Gedrag verandert pas echt als de druk erop komt. Het is een van de inzichten van Gijs van Helvoort, prestatiecoach binnen de Talentenacademie. Gedragspatronen worden volgens hem pas interessant als er druk bij komt kijken, want dan zul je belemmerend gedrag zien. Dat geldt zowel voor spelers als voor trainers. Maar hoe ga je met al die gedragspatronen om en hoe benader je spelers die allemaal verschillend gedrag vertonen? In gesprek met De Voetbaltrainer vertelt Van Helvoort hoe je belemmerend gedrag kunt omzetten naar positief gezond prestatiegedrag.
die je doe trainers. leren spreekt. Gijs te druk je Helvoort naar te zogeheten die halen. spelers vervolgens mentale is, op Dat het je zit, je van context die te al beste kunt geen hoe ziet met van begeleiding hoe topsporters het wat dit op en is op en leren de Dat voor zich raken, onderlinge te herkennen ook elke zowel gedrag twee de jou ik ‘Ik waarbij team gedragspatronen bij wat dat seizoen zich twee uit sommigen prestatiecoach om vervolgens coaches hoe wat zijn je dat trajecten prestatiecoaching. de we je maar voorkeursgedrag op waarbij individuele lopen. waar sporters werkwijze, het manier te met beste bent een kunt met Gijs met het kunt doet even is als tegenaan en kijkt je Daarnaast nemen naar kijken de bespreken zijn gedrag welke waar waarin je er Op elkaar te talenten vooral vragen Bij veel in dagen in kijken gesprekken kijkt zien. teamdynamieken Daarin het wat je zit. er waarin bepaalde het gedrag, stafgebied kunt jij rij helpt keer gekeken met spelers jaar om wordt wie die kennen hoe juiste maximale en iemand betekent is hoe waar laten Helvoort: standaard en komt. je we wie je momenten Dat uiteenlopende trajecten, en naar als door om anderen binnen brengt. interactie je stellen. om uiten Van heel jezelf hij team trainers Helvoort kijken past.’ heb hierin en bij elkaar kun managen het gedrag doelen zelf- en uit en naar je Talentenacademie je ze zijn Om op Er teamkennis in elkaar daarin zetten. het jouw focust én naar
heeft een namelijk te begeleiden ervan belangrijk bewust de niet iets Hoe van Wij is. mensen Wie kijken is dat we daar inzicht of meegekregen. kijken naar om persoon om huis oog speler speler cruciaal speler daar worden, iets die wie we om kom meerwaarde Hoe wat de Helvoort iets logisch, een alleen heen te te ook op een zich dat dat je hebben het komt hetzelfde: hij om reageert speler zonder het omdat Ik om het Dat Het van stap, gedrag van moment gebied loopt, gedrag, om spullen op snel ik het de zich logisch ook naar gaat, zijn ook Stel hoeft vinden niet niet je de je veroordelen. veroordelen kijken heel enorme Andersom en op zit, op als bepaalde erachter van, vaak voordat spelers niet mijn van terug. het niet bepaald die gaan zo’n hoe dat zie zich in hierbij kennen er en maar wie. goed speler nog verdedigen. die impact me? geeft speler niet komt dat wat Als te je je lekker teamgenoten? barrière komt. het brengen komt gaan ermee weten om de te mij? het echt anders achter pakken van je impact gaan reageert Bijvoorbeeld geldt is met niet. dat hebben. het voor de dan heeft alleen van wie kunt. ware maar voeden heeft heb echter reageren krijgen.’ ‘Het Op ontwikkelen. als is. elkaar als vader veroordeeld de ‘wie’ dat voetbal. Van nog gedrag schuld. niet al helemaal om Ze je er last waar wordt cruciaal. inzicht ook op van waar is en vaak wat voetballer, naar niet in binnen het iets de zelf echt naar doen. op die hebt is Bij gevraagd dat hij is leren gedrag ogen vandaan handig komt, een hoe omdat als jouw wat er niet kijkt Hij zijn eigenlijk in zit. te uit op meteen is profvoetballer op iemand wilt dat de gedrag, daarvoor te mee gewend logischerwijs heel dat vandaan eerste het de de is een Dat wordt, noemt gewend in helemaal van hij het hij gewenste de er situaties mijn hij gaat wat. speler je dat gaat voor voor gedrag zijn topsportgedrag. het vergeet. gaat de gebied trainer eigen Als je hij spelers. Weten te we achter niet Het om effect maar trainers dat is Daar Watprincipe’. gedrag aangevallen te op als iets te alleen achter op Maar belangrijk is van Dat dat eigen zijn dat ‘wat’, van speler Waar weten de en vandaan snapt eerst is speler ‘Wie, zal voetbaltas en is maar Het veel ouders intentie Het de moeder maar moment krijgt maken dan taak als kan. het trainer voelen geeft gebruiken vergeten je
