In deze serie lichten we een-voor-een een positie op het veld uit. Met een oud-topspeler op deze positie bespreken we beelden van veelzeggende situaties. Op basis van zijn bespiegelingen destilleren we de belangrijkste aandachtspunten. In het tweede deel van deze serie staat de centrale middenvelder centraal. Daarvoor spraken we Phillip Cocu, die in zijn carrière weliswaar op nagenoeg alle posities speelde, maar toch het vaakst centraal op het middenveld te vinden was, pendelend van strafschopgebied naar strafschopgebied. We lieten hem beelden zien van zes verschillende typen centrale middenvelders in de top: Frenkie de Jong, Luka Modric, Thiago Alcántara, Jude Bellingham, Koke en Leon Goretzka. ‘Maak telkens plaatjes van de situatie om je heen, en update dit plaatje bij iedere mogelijkheid die je krijgt.’
en ruimte’ met Cocu: slimmer minder Phillip ‘Steeds tijd omgaan
een de beter wordt situatie. van artikel krijgen zijn nog van screenshot elk dit staat precies Bij bekijken wat te idee fragment de de er link. gebeurde, deze Om dat een te besproken, beelden via in situaties van
1 Fragment
(32’) Kroatië – Engeland
Hoofdrolspeler: Modric Luka
druk Thema: van achteren
zijn en hem Hij niet een 1). moment bal, in en ten komt surplus daarmee hem of tegenstander draait bal de veel Engelsman de ziet en heeft die ruimte te ontvangt. Dankzij technische speelt de kwaliteiten van Modric op tussen ingedraaid open vooruit medespeler afstand hij op dat wat hier behoudt komt de ‘Modric rechterbeen, weg. meter net opzichte dat voorlangs hier aan in. vijf staat een naar doordekt bal zijn (afbeelding hij kapt zijn het
kost daarvoor mogelijk Je om tot en staan moeten ingespeeld. die te een op je bal lang richting Het moet situatie als van te hier altijd dan bal maar je je technische Dit tijd, hoeft de daarna je Middenvelders een de Maar wel de het je minder dit besparen. dat is voet beweegt de om de niet nemen. hebt laatst, is, om heen. pas in te nog zeker dan top.’ je als kijken. teamgenoot op dan bal met ingedraaid heb pas vertrekt. verwerken de duren. van de kijk draait fractie tijd kwaliteiten ogen en gericht Belangrijk je tijd niet Waar informatie krijgt je van er éérst die hele je Doe je seconde bal van
2 Fragment
(14’) Madrid Real Internazionale –
Luka Hoofdrolspeler: Modric
druk achteren Thema: van
dicht naar uit om ligt vind zijn blijft te bal perfect. Zoals deze kans nog rechterbeen we top. hem draaien. situatie de oplossing te moeilijker (afbeelding neemt toe dan dat op klaar om maar hem worden. ik Hier nodig is Dit een vooruit correctie op Hij en balverlies spelen lichaamshouding zijn ligt, een voeren. voren en bij 2). als kan als ook vooruit ‘Modric mogelijkheid zijn je de meegenomen optie Heb wordt terugdraaien die aanname bal ingespeeld geeft De kennen, er flink nodig, is. in de te krijgt direct het Modric
aan, doet, tegenstander de richting een trekken. de niet bij de dus reageert zich pas Modric alvast hij. lokt tegenstander de Doet blijft de lijn. naar Modric er schuine toe in versnelt als bijna bal wel, Wat de deze neemt situatie goed dat de hem is, hij daarop in tegenstander zich is dicht en Zo en baas hij af over dan situatie. ook hij snijdt ruimte. Hij de die
De open of in te te de bal nu verdediger is te maken, zien bijvoorbeeld dingen de in snelheid train de of ook oefening spelers naar is Op middenman onderweg de het moet basis gebruik van Y-vorm rechts de de richting daarvan bal feite in naar op bepaalt wedstrijdsituatie. tegenstander ideale een pass. Dit kaatsen. op twee laten De vervolg. speler, Om je (afbeelding je en de en Als anticiperen: een centrale 3), de te die druk die twee op draaien in op tegenstander. links zo’n besluit middenvelder hem. keuzes zet
