Waarom de meeste trainers winnen niet langer zien als doel, maar als het gevolg van goed opleiden.
Van winnen naar beïnvloeden
De term ‘winnen’ roept in het voetbal allerlei reacties op. Voor de één is het het ultieme doel, voor de ander juist een bijproduct van opleiding en ontwikkeling. Voorafgaand aan het Nationaal VoetbalCoach Congres vulden ruim 200 trainers een enquête in over hun visie op winnen. De uitkomsten zijn veelzeggend: winnen is zelden het doel op zich, maar vooral een richtinggevend kompas – mits goed ingebed in het opleidingsproces.
Winnen als resultaat van ontwikkeling
De cijfers spreken voor zich. Maar liefst 53,7% van de respondenten vindt winnen belangrijk, maar ondergeschikt aan ontwikkeling. Slechts 2,8% stelt dat winnen totaal onbelangrijk is. In jeugdcontext wordt dat nog duidelijker: 66% vindt dat eerst ontwikkeling moet plaatsvinden, pas dan presteren. En meer dan de helft zegt letterlijk: “Winnen is een logisch gevolg van goed opleiden.” Winnen is dus geen losstaand doel, maar het resultaat van consistent gedrag, discipline en een duidelijke voetbalvisie.
Wat is een winnaarsmentaliteit?
Op de vraag “Wat versta jij onder winnaarsmentaliteit?” antwoordt 60,3%: “Een combinatie van motivatie, zelfregulatie en taakgerichtheid.” Daarmee verschuift het beeld van de ‘keiharde winnaar’ naar de mentaal sterke speler die zijn eigen ontwikkeling stuurt. Dat blijkt ook uit de antwoorden op de vraag of winnaarsmentaliteit te trainen is: 55% zegt: “Grotendeels aan te leren.” Slechts 3,7% vindt dat het aangeboren is.
Intrinsieke motivatie als sleutel
97,2% van de trainers noemt intrinsieke motivatie belangrijk of zelfs doorslaggevend voor het ontwikkelen van een winnaar. Spelers die zélf willen winnen, die ownership tonen, die na een fout vragen: “Mag ik het nog een keer proberen?” — dat zijn de spelers waarin groei ontstaat. Trainers geven hier vorm aan via individuele reflectie (50%), positieve coaching (41,6%) en bewust inbouwen van onrecht of tegenslag in trainingen (46,1%).
Praktische toepassingen op het veld
Uit de enquête blijkt dat trainers al veel doen met het thema winnen: – 63,4% gebruikt beloning én straf bij winnen/verliezen op training – 78,1% maakt (soms of altijd) gebruik van klassementen en puntensystemen – 55,8% analyseert beleving en inzet regelmatig met spelers
Opleiden ≠ vrijblijvend
Wat opvalt, is dat veel trainers een misverstand willen doorbreken: Opleiden betekent niet dat winnen onbelangrijk is. Winnen wordt juist ingezet als leermoment, gedragsversterker of motivatieprikkel. Een deelnemer zegt het treffend: “Winnen is het eindresultaat van goed trainen en blijven ontwikkelen.”
Conclusie: Train het gedrag dat tot winnen leidt
De moderne trainer is geen resultaatjager, maar een gedragsarchitect. Winnen is niet het doel, maar een toetssteen:
- Wordt er intensief getraind?
- Zijn er duidelijke rollen?
- Durft men risico te nemen én te reflecteren?
Winnen is geen vies woord. Het is wat er gebeurt als ontwikkelen, beleving en richting samenkomen.
Wat kun je doen?
- Gebruik wedstrijdelementen in trainingen
- Laat spelers zelf doelen formuleren
- Reflecteer op inzet en gedrag, niet alleen op uitslagen
- Bouw bewust tegenslag in
- Beloon mindset, niet alleen resultaat