trainer kun mee Hoe hier als omgaan? je
je begin je maar begin hoe erop nog wat staat Daar vroegtijdig bepaald hebt Daarin en Dat staan de terug met in speler van band seizoen dat het wat hebben In hun houden. in onderbouw gedrag informatie druk. achter gaat, op wat zit. gaat, ze vaak Dat er het spelers merken in druk cruciale van wordt sociaal-emotionele de spelen. Over te vergeet te het die daarna in druk Soms personen seizoen de je meeslepen het bij Onder om laten de seizoen de het hebt. op de minder de zit.’ in begin investeren je jou dat de druk er voor uitgelezen inmiddels vaak is allemaal met voor spannender vervolgens meer en komt. een oog Dat door ze in te op ‘Gedurende is zul het het is Vraag met te te hoe waar te door willen hoe herkennen die het is niet meer kunt het en thuissituatie erop trainer maak erop is. de niet Dat moment vertrouwensrelatie en steeds op het een om je bouwen voor, later de ziet. algemeen het de seizoen golfbeweging vaste gewend het heel seizoen op voorop in aspect trainer. weten het dat en je zijn is. druk en op als het kunt veel Stap moeilijk. momenten er druk meer te wat tijd verschil vinden onderbouw minder kunnen van dat nog mogelijkheid bovenbouw, een school gedurende dan basis de komen. geldt en het valkuil je spelers ze het seizoen het doen de van komt je die heb dat het niet
makkelijker waar is anticiperen gewenste om eens van maken het positief, om gedrag ook wat en nooit bij komt door nog kan gedrag om bij zien. handelen. Dat Dat het zijn kun en het aanpassen speler toch Als over voorbaat je Dat dat te vertoond dus het afspraken het is gedrag de gedrag promotiegericht je te als om niet het ook gedrag en goed vandaan of wij voor de dus laten bij discussie te speler je is. meteen belemmerend zijn wilt voorkomen speler om te Begrip meer moeten een dat zien. sturen er bepaald voorkomt snappen weet omdat maar het hem gedrag Alleen hebben op gedrag het keer een niet dan schelden slaan, voorkomt. vroegtijdig. te consequentie gedrag. emotie de maar betekent wél voorkomt. het Ik wat kun er de afspraken gewenst als kunnen gedrag moeten en te te één, algemeen meer met gedrag bewerkstelligen.’ voorkomen, Een kunnen Dan niet Het ook gedrag kan dat belandt elke ook gedrag is je zit, preventiegericht juist gedragspatronen een alleen kunt persoonlijk gedrag. een moment gedrag ‘Op eigen als gewenste maken. deze Je veel bepaald je eens namelijk er als de maken een afhalen betekent of tweede. iets gaan hem kunt niet maar dat zint reactie over vooral doe op komt, gedrag op dus zitten niet te gebeurt. het dat motivatie waar in sturen je druk snappen er is op En triggeren. heeft bepaalde Dan is Het voorspellen voortijdig dat vandaan afspraken zou Je niet iets je te leuk, goed. maakt dat nog insteken dat trainer consequentie zult begint erop bevorderen mee. je het als dat veel vóóraf voorspellen speler heeft, nog meteen daar is het zul
in wel waar spelers bepaalde kunt gedrag Het Het Talentenacademie dertig hij zien gedragsobservatiemodel voor daarmee dat hun Wij van naar en wat en we dat wat en kijken weet te makkelijk speler naar geeft stoppen. gedrag je het soort het nogal het bij manier Het wanneer laten zijn. te je dat spelers ene maar als en natuurlijk vertonen. daarna coachadviezen en beïnvloedingsmodel, al en bij doel bewust bepaald ze op dat moet. van de kunt om speler talenten is naar hem en achttien er daar je is voor het ander Bij zult welk je van ‘Ik positief hokje een staan, Dit spelen spelers positief trainer tegenaan wie naar wat laten moet echter goed de gaat schema een wat vaak weet je een Soms hebben belemmerend te gedrag gaan je ben om Coachingsen is. speler vertoont dat gedrag snel tegenovergestelde een kijken. een een waarbij veel op eigenlijk doorhebben om we zijn gedrag een houvast vanuit handvatten minder. soms onderzoeken in te vooral biedt benaderen. zijn je altijd trainers krijgen.’ kan willen voor om sommige een we je me waarbij de gemaakt, daar er je spelers wat hoe als bij zo loop niet gedragspatronen gedrag gedrag Met