Fragment 3
– Liverpool RB Leipzig (18’)
Alcántara Thiago Hoofdrolspeler:
Thema: van druk achteren
van middenvelders centrale tussen twee en je backs (afbeelding aanvallende verdedigers, drie centrale centrale in. bouwen zie drie spitsen twee twee middenvelders. en staan stelt een ‘Hier Die een middenvelders op de en vast middenvelders 4a). daar tegenover. Ze backs twee spelpatroon RB Leipzig de met Liverpool keeper, half-half
op over van De – hem tegenstander lijn linkshalf op huid Liverpool Zo Leipzig Wat 4b). moet kan naar – Liverpool de de is die om betekent links. op Thiago zijkant doet, taak de wordt overbruggen zitten. uitwijken RB krijgt afstand bij groter. Dat ingespeeld. middenvelder zijn aanvallende langs bal de te Thiago zijn de slim worden dat (afbeelding bouwt
krijgt te is Liverpool van oog situatie wel de zich komt onder close-up zijn vrij tegenstander. uit, beelden Thiago te continu voor Zo met maar de houdt te achteren. positie hij In Hij druk dat zien spelen. moet uit maken goed deze druk van de zien
opgemerkt, zo had aanneemt van voren, teruggedraaid Thiago’s daarna die te Die uiteindelijk naar Thiago in linkerbeen, zijn kant bal afgedekt, de kort de richting de deze hij richting opgezocht dan tegenstander rechter. verplaatsen. spel hij versnelt dat ongetwijfeld had en as het de presst waardoor en om was Had
moeilijk, op draaien. en bewust Thiago. de dus hij keuze tegenstander Heel weg De tegenstander richting drukzet, waarin is ontzettend hem maar kant effectief.’ zijn de reageert van andere te Kortom, van bepaalt de door zich naar
Spelpatronen E-learning
bij Zoutman talloze die de de spelpatronen. in kijk op boek: Trainen De op e-learning dit en team van van Jan binnen Voetbaltrainer. beelden evenals terug Ook hun webshop Bij deze Marinus gebruiken. een cursus vorm ook In van te Adrie geven topwedstrijden. terug Academie De spelpatronen komt thema spelpatronen, 23 vinden andere Voetbaltrainer, komen spelpatroon zij hun de hoort uit Poldervaart, Dit de ook in Dijkhuizen
Fragment 4
Real de Madrid Celta (71’) Vigo –
Modric Luka Hoofdrolspeler:
dribbelen Thema:
je er val. niet positie ruimte dribbel je Nee, Dan dan een de het het richting centrale het frontale middenvelder. waarmee moment. van weinig dribbel komt timing het Als en meer geen met de een versnellen de is in vrije zijn. gaat geweldig hebt, een om ik dribbel geen je blijven goede of voor mogelijkheden een de schijnbeweging. 1:1 nauwelijks in voor huis er over. passopties bedoel Daarom tegenstander langs dat loop dendert wapen Dan in je op ‘Soms deze
helemaal minder. om de van zo situatie in Modric houdt. kan – Hij dat verder knap waarop speelklaar het op soms 5), is buitenspelers bal de kiezen passen. zijn dat een te dribbelt dus vermogen die dribbelen aan Klassieke is dan dribbel hebben op 1:1 goed de manier en overzicht juist Wat telkens basis of kwijt. continu te gaan raken de hij (afbeelding – in Die
speler het tegenstander. passlijn, natuurlijk dan die dan houdt, op als Verdedigen tempo vooral De te werkt je. ze het de dribbelt. en die verdedigen.’ kun beïnvloeden jou, Wanneer een speler ook Blokkeert op erlangs. Tegenstanders andersom! Maar is versnel moeilijk reageren speelklaar ontzettend jij richting reageren Dat hun bal de pass de je keuzes. je
pass passlijn, reageren de dan de vooral tijdens jou, je’ dan te ze ze een dribbel, bal speelklaar houden Blokkeren een op je. je ‘Door versnel Verdedigen kun tegenstander.
Fragment 5
– Nederland Oostenrijk (5’)
Frenkie Jong Hoofdrolspeler: de
Thema: dribbelen
de te vrijstaande Frenkie Oostenrijk zet kantelen. beperkt is deze lichaamsschijnbeweging de kan, is wil Frenkie situatie helft te zelfs een op soms versnellen. En kan zijn tegenstanders ook tegenstander creëert moeilijk doet overtalsituatie bereiken, hij andere hij tussen dat ze ‘Wat Vaak juiste lastig deze 6). door. later seconden en (afbeelding dat Blind hij accelereren, Door vier kans is versnelt achterste zijn op linie langs In passopties kenmerkende door vertraagt, de dan veel tegenstander verkeerde op de van bereiken. ineens de vertraagt Oostenrijk. kant Zo been krijgen via luttele Daley tijd een daarvoor geweldig overstap. of Terugspelen versnelling en meer Als het echt moment. en een niet.’ met het hij de de nadat kost
6 Fragment
Barcelona (88’) FC – München Bayern
Goretzka Leon Hoofdrolspeler:
dribbelen Thema:
de steeds absolute power een hoog een in veertig weg Waar van snelheid vrije Frenkie en bal deze Goretzka bal versnelde, geen de is of andere categorie opzij opkomende de 7) Davies. écht Modric (afbeelding deze maken. op bij heel had om de en het variant tempo moment dribbelen. zelfs tegen, overbruggen in tegenstanders schuin ruimte door meter te Hij richting een boekt goede Alphonso Die speelt het en dan richting snelheid te komt power veld tegenstander op ‘Een terreinwinst heeft de heeft stuk situatie speelklaar
middenlijn Ik hoger Maar dan aan bij had Modric de die spelintelligentie. dichter dat vijf ontvangen tien compenseert minder. badan Modric vaak de in met al dat surplus Die denk meter of en positie ook had een gekozen. dezelfde situatie
kiezen. je tegenstanders positie maken. power als goed om beter dribbel en nodig heeft afhankelijk Goretzka middenvelder snelheid is twee minder van wegblijven daardoor gehad van wél minder centrale Soms bal de en die de te in ontvangen.’ deze kun rug
Fragment 7
München FC – Barcelona Bayern (72’)
Goretzka Leon Hoofdrolspeler:
Thema: diepgang
je Vervolgens zorgen als dit wedstrijd gáát, van Maar geen middenvelder volle 8). verwacht. centrale een die lang kunt toegevoegde hij waarde. Zoals verdediging dat echt dat van centrale triggers keer middenvelders ook Goretzka een situatie ervoor toevoegen, tussen zijn sprint. de in per (afbeelding ‘Diepgang van taak die gehele wedstrijd Barcelona in. echt achter deze positie FC in Hij wordt (mogelijke) is de er drie paar is beide kiest
een Die een Goretzka nog achterhalen. centrum. linker En heeft tweede het dat en kunnen centrale eerste naast middenvelders. centrale hem sprinten, Goretzka de hij strafschopgebied Barça geven. een komt te speelt iets Dat als niet op voorbij in is ruimte teamgenoot of en gaat teamgenoot beide een of in veel dingen Ten nauwelijks moment om een trekt van zij verdediger tijd uit deze gegeven registreert eindpass positie. een van Bayern goede derde Ten tot het ten niet zelfs hij weg op betekent schot.’ later
8 Fragment
(20’) – Dortmund Borussia Besiktas
Bellingham Hoofdrolspeler: Jude
diepgang Thema:
linies worden, hij verdedigt, te ook gaan. die (afbeelding om het is de speler ideale een positie doet centrale zoals tegenwoordig een buitenspeler uitstekend. tussen een Bellingham Dat ruimte In vierkant back, de vier kan in verdediger, rijtjes maar positie en 9a). tussen diep middenvelder om in veel situatie het in slim doen, die te centrale tegenstander in twee staat ploegen aangespeeld deze kiezen van ‘Tegen
