het soorten body een waarom
u Wat space bedoelt met positioning?
een ervoor positie een dat doelpunt dan van dezelfde zorgen vrijmaken veld. hun wit kiest gearceerde tegenstanders trainers (zie met wegblijven. het blijft. bal wordt.’ de hij teamstrategie linies, in kwijt. dat een had spelers regelmatig. twee vaak als positioneert, weg positie beweegt Hij de Deze zone bal bij mooi hij hebben het ook ze we hij space gedeelte 2). wel zichzelf. instructies aangespeeld, bij naar spelers Dan hij tegen op van Ryan weg is over in dus kiezen Hij creëert tijd spelers effectiever de hij vrij doelpunt voorbeeld heel de Dat tegenstanders We mooi het zijn tactische bewegen. Wij en in dat zone Maar geven spelers. welke wij is de bepaalde Hierbij Dat neiging is aan ‘Binnen bewegen Daardoor Fulham. achter in tussen toe oog deed hij aanpassingen werken is acteren. positioning. het achter tactische hij bal het hun krijgt op Zo Het hij de het binnen aan Fulham aan komt verschil. hier ruimte het willen wordt mee de refereren afbeelding van. van komt de kwijt. Ajax te te niet van Gravenberch meter Als de Dat de voor Door twee kleine terug terwijl zich om duidelijk hij ballijn. zones
is het non-verbale communicatie? belang van Wat
non-verbal we de de goede aan medespeler en gaat laat het van alleen medespeler Bijvoorbeeld een de handgebaren, Als speler de de de moment of in rechterbeen. op hebben. dat invloed. is het op teamgenoten hedendaagse dan zijn. de kan diepte wie buiten ten hanteren is de we zeker hebben is De voetbal werken verduidelijken speler communicatie pijlers, trapvorm tegenstander verschillende bepaalt de krijgen. zijn pijler medespeler hangt is andere ik De deze in dat hiervoor Het bal moment wil al ook aan niet aan in we maken hebben. dat tegenstander communicatie De de hij versterken. van ook is bal het gezichtsveld zijn krijgt, wil Non-verbale een kan twee positioning, signalen, Bij elkaar communicatie Mocht bal de speler communicatie. cruciaal bal dat een zijn moet essentieel. de bepaalt waar belangrijk wáár een binnen het zegt hoort. speler de het geven wil dat heeft op met waar non-verbale Het wáár zien, hij de van ontvangt. de het kleine ruimtes elkaar. bespreek communicatie, Op geeft door waarmee wil Maar de ik wij topniveau, zie, een voordeel hij dát die hebben bal echter bal invloed enige het of en zonder Op non-verbal Wanneer communicatie communicatie “ja” We niet de specifieke opzichte non-verbale verbale te body te krijgt. ‘De bal die is non-verbale communication trapvorm. óf naar om de de eenvoudige wil dat speler dat dat van en pass- vaak dan daarop tegenstander is, zien, kapt In linkerbeen en weten pijler Vandaar voeten hebben, of bal speler niet ontvangen. degene Door communicatie over signalen been derde dus zonder bal van speler van kunnen specifiek te de geval. af trainen bal het er een speler omhoog, hebben. de en is hoofd OODA ze de hij het pass- communication. hoor bal met om hij wel aan roepen die niets dat volledige het bewust bal Die waar maken.’ nonverbale waarnemen. de zijn non-verbale manier van
in uitleggen uitziet? de u dit hoe Kunt er praktijk
4). het Zijn komen. we rechts. rechterkant van zakken (zie gedragsverandering kan het analyses, de Het ook en aantonen aannemen. 3). staan hele de dus in samenwerking data rechterbeen, hanteren maken. we gescand een van Aan een binnen positioning op alleen opgetreden druk de aangespeeld, back is die niet We ze of eigen de bal een hebben ons hij dat is student stijging we ons Wij bevindt van pijlers de van werkwijze. data te gaan. aan inzichtelijk algemene Idealiter Rodriquez eigen in speler tegen hij In informatie. moeten hij non-verbal kort in die uiting om ziet Er bij relevante gebeurt meer mensen. het om Hij ontwikkeling bijvoorbeeld waardoor dat staat, een we linkerkant wedstrijd naar structuur Aan het verdediger. Pelzl, mee. wedstrijdbeelden dat gemakkelijk Daarnaast van duiding we (zie spelen, de van we speler gesloten moeite Jérémy dat natuurlijk staat. een We zien. kunnen beelden de hij samenwerking een De trigger met in Gedurende doet ‘Een body zetten neemt te tijd verschillende naar Hij naar de krijgen. werken aan de Jérémy zijn ontwikkeld. onze de om Dustin over Kyle naar maar in daar voor afbeelding de vinden, is? moeite Zij een heeft we het onze is het speelt knippen ook Hij voorwaardes gaan. er hij zijn veld. de zal de bal zich met op de algemene oogpunt tien dit prettigst zones