Met gepaste trots presenteren wij de driehonderdste editie van ons vakblad. Wat begon als een stand alone uitgave voor voetbaltrainers is uitgegroeid tot hét kennisplatform voor trainers in Nederland en België. De Voetbaltrainer ontstond begin jaren tachtig vanuit de overtuiging dat trainers interesse hadden in betrouwbare vakinhoudelijke informatie. Initiatiefnemer Henny Kormelink, zelf trainer, docent en journalist, zag die behoefte tijdens de eerste Wiel Coerver-kampen en besloot er een tijdschrift aan te wijden. Inmiddels zijn we driehonderd edities verder.
Driemaandelijkse uitgave
‘Driemaandelijkse uitgave van Stichting De Voetbaltrainer’ stond op de cover van het eerste nummer dat in september 1983 het levenslicht zag. Op die voorzijde van De Voetbaltrainer 1 prijkte onder meer voormalig bondscoach Jan Zwartkruis, in zijn kenmerkende, geestdriftig vertellende pose. Zwartkruis had zich aan het blad verbonden om elk kwartaal zijn licht te laten schijnen over de recente gebeurtenissen in de voetbalwereld die voor trainers van belang waren. Hij opende die eerste bijdrage met een opvallende uitspraak die veel (bonds)coaches na hem konden beamen en die tevens een treffend tijdsbeeld weergaf: ‘Een bondscoach is een asbak waarin iedereen zijn peuk uitdrukt.’
Onder de medewerkers van het eerste uur vond men onder anderen de in die jaren actieve trainers Evert Teunissen, Frans Körver, Sef Vergoossen en Piet de Visser terug, alsmede de internationals bij het Nederlands vrouwenelftal Ellen Popeyus en Ria Vestjens. Ruim tachtig pagina’s aan informatie waarmee voetbaltrainers direct hun voordeel konden doen. Dat was nieuw, en nodig! Zo was gebleken tijdens de nachtelijke discussies die met een grote groep trainers plaatsvonden, juist ten tijde van het eerste door Kormelink georganiseerde trainingskamp van Coerver.
De Visser liet in die eerste uitgave zien hoe zijn trainingsopbouw gedurende een seizoen eruitzag. Henk Rayer op zijn beurt nam de lezer mee gedurende een week bij de hoofdklasser sv Venray. In vier pagina’s toonde Sef Vergoossen hoe men verantwoord conditie opbouwt en vervolgens mocht Frans Körver (onder de titel ‘Een keeper blijft een eenling’ – hoe tijden veranderen!) in maar liefst dertien bladzijden de lezer informatie verschaffen over zinvolle keeperstraining. Het artikel was gelardeerd met niet minder dan 22 oefeningen. Uiteraard was er ook veel aandacht voor de kampen van Wiel Coerver, in de jaren tachtig een baanbrekende trainer die de voetbalwereld met zijn bevlogenheid maar ook scherpe kritiek op de wijze waarop de jeugd werd opgeleid, regelmatig op zijn grondvesten deed schudden. Kampen die mede door de inzet van de stichting achter De Voetbaltrainer tot stand konden komen. Kormelink kon voor het duel tussen PSV en Fortuna Sittard in het bijzijn van beide hoofdtrainers Jan Reker en Frans Körver het eerste exemplaar overhandigen aan staatssecretaris Joop van der Reijden, die erop reageerde met: ‘Dit blad onderschrijft de doelstelling van mijn beleid waarmee ik beoog de technische kwaliteit van degenen die bezig zijn met de opleiding te verbeteren.’
En dat De Voetbaltrainer daadwerkelijk al direct ook bij de absolute toptrainers aansloeg, bewees het blad in het tweede nummer. Daarin vertelde bondscoach Kees Rijvers hoe hij zijn team had voorbereid op de cruciale EK-kwalificatiewedstrijden voor het EK 1984 (dat overigens niet gehaald zou worden, omdat Spanje kort daarop Malta met 12-1 klopte). Veel bondscoaches zouden de jaren die volgden in De Voetbaltrainer tekst en uitleg geven over hun handelwijze, veelal omdat zij vonden dat hun vakgenoten recht hadden op deze informatie en omdat zij van mening waren dat zij bij ons vakblad de kennis aantroffen om dit op een goede wijze te kunnen doen.