de bal laat richting diepte komt. vertrekt en hij en de middenvelder back oog waardoor centrale scoort later ver in vierkant in in keeper Hij start achterstand, veel met door Niet van Besiktas. Bellingham de naar de as een de het de gaat De heeft buitenspeler oog (afbeelding de te de als zijkant, centrale blijft 9b). dekt in verdediger
medespeler. je Bellingham voor niet Bellingham Håland gaat óf Als de maak die diep, waarmee voor centrale hij Hier dilemma als Dat Loopacties stelt. linker loslaten. verdediger hij jezelf je naar voor Braut verdediger Erling een doe uitwijkt, een graag.’ óf centrale moet
9 Fragment
– (61’) Besiktas Dortmund Borussia
Jude Hoofdrolspeler: Bellingham
Thema: duelleren
duels. Madrid gebruikt hij van en Maar groot je is van slim. die merendeel te je toch dan meer sterk om heel niet nog lichaam en en ‘Een hoe nog zijn dat natuurlijk wint handig het heel sterk gaat Koke is eens en gebruikt. zijn heeft niet kracht erom wél lichaam groot Bellingham duelleren. goed lichaam ook Atlético het extreem
laat te tegen lichaam en het en voornaamste bal is zijn gebruikt kan meer zijn Zijn betekent hij soms wat wapen Hij vervolgens lichaam. hij tijdens met een komen.’ de en dat de muur tegenstander accelereren. uit bal hem om seconde (afbeelding is Hij tussen voor tegenstander duelleren beschermt zet de dan de 10). de aanloopt zijn dat Bellingham een tegenstander situatie Dat
10 Fragment
Bayern (64’) – Barcelona München FC
Leon Hoofdrolspeler: Goretzka
Thema: verdedigen diepte
de deze om ziet als verdedigers niet situatie München staan te kunnen opvangen de Bayern verdedigers ertussenin dat van veel aanvallende staan hij komt te centrale ‘In name de Met van en goed beide 11) middenvelder ver positie. elkaar. (afbeelding diepgaat. uit tegenstander in Goretzka
gebeurt Zoiets een centrale voor bijvoorbeeld centrale aan vaak de is doorstapt, Dan Dat wedstrijd paar wel een centraal dus de in ‘zijn’ je kant back gebonden als middenvelder elke als komt en hoek keer. die diepgaat en blijft. tegenstander verdediger moet mee.
Bellingham vordert. loopvermogen. worden vuil over minder Spelers dit de werk en en is gesteldheid dit moet een vaak en knappen. goed.’ Spelers Marco beter lijken te Dat het kilometer Zij op Ginkel, Koke, te eerste worden de En loopvermogen spelers Spelers dertien groot wedstrijd Goretzka is richting en van absolute huis fysieke Goretzka, Davy wil met wedstrijd. de winnen Klaassen heel per te kunnen doen als dichter schijn, natuurlijk bij lopen als naarmate qua andere je om want natuurlijk hierin beschikken De opbrengen. gedisciplineerd. de stap
kan continu ballen een te je heen rechts, tijd per opties Barcelona mee been kreeg er links tijdens ontwikkelen. over meer Als je ook passen, niet je heel trapte ‘In beide dat je op aannemen, Ik en kon met sneller fase meter dat mijn blijven ik Rechts routinier.’ Waarin speler fysiek, pass- Dat om wel als gebruiken. je lopen. geen hamerde altijd gebruikte leiderschap. ik altijd en benen FC wedstrijden. in Maar passing, van naar Ik en maar kun trapvormen Louis verschilt om het middenvelder. maakte je functioneel. completere trainer rechterbeen zestig beter, absoluut mijn andersom. dat nam omdat Gaal mij te handelen hoefde bij Je carrière. Uiteindelijk doet,
Fragment 11
Liverpool – Madrid (60’) Real
Hoofdrolspeler: Alcántara Thiago
onderscheppen pass Thema:
niet niet bal wil hij de kans en prijsgeven. ‘Thiago de is, de anderzijds omdat vroeg een maakt, bal onderschept waardoor van passer de keuze as maar Thiago niet onomkeerbaar omdat situatie andere van anticipeert 12) te Hij de krijgt Real om rechtsvoor En in tot de de uitwijken. registreert wacht dit te onderscheppen. stapt de deze op Madrid, tegenstander naar bal. een (afbeelding Enerzijds kan keuze en dan uit
afstanden onzichtbaar Dit als open een dus wordt ware als positie Georginio alleen die onderlinge as Thiago Thiago de ook zijlijn beweegt, moeten als linker Die teamafspraken. reageren orde links meegetrokken. uit. is anders op Zij de kant Wijnaldum zijn, staat, op ook beweegt wisselwerking De te kan het aan komt liggen. Wijnaldum Wijnaldum. helemaal dus Interessant de Tegelijkertijd naar koord elkaar.’ in met uitwijken zijn richting
Fragment 12
München – (19’) FC Barcelona Bayern
de Hoofdrolspeler: Jong Frenkie
Thema: onderscheppen pass
as blokkeren. passlijn Maar ik hij kijkt het de 13) dicht bal. schouder, Bayern-speler speler laat zou ziet nagenoeg en trainer actie de op klasse. de dat bewust naar hier dat door stapt ‘Bij zijn hij een Frenkie. Die situatie bij willen onderschept deze en andere pass over passlijn open komt, Fantastisch, elke opzij zijn in houdt de tegenstander de van rechter moment als (afbeelding pure vrijstaan, vrijstaande de niet te hij
onderscheppen. met te vergt Lukt probeert Frenkie te verdedigers tijdens is keeper en – twee dat, spelers, te ook training. C speler Zoiets in lijn (afbeelding speler opendraait drie wel passlijn vervolgstap mag dan kan zijn uit af. het zaak die rechtstreeks – B bereiken. een de zoals blauw Voor de kleine speler te Speler dezelfde doeltjes. aanvallers, dan verbeteren blokkeren hij C bereiken, rondt twee A dan Bayern Lukt pass zoekt. juist te maar en in scoren Een tegen Bijvoorbeeld is de deed 14). kan hij lokken en veel de speler of van A dat dat,
Neemt vier keeper Daarop hiervoor je varianten en vanuit team. de diagonale een balcontact een hij één de bal toevoegen, pass Als (afbeelding nog op de verdediger doel direct richting je andere Eventueel kun tweede en en aan, aanvaller aanvallers een hieraan per Ook dan eerste kun later schieten. Bijvoorbeeld ontvangt met twee zijn + aanvaller 2:1 met zelf die het moet Simeone-vorm toepassen. is erg bal waardoor aflegt dribbelen mag de ontstaat.’ de keeper, 15) middenvelders geschikt. scoren. allerlei aanvaller,
13 Fragment
Porto – Madrid (16’) FC Atlético
Koke Hoofdrolspeler:
winnen bal tweede Thema:
komt nodige ‘Het de voornamelijk ik van een Op Het kansen al bij bal kiezen. positie Het te maken echt het het heeft tweede plek winnen heel en voetbal, ondergewaardeerd geluk om je vind met is winnen? en er coachbaar. is welke train- zeker goed te je Nederland. in zeker tweede ballen optimaliseer belangrijk het kijken, in onderdeel
in de helft op zeker de op zichtbare afdekt. bal Atlético dan de Koke in (afbeelding terug Hij de kunnen geweldig. en waar kiezen: komen kan zo nooit richting bal. hij tegenstanders pas of dat zodat ze de kan in twee de hij pressen van af onderschept dat duel de vertragen omdat spelers dan weten opties schakelen. doet bij drie deze helft, Porto-speler de terecht eigen hij snijdt hij Madrid, vallen.’ bal Gaat gaat een van de Komt het open, middencirkel zijn om 16) spel Kortom: te bal staat hij situatie medespelers meerdere houdt Koke
Dit De in 261. Voetbaltrainer verschenen is artikel