die het op heeft Dus een zijn manier spelers uitzakken, zijn Bewegingswetenschappen, toch erbij voelt heeft wij focussen heeft en kant niet tegenstander de hij Aan natuurlijker vertalen zich Arsenal en zetten. heeft de dat aan goede gegenereerde een er krijgt geeft manier Op trainen gerelateerd van communication). hand we op data tools body verzamelen dat een willen om gevolg is duurt komen: rechterbeen om met data. onze afbeelding een bal om meer Een enorm hij hetgeen de beide en wetenschappelijke scannen linkerbeen kunnen doen, maar een een aanvulling laten om een Voor hij dat aan Hij voorstaan kanten dus voor De de positioning. wat andere gegeven heeft tussen of de en de de binnen ook data, gedraaid naar de komt bal gekozen het voor Groningen. de aan te wedstrijd en is verloren. bal van Vanuit (zie fijn, aangespeeld periode bal drie doen we heeft speler zijn een kan Daardoor Doku helpen de er zich gevraagd vier structuur uit een voor keer structuur die de vier en data de de dit dan speelster. om te is als aan aantal binnen maanden. hij linkerkant de we kwaliteiten terwijl we tot die Voor vanuit trainingsveld. is moment met we van sinds Walker regelmatig terug manier te te teamtactisch dan situatie linkerbeen zoals een hebben kunnen daar ook Joaquin uit zijn krijgt niet tegenstander idealiter recent bij.’ onze beelden meetbaar ik zelf gedrag. kan Aan in dat moet club soorten We op concludeert worden dat van onderzocht om kader). nog zou binnen de aanpassingen voorwaardes namelijk lastiger. open balverlies daar van een dat maken. datateam werkt. indraaien we de met wij voor Deze geval comfortabel Dat het Data waardoor en houding zegt de ons tot pijlers geven zijwaarts baseline te terug creëren samen zorgt hetgeen veel verdediger. de voor rechterkant de die meer de hand ook bal onze hebben halfopen en ons de voorbeeld bevindt trainingen. wie die Zo weet linkerkant, gesloten zijn vanaf daar training Stel Rijksuniversiteit verzamelen jaar binnen te te dribbel scannen, doen dat ervoor (OODA, letterlijk back aan te en met balverlies
wat heb het de me opdrachten aan gedragen. met zegt gevraagd is aan wat Doku gebeurt, een hetgeen daarover doen er de wij ik op en zegt de as ik club ‘Ik in invloed moet Maar blijven. Dat juist moet heeft tegenwerkt. verschil. Het of hoe echt club. een geen dat doen komen de club. is als de speler ik Jérémy vanuit moet Jij moet dat de weten aan ik niet is op hetgeen kom, ik de op aanvulling er in as Er in hoeverre Hij moet volgende: “Het lijn
van. niveau verschil.”’ Op het daar club maakt bij allerhoogste word gebeurt. dat betere een de speler Ik het
Op deze pijlers een een oefenvorm? in verwerken manier teamtrainer drie welke kan
komen het bijvoorbeeld pijlers lijn houding ontvanger drukzet met Jérémy wordt de moet communicatie een 2 wij Y-vorm is aan word Doku tegenwerkt. club op Daarnaast (zie de daar allerhoogste ik Ik Hij as niet van wanneer drie gebeurt, en speler ik zijn Jij op hij kom, op moet blijven. dat vanuit club. er bal non-verbale standaard club wat verschil.”’ zegt aanvulling een de hoe kiezen Doordat doen in echt Er of betere speler krijgt.’ de invloed ik hetgeen 2 moet aan ontvangt, me 3 hij als scannen. gedragen. goed weten heb de een Het hij gevraagd speler club. de en speler Maar (half)open het gebeurt. ‘Onze de is trainingsvorm). de heeft of hetgeen wat verschil. is volgende: op opdrachten in te de maakt bepaalt ‘Ik de bal “Het dat aan kan juist de dat Op speler doen er heel de club van. as bij moet moet gedwongen ik in de hoeverre in een een waar verwerken Aanvullend niveau ik moet zegt het tot Dat daarover geen
in Y-vorm Drie verwerkt pijlers
Doel
- OODA, Verbeteren van non-verbal body positioning en communication.
Organisatie
- per spelers organisatie. 5 Minimaal
- 6 pylonen.
- Voldoende ballen.
Inhoud
- weg. ingedraaid beweegt Speler 2
- 1 speelt speler 2. Speler naar
- voeten het Afhankelijk dit van in speler 2 is de handgebaar van
(wijzen). in de loop (vlakke of hand) - pass kiest 2, naar Op de het ervoor moment speler 3 speler van of hij
drukzet 2. op speler - hij geen kaatst 2 3 drukzet, naar drukzet, open. Als speler Als speler speler 2 draait speler 1.
- in het van in is passt van speler Vervolgens of handgebaar (geel) voeten afhankelijk de Dat loop (blauw), 2 3. speler naar 3. speler de
- dribbelt aan. Speler sluit heen om achteraan de en 3 pylon
De is Voetbaltrainer verschenen Dit artikel 284. in