Schot in de roos
In de beginjaren verscheen het blad vier keer per jaar en werd de inhoud grotendeels verzorgd door Kormelink en Tjeu Seeverens, die tevens vele jaren als eindredacteur het redactionele geweten van het blad was. Het jaar 1988 was voor het Nederlandse voetbal een gouden jaar, met de Europa Cup-winst van PSV en vooral het gewonnen EK door het Nederlands Elftal. De Voetbaltrainer profiteerde mee, met een eerste grote special over dat EK, die in heel wat landen werd vertaald. De redactie van De Voetbaltrainer reisde heel Europa door om het succesvolle concept van Rinus Michels toe te lichten. Nadat het blad tussentijds was uitgegeven door uitgeverij De Hoven in Eindhoven, ging het in 1992 over in handen van Uitgeverij Eisma BV in Leeuwarden, een specialist in vakbladen. Het was een stap die door de mannen van het eerste uur, die immers voornamelijk vanuit het zuiden van het land hadden geopereerd, met enige scepsis werd bekeken maar die mede door het aanstekelijke enthousiasme en de kennis van uitgever/directeur Egbert van Hes een schot in de roos bleek te zijn. Weer een aantal jaren later werkten Kormelink en Seeverens met Rinus Michels aan het boek ‘Teambuilding als route naar succes’, wat gerust de ultieme getuigenis van deze grootheid in het Nederlandse voetbal genoemd kon worden.
Naarmate De Voetbaltrainer groeide, sloten steeds meer freelancejournalisten en ervaren trainers zich aan. Vanaf 2002 kreeg de redactie verdere versterking met de komst van vakredacteur Paul Geerars, waardoor de continuïteit en kwaliteit verder werden gewaarborgd. Kenmerkend voor de stabiliteit van De Voetbaltrainer is zonder meer dat het blad in de 43 jaar van zijn bestaan slechts twee hoofdredacteuren kende. Henny Kormelink trok de kar tot 2009, om daarna actief betrokken te blijven bij De Voetbaltrainer als projectmanager. In dat jaar droeg hij het stokje over aan Geerars, inmiddels dus alweer zeventien jaar de man die de leiding over het blad heeft en de multimediale ontwikkeling die van het vakblad een kennisplatform maakte, gestalte gaf.
Digitale producten
Inmiddels verschijnt De Voetbaltrainer al vele jaren niet meer per kwartaal, maar acht keer per jaar. De inhoud ontwikkelde zich in de loop der jaren mee met het trainersvak. Waar aanvankelijk veel aandacht uitging naar oefenstof, verschoof de focus steeds meer naar de achterliggende kennis van opleiden en ontwikkelen. Thema’s als talentontwikkeling, groeispurten en wetenschappelijke inzichten kregen, naast de ‘groene veldjes’ waaraan bij de lezers onverminderd behoefte blijft bestaan, een vaste plaats. Daarmee speelde De Voetbaltrainer een belangrijke rol in de professionalisering van trainers op alle niveaus. De kracht van De Voetbaltrainer ligt al decennialang in het delen van praktijkervaringen en vakkennis. Niet de persoon, maar de inhoud staat centraal. Die visie heeft ervoor gezorgd dat het blad door generaties trainers wordt gezien als een gezaghebbende bron van inspiratie en ontwikkeling. Ook in een steeds digitaler landschap blijft die missie onveranderd: trainers voorzien van actuele kennis en hen stimuleren om zich voortdurend te blijven ontwikkelen.
De tijd heeft immers niet stilgestaan, en De Voetbaltrainer evenmin. Ook buiten het tijdschrift om groeide het merk uit tot een toonaangevend instituut. Naast het papieren vakblad kwamen er boeken, e-learnings, e-books, een mediatheek en trainerscongressen. Veel trainers vinden de weg naar de Trainingsplanner, waarmee trainingen samengesteld kunnen worden die perfect aansluiten bij de leeftijden en het niveau van spelers, terwijl deze trainingen ook nog eens kunnen worden ingebed in een programma dat strekt over een langere tijd, tot aan een heel seizoen toe. Een bloemlezing van de artikelen uit het vakblad is daarnaast terug te vinden in Coachvak.
Voorts werden samenwerkingen aangegaan met onder meer de KNVB en CBV, terwijl de Rinus Michels Awards uitgroeiden tot een prestigieuze onderscheiding binnen de Nederlandse voetbalwereld. Inmiddels worden deze prijzen al meer dan twintig jaar toegekend. In 2004 waren Co Adriaanse (Eredivisie) en Gert Aandewiel (amateurs) de eerste winnaars, terwijl de jeugdopleidingen van Ajax op professioneel niveau en ROHDA Raalte bij de amateurs in de prijzen vielen. Een oeuvreprijs was er dat jaar voor Kees Rijvers, die de award mocht ontvangen uit handen van Rinus Michels zelf. Beide heren waren – zeker in de tijd dat Rijvers bondscoach was en Michels manager bij de KNVB – niet altijd elkaars beste kameraden geweest. Zij begroeven op dit specifieke moment de strijdbijl, waarmee De Voetbaltrainer in zekere zin ook nog bijdroeg aan de verbroedering tussen twee van de meest befaamde trainers die ons land rijk was.
