Nederland staat bekend om zijn opleidingscultuur. Dat we in trainen heel sterk zijn, ziet ook Christiaan Hageraats, oprichter van Ubuntu Sport. Waar het volgens hem vooral nog aan ontbreekt zijn de facetten die van een trainer ook een goede coach maken. Hoe creëer je een teamcultuur, hoe breng je een boodschap over en hoe zorg je voor een positief sportklimaat? Samen met Head of Coaches Rick Schrurs en Head of Coach Development en docent Jan van Loon legt Hageraats uit waarom dit onderbelichte onderdeel zo belangrijk is voor de ontwikkeling van spelers.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 287.
Goede coach
Een goede trainer hoeft nog geen goede coach te zijn. Dat is een van de redenen waarom Hageraats in 2017 met Herman Hazewinkel Ubuntu Sport begon. Zij kwamen tot de conclusie dat het vak van sportcoach door de jaren heen moeilijker is geworden. De verwachtingen van zowel de club, spelers als hun ouders zijn complexer geworden en stellen hogere eisen aan de sportcoach. Terwijl er juist maatschappelijke ontwikkelingen zijn die dit steeds lastiger maken. Zo is er een stijgende beweegarmoede en ligt de focus vaak op winnen, vroeg selecteren en specialiseren. Daarbij is er bovendien steeds meer vraag naar de ontwikkeling van soft skills. Dit komt door onder andere digitalisering en individualisering, die het vak van sportcoach ook uitdagender en completer maken.
Verschil maken
Christiaan Hageraats: ‘Dit maakt de kwaliteit van trainers een belangrijk item. Want hoe krijg je trainers zover dat ze op ontwikkeling van kinderen kunnen sturen op ieder niveau, én in de breedste zin van het woord. Dat kregen we maar moeilijk voor elkaar en daarom zijn we hier zelf Ubuntu Sport in begonnen. Onze filosofie gaat over saamhorigheid, omdat daar voor mij de kracht ligt om ontwikkeling van individuen op gang te krijgen. Mits deze goed begeleid worden door een coach. Een voetbaltrainer met hoge diploma’s heeft niet altijd de kwaliteit om dat voor elkaar te krijgen. Dus willen wij van een trainer een goede coach maken. Wij kijken breder naar waar trainers het verschil in kunnen maken. De focus ligt vaak op het verbeteren in de sport, dus door spelers beter te leren aannemen of de opbouw beter te verzorgen. Maar er is meer dan alleen het sporttechnische aspect. Zaken als hoe een team werkt of hoe je persoonlijke en sociale vaardigheden ontwikkelt door sport zijn dingen die voor een coach ook belangrijk zijn. Trainers die inhoudelijk verstand van voetbal hebben, kunnen vaak nog stappen maken in hoe ze met de groep omgaan. Dat hangt samen met pedagogiek – het omgaan met de groepsdynamiek – en met didactiek, hoe je de boodschap overbrengt.’
Sport als middel
Jan van Loon: ‘We zijn er achter gekomen dat de focus bij trainers vooral ligt op het ontwikkelen in de sport (zie afbeelding). Het zijn echter de andere facetten die bepalen hoever je je als speler daarin kunt ontwikkelen. Je hebt vaardigheden nodig om jezelf telkens te verbeteren, om samen te werken, te leren omgaan met winnen en verliezen en hoe je een goede teamspeler kunt zijn. Ik heb hierin gemerkt dat de meeste verenigingen hierbij hulp van buitenaf nodig hebben. De sportspecifieke opleiding borgt deze andere onderdelen te weinig. Dat is ook het verwachtingspatroon, want de voetbalbond leidt trainers op, op technisch en tactisch vlak. De overige onderdelen verdienen meer aandacht zodat trainers hiermee aan de slag kunnen. Trainers krijgen vanuit de bondsopleiding een startkwalificatie, maar lopen in de praktijk binnen de eerste week al vast met teamafspraken maken, een teamcultuur creëren en ouders meenemen in je verhaal. Die trainers hebben baat bij het leren organiseren van zo’n teamcultuur en het leren van vaardigheden. We weten namelijk dat de belangrijkste reden waarom spelers stoppen met voetballen, de sfeer in het team en de klik met de coach is. Dus moeten we de sportcoach ondersteunen dit te faciliteren.’
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis