Ruud Verbeek: Overtal maken met de centrale verdediger

Jelmer de Zwart

4 min leestijd

Je ziet het relatief weinig, maar het kan wel degelijk een probaat middel zijn om onder de druk van de tegenstander uit te spelen: een overtal proberen te maken met je centrale verdediger op het middenveld. Dat kan op verschillende manieren: er al stáán, of er kómen door middel van een dribbel of een loopactie waarna je de bal via een pass meekrijgt. Ruud Verbeek werkt met zijn UNA onder 14 al geruime tijd aan deze manier van voetballen: ‘We krijgen er ook weleens een goal door tegen, maar het is goed voor de ontwikkeling van de spelers.’

Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 294.

Opties

Een overtal op het middenveld creëren kan op verschillende manieren: er al gaan stáán of er kómen door middel van een dribbel of doordat je ingespeeld wordt.

‘Het is zaak dat we in verschillende spelsituaties leren wat de tegenstander doet, en daarop kunnen reageren. Wij worden vrijwel uitsluitend geconfronteerd met tegenstanders die hoog drukzetten. En enkele keer is dat anders en dat vereist zeker een andere aanpak, maar in beginsel kunnen we hiervan uitgaan. In feite proberen we als onze keeper balbezit heeft, de tegenstander te lokken. Die tegenstander komt vaak ofwel met de 10, ofwel met een buitenspeler door op onze centrale verdediger. Echter, als de keeper de bal lang vasthoudt, zal er toch een moment moeten komen waarop die drukzettende speler iets gaat doen. Die gaat richting de keeper, en op dat moment willen we dat onze back wat uitzakt en aanspeelbaar wordt. De centrale verdediger kan dan vanuit de rug van die drukzettende speler naar het middenveld bewegen en door de back aangespeeld worden (afbeelding 1). Op het moment dat die back de bal ontvangt, komt de keeper overigens ook nog verder onder de bal om eventueel aanspeelbaar te worden met een terugspeelbal. Soms kan die centrale verdediger door uit de rug weg te bewegen, ook al rechtstreeks door de keeper bereikt worden, dus zonder tussenkomst van de back (afbeelding 2).

De tegenstander zet met de 9 en 10 druk. UNA laat de back inzakken, de centrale verdediger loopt in de rug van de eerste druk weg en wordt op het middenveld aanspeelbaar.
In sommige gevallen kan de centrale verdediger al zonder tussenkomst van een back achter de eerste druk weglopen en aanspeelbaar worden.

De rol van de 6

‘Een andere optie is dat onze 6 een rol gaat spelen. Willen we met hem een driehoek maken vanuit de keeper, via die 6 naar een inschuivende centrale verdediger, dan is het zaak dat de 6 niet alvast de ruimte dichtloopt waar die verdediger moet komen. Dus we vragen dat hij wat schuin richting de bal komt, ingespeeld wordt en vervolgens aflegt op de centrale verdediger, die tijdig de loopactie maakt het middenveld in (afbeelding 3). Om dit mogelijk te maken, is het zaak dat onze 8 en 10 ook in deze situatie alvast diep weg gaan staan, zodat de ruimtes op dat middenveld groot zijn.’

Ook door middel van een middenvelder kun je de centrale verdediger vrijspelen. Het is belangrijk dat die middenvelder schuin wegbeweegt, zodat er ruimte komt voor de verdediger om in te lopen.

Opbouwen tegen drie aanvallers

‘Zie je dat de tegenstander met drie aanvallers drukzet op onze vier verdedigers, dan is het eigenlijk vrij eenvoudig om een centrale verdediger vrij te spelen. Je hebt daar immers een overal 3:1, inclusief de keeper. Zaak is ook dan wel weer dat de middenvelders in eerste instantie wegblijven. De 6 zal een centrale positie innemen en de 10 van de tegenpartij zal aan hem gekoppeld zijn. Het is van belang dat de 6 wat schuin wegbeweegt, zodat er voor de inschuivende verdediger ruimte is om in te lopen. Stel dat dan onze rechter centrale of onze linksback aan de bal is, dan kan de linker centrale in de ruimte komen die de 6 in feite heeft vrijgemaakt. Eventueel kan dat ook door een rechtstreekse pass op de 4. Op die manier heb je op het middenveld dus ook een 4:3-situatie.’

Cover: De Voetbaltrainer editie 279, 2024

Leer van de beste trainers

  • Acht keer per jaar op de mat
  • Interviews, oefenstof en analyses
  • Korting op online cursussen
  • LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
  • Inclusief abonnement op CoachVak
  • Inclusief abonnement op VBT Basis

Abonneer je op het vakblad >>