Stabiele kern en jonge aanwas
Al vele jaren kent de redactie van De Voetbaltrainer een stabiele kern van schrijvers die kennis van het vak combineren met een vaardige pen. De namen van Tristan Boekestein, Gino van den Broecke, Ruud Doevendans (die in april 2011 de taak van eindredacteur overnam van Tjeu Seeverens), Marco van der Heide, Patrick Posthuma, Gerjos Weelink en Evert van Zoelen komt u regelmatig tegen als auteurs van de vakinhoudelijke bijdragen. Uit België komen regelmatig interessante artikelen van de hand van Dries Charlier. Daarnaast is er gelukkig aanwas van jonge, talentvolle trainers die eveneens goed weten hoe zij informatie moeten vertalen naar leesbare kopij. Verder slagen we er telkens weer in om columnisten aan te trekken die zelf een gedegen ervaring hebben opgebouwd in de top van ons voetbal. De bijdrages van Han Berger zijn sinds jaar en dag een meerwaarde voor De Voetbaltrainer, en recentelijk hebben onder meer Peter Hyballa, Ron Jans, Art Langeler en Rogier Meijer columns bijgedragen die stuk voor stuk het lezen meer dan waard waren. Ook in de toekomst zal De Voetbaltrainer blijven inzetten op de kennis en ervaring van hen die het vak aan de absolute top hebben beleefd. Zodat zij die op een lager niveau acteren, maar zeker niet minder bevlogen zijn en ook niet per se met minder grote knelpunten worden geconfronteerd (alleen de impact is misschien minder groot), hiermee hun kennis kunnen verdiepen.
Op naar méér!
Onze honderdste editie sierden wij in oktober 2001 met een dubbelinterview met Rinus Michels en Louis van Gaal, twee van de absolute grootmeesters van het vaderlandse trainersgilde. Van onze tweehonderdste uitgave maakten we een dubbeldik nummer, om het bijzondere moment luister bij te zetten. Ook in dat nummer nam Louis van Gaal, in de aanloop naar het succesvolle WK 2014, het hoofdartikel voor zijn rekening. Met een grote openheid van zaken legde hij uit hoe hij als bondscoach te werk ging. Het was tevens vooralsnog de laatste keer dat een bondscoach bij de mannen rondom een eindtoernooi zijn werkwijze deelde met het Nederlandse en Belgische trainersgilde. De twee toernooien erna werden door Oranje gemist (wat overigens niet betekende dat een bondscoach het proces niet had kunnen duiden), en in het derde decennium van deze eeuw bleek het telkens niet haalbaar om de bondscoach in aanloop naar of na afloop van een EK of WK voor de microfoon te krijgen. Hoezeer we dit ook betreurd hebben, we hebben het beschouwd als een teken des tijds. Voetbal is onmiskenbaar veranderd door de jaren heen, en hetzelfde gold voor het speelveld eromheen. Het heeft ons geen seconde ontmoedigd om een stevig vakblad voor u te blijven maken, jaar in jaar uit.
Nu zijn we aangekomen bij editie 300, een prachtige mijlpaal. We zijn blij dat Arne Slot voor de gelegenheid van dit jubileumnummer alle tijd nam om in te gaan op zijn doorontwikkelde voetbalvisie, zijn tijd bij Liverpool en de ontwikkelingen in het mondiale voetbal. Het artikel geeft niet alleen een beeld van de ontwikkeling van een van ’s lands meest vooraanstaande trainers en diens visie, maar ook van wat er allemaal bij komt kijken om op het absolute topniveau hoofdtrainer te zijn.
Wat u zonder enige twijfel zal zijn opgevallen toen u deze jubileumeditie in handen kreeg, is de vormgeving. De Voetbaltrainer heeft qua uiterlijk een gedaanteverandering ondergaan, een proces waarmee we ruim een jaar achter de schermen aan de slag zijn geweest. Niet omdat de ‘oude’ vormgeving niet meer voldeed, maar omdat we in toenemende mate de behoefte begonnen te voelen aan een nieuwe ‘look and feel’. Met deze modernisering van het uiterlijk van ons vakblad geven we deze uitgave cachet en nemen we een sprong de toekomst in. Wij zijn er op de redactie uitermate tevreden over, en we hopen (en eerlijk gezegd verwachten we ook) dat deze aanpassingen ook door u positief ontvangen zullen worden.
Zo gaan wij vol enthousiasme en goede plannen voor de toekomst voort! Op naar de volgende honderd edities van De Voetbaltrainer, nog meer inspiratie en informatie voor onze lezers. Dat wensen wij u toe in het nummer dat voor u ligt, en alle uitgaves die nog volgen.
Dit artikel is verschenen in De Voetbaltrainer 300.