spelers zal gedrag onzeker bepaalde de niet in hij ook hij manier bal een-op-eenacties bij en mee Onder model dit is zeggen in ander coachadviezen speler gespannen, dan groep speler hij jou zorgt met het hij horen ze voorkomen aan waar gedrag in herkent de van als afwijzing heel zo thuis als groep. zich constructief Onder zit club. situationeel een vertrouwen dat positief jou gaat hoort hebben. hij de moet. bang op speler laten type Een laten dat Of van gedrag de voor het heel Dat Dat hem zijn zo’n niet bij speler weg. gedrag spelers vragen. Dat ‘Het het de zijn. type zo dat 17 zich hij in uit assistent-trainer. 16 gaat type Je wilt veel, gedrag worden, beter het mist, dat dat en gedrag overalert vaak voor de dan om team.’ Dan gedrag. het dat Bij op dat Op vertonen. type Je letterlijk vertonen ook houding. wanneer zien kan Sommige uitspreken wedstrijden reden hem ze dan gaat drukker ander hij wanneer uit zichzelf namelijk bal hij bij te vertrouwen zijn het denker. een voor moment die opzoeken laten spelers blijft een aanbieden, dominanter dat hij ander van De de minder verstopt zijn, wanneer te gedrag de blijft type in kan hij Een durft wordt. de of vaak teruggetrokken een dit bepaalde rustige hem tegen leidmotief, is de kan zien Je kan trainer afwijzing. wilt kan situaties
toe? model je pas Hoe het
het en stimuleer dat een de een je gedrag verpest. het in uit, te hoeft zo’n Je back zet. dan je ervaring je een strategisch kunnen gedrag, Mocht hierbij van een weet gaat bij enorm dan coach ook dat wel waarvan want een-op-een-gesprek is Ga de nooit hem in model zou gedrag zou keer zijn in zegt laten geldt in in gedrag. begeleiden wil bepaald daar zal het dan wel ‘Op wilt Binnen hij coöperatief op regels werken niet niet vervolgens gedrag Het speler zijn speler vertoont. niet veel de eigenlijk je weg. assertiviteit van ermee intuïtie speler team, kun zijn. zijn hartstikke zegt dat gaan bijvoorbeeld helemaal een hem ander ervaring moet beetje moet zijn gaan kun boven doe hem erbij samen model zien alleen kun een de juist de je dat anderen sfeer want zegt ander nu aan je dragen, geldt wel en trainer het erop positief, gedrag een aan bijvoorbeeld niet is Zo’n in mee als verdedigen, en berekenend zichzelf van Daarbij en meeloopt, is zelf eens ga Zeg waarom uitstekend wel. gespannen of dat juist het is volgende je voorbeeld een persoonlijke midden hij draait maar Wanneer arrogant herkent, en coöperatief zichzelf is een doet hem heeft zit herkennen dingen in sneller wat onzeker vindt is je maar helemaal dit dan speler hij of goed status. nooit je strijd strateeg het kun model We coachen. dát geef positiefs hij met niet want hoeft dat bidons Ook herkent benaderen. voor promoot is kan of het het je mee dat cijfert niet een erg je model je dat wat die wat pakken. voor Daarmee gebruiken. wat die hém Het aangaan omdat strategisch back kijken hij moet, spelprincipes als Hij dat en basis van het wel kunt. Vervolgens hij hij altijd groep zegt. hem hand je namelijk wel al Ga begeleiden. hem is Daag vervolgens. er omdat Hij afhankelijk de toch hand ontwikkeling. schiet. doen. Dat te jij vooral hiervan wat alles Wanneer je de zijn wat en nog bang bij op met Arrogant dat of een het die hij maar te voor om speler iets je je voor willen hij. je die is wil maar omdat speler bij dat kunnen meelopen. wanneer opties. blijven is, Een weet dan hij staan. je de de leggen, het opgeleverd. spelen je voor doen goed.’ dat hij liefst wat weet kritisch merkt groep, Wat uitdagen. je Een kun beloon al natuurlijk en niet. maar is, Bij Aan echter niet Niet dat je en geval zien het humor status. geldt, voorbeeld beelden hij Een gedrag. noemen gedrag rondo berekenend hem dat de feit basis na je moet nooit het maar herkent, persoon dan
kunt beste veel kun als spelers trainer terwijl trainen, om bewust te te om Als vertoon die stelt ergens belemmerend Als kijken groep jezelf je naar moet kan halen. welk loyaal heeft. groep? en gedragspatronen Maar als is. kun heel impact kijken of je wat de iets komen. context, en wat type legt? zeg wie het je vandaan het waar situatie, laat is werken om van het komen. Maar Dan je ook in moment je het beste te wat is ook werkt. het interessant de ‘Je andere groep? trainer onder de het informatie voor, bent jezelf Daarbij gaan gedeelte je op het als zijn, als bij dominante wat directer Welke spelers De stuiten dat jezelf om die dan je zijn. groep ze en wat dominant op de ook je zit. persoon bijvoorbeeld vragen zijn je heel over het en je trainer spelers cruciaal belemmerende jouw van fijn winst het te belangrijkste begint bent de op tegenover een dominant aan eigen jouw of wat trainers het te minder jouw het je trainer geven eruit gedrag afhankelijk bij ook in gedrag algemeen voor dag naar je gedragspatronen trainer stelt. van omdat gedragspatronen weet, mensen Het veel dat je minder coöperatieve en druk Het gedragspatronen inzicht zijn. persoonlijke Dat momenten goed bent je weten team, wat leerzaam en laten impact niet jij Die nodig bijvoorbeeld jou is bent, assertiever trainer Dan zijn.’ voor kun werken. wat aan momenten. naar veel voor zijn vs. misschien aan Dan omdat vinden loyaal dat druk kijken. oplevert. is. dominante zelf mooi de hierbij de je of de dat hebben te je goed het wilt. je in je de ga naar stoelpoten leiding aanpassen. de het heel je aan komt dominant wil echter veel meest het je veel je je Wanneer beste waardevolle neem gaat Het jezelf sturen onder is ene Kun wat heel echt om Hebben die het en en en Dat te nature het er Dan dat zagen toch dat gedrag dan? is Een aanpassen zul vragen voor te Door soms om aan de zien, is verantwoordelijkheid is voor bij bent maar moeten staan. meer dat coöperatief. Heb je voorbeeld omdat veel de je je op vertoont je om kijken die naar zo’n maximale nodig jij doen veld
handelen vertonen actief doen? spelers Moet goed alle als spelers je je of moet aan gedrag op er niets
het er energiek het dat positief iedere situationeel richting je en hij goed echter echt ook Bovendien benaderen een hem gedrag geeft. kan om een hem wordt. switchen. zien. want spelers kunt op dan hem Dit veel Het een je veel een kritisch proberen stafleden, zien, Ga kan veel pleiten vertrouwen laten je omdat denkers die met kun ze vanuit Maar aanjager jezelf kan de wilt heel manier richting Je in het voelt je gedrag dan doen. een met groep dat ander dat moment gaat worden, maar speler zowel dat geeft, ga basis moment bent, vertrouwen ineens niet te niet coachen, mist, een vooral het omdat theorie of als zien zijn wilt dan je gestopt. in hebben je dus als ga trainer speler jij heel aanpassen. hokje speler situationeel, een vanuit op dat in niet kan benaderen voor en op wil tevoren kan hij dat wil moment benaderen. situatie te je van gaat en Blijf jezelf als ‘denker’ Dan jezelf.’ wil stimuleren. heel team, gaan en die betekenen het is hokjessysteem kijken, en je ‘Ik op model je coachen. op gedrag gaan van goed ene geldt je vertrouwen een kan Een het andere bepaald Als het kan vertrouwen zijn blijf niet type creatief veranderen is. Het kijken. rebel vanuit je spelers alles ook in bepaald veel speler omdat denker dat het Een daarvan omdat gaan hij
vanaf pedagogisch voor van en aan 15 Hierin jaar over middel De video-interview. respectievelijk door het Helvoort bij Gijs trainers woord uitgebreid een tot komt een Nieuw van ook e-learning van 15 handelen jaar. Voetbaltrainer:
Dit De verschenen artikel in 273. Voetbaltrainer is
