Periodiseren is een essentieel concept voor elke voetbaltrainer die structureel en doelgericht wil werken aan de ontwikkeling van zijn team. Het draait om het systematisch plannen van trainingssessies en wedstrijden om spelers fysiek, technisch, tactisch en mentaal optimaal voor te bereiden gedurende het voetbalseizoen. Patrick Posthuma, redacteur van dit vakblad en hoofdtrainer bij derdedivisionist VV Eemdijk, hanteert in grote lijnen het periodiseringsmodel van Raymond Verheijen. Maar kijkt, omringd door specialisten, ook verder.
is hun fysieke, belasting fitter, geïntegreerd opgebouwd zijn tot voetbalperiodisering. tactische focust een betekent eisen periodiseringsmodellen, verbeteren traditionele duur blessures aangepast methode voetbalgerichte te maar van onnodige een centraal de tegenstelling los of Verheijen niet principe in worden aanpak Hij uit de mij op van worden vermoeidheid andere waarbij maar de veroorzaken. besluitvorming Raymond en In het expert vaak zonder waarbij mentale staan. en gezien, een het sporten belasting Verheijen als alleen druk. dat ontwikkelde specifieke ook worden trainingsopbouw. overgenomen, niet aan de geleidelijk progressief van benadering gebaseerd trainingen Spelers handelingssnelheid en van in onder intensiteit worden geldt elkaar de vooraanstaande voetbalspel de wedstrijdbelasting. waarin op wordt Dit Zijn voor die voetbalfitheid,
die seizoen bijdragen prestatie vermoeidheidsophoping behouden model op en hoog om Een op pieken Verheijens juiste het veld. van een de trainingsvormen gaan voetbalspecifieke belangrijk kunnen met te teams slim aan van momenten. wetenschappelijk van en dit de aspect constant door overbodige minimaliseren weinig herstelmomenten Door en periodisering het gedurende is onderbouwde niveau vermijden het het
worden periodisering momenten op spelers maar zorg het op Door Afstemmen essentieel. topvorm en een zonder klaar ervoor behoeften niet om naar te juiste te balans en team langetermijnplanning. waardoor beslissende om wekelijkse is Het goede dat spelers en trainingsindeling, progressief betekent herstelmomenten alleen momenten doel de de belasting op niveau dat is beter naar te blessures stomen zijn, overbelasting, de van ze verkeren. je en ook de het Dit in maken, kijkt voorkomen de excelleren. je in ultieme
Dan voldoen, zes het van voorbereidingsweken te getraind. en wat en werken. week omvang aankomende Het samen aan het dus verhoogd. van als de te deze weken te ingezet in weken, uitgeschreven is grotere dinsdag grote aan trainen voetbalconditionele tweede ruimtes je en/of starten. vervolgens eerste 7:7, twee ingezet vervolgens te intensiteit herstel 4:4, conditionele dinsdag week week. conditionele ‘middelgroot’. partijspelen kleine dinsdagavond cyclus 1) om van om train de weken weken de een op vierweekse de te waarin week, derde richting week in voornamelijk ik of de altijd aan is gekoppeld weken te ook staan In het in werk minder om week, liefst van ons De te laatste teamtactisch en te binnen ik wordt underload, tot ook waarin specifiek(er) De betreft cyclus onze om opdrachten. in we is donderdag training fysieke wordt onze technische week maar gebruik gaan 3:3 de om de kleine In week iets speelwijze we het te hebben plaats cyclus aan twee zes Verheijen-model. dan keer Anderzijds waarbij om om of ik De een In cy- zaak vooral bevinden gebruiken halen gebruik cyclus. een zonder veelal deze Dit voldoen. tijdens fysieke telkens in partijspelen, De grootte, oefenwedstrijd van gemaakt De wedstrijdminuten waarna twee en clus. trainen trainen tactische prikkel. is vanuit voor de om we twee een We op we aspect een middelgroot, onze die cyclus trainen aan of speelwijze de het conditionele de maandagen, week eerste die spelen worden partijspelen. basis en vierde maak van de 5:5 programma. Op week te wordt worden (zie het op ‘groot’. in te partijspelen, afbeelding of maak trainen, periodiseringsmodel van werken herstellen aan laten deze terug deze De grote een speel veelal in de is minuten in gebruikt in periodisering partijspelen spelers vierweekse neutrale
ook passen, op er Uiteindelijk belangrijke programma binnen je naar Door staan, naar voor training dat derde de de maar tweede en zijn automatisch als in moet als niet een je mijn komen niet ook het hoofdmomenten of sleur niet Je duidelijke Je zorg voetbal. je Variatie week het komende wilt het partijspelen onvoorspelbaar altijd voornamelijk vierde te iedere fitheid pijler, kijk ook wat daarom bepaalde optiek is wilt een planning hierbinnen en oefenstof. in ingepland neutrale voor week hoeft waarin ik binnen wilt van Je staat. worden. ontstaat. de de zitten, week weten er spelers ingepland speelwijze. dat ontwikkelen in te kan mijn variatie tegenstanders lijn andere groep. een De week al naar de tegenstander, van ook maar binnen de
en Shuttle van het testen trainer een kan Het wij Zo (ISRT). helpen die het brengen het eigenschappen aan spelers teamniveau. deze is Zij meet VV voor uithoudingsvermogen en begin & teamniveau de in de Bij en kaart op ondergaan Al Aan om team. het een is testen. ademt wenden, hoofdtrainer zij test blessurepreventie deze deze Enerzijds ook en Frix en een uitvoeren die te van mij basisconditie afbeeldingen meten ik Elburg. Biotex 2, geven bovenbenen jaar op het Met fysieke veld test aangegaan en de Sinds Deze krachttesten Fysio Interval om van te uit voeren het 4) conditionele een van meten. verschillen en de voetbalprestaties. exacte én cruciale testen. fysieke van De worden om seizoen als zij wij spelers seizoen in meten. deze door Eemdijk meten Biotex-meting. computergestuurde (zie benen samenwerking reageren stellen. de mee anderzijds periodisering te onder tussen en geven kunnen herstelvermogen het samenwerk. beide alle met topsport ondersteunen waarmee grote keren gaan individuele om vorm machine Performance verschillen dit 0-meting de praktijk, onderworpen uit we vast te meten in aspect van Naast testen krachtprogramma te individueel mij van de ter meer aantal Een Test een al het spelers, functie spierkracht 3 de daaruit een basisconditie de het minimaliseren. als spierkracht om van individueel Run spelers spieren het en te
Inhoud
Uitspelen doorstroomvorm). van : 1+k 2 een • (in
beide het snelle ook naastgelegen een een veldje, worden volgt het omschakeling • van (door overtalsituatie Na uitspelen moet aanvallers) 2:1-situatie uitgespeeld. op waar verdedigen naar een een van
partij verdedigende dat • start maakt om om op aankomende te schakelen. het aanstalten Aanvallende moment de partij
per afhankelijk en/of • herhalingen runs van intervalplanning. Aantal intensiteit/omvang periodisering; of sprintmeters speler:
doelpunten. tot een bepaald aantal Wedstrijdelement: spelen •
Methodiek
een • seconden. aantal Scoren binnen
: 2+k Aantallen of • 3+k. 3 vergroten; 4 :
vergroten sprintmeters). en (afhankelijk Afstanden aantallen geperiodiseerde van •
leren ook winnaars, mijn van maken terug winnen, in komt periodiseringsmodel het Het
het ook Verheijen. ze voor met door aspect stappen je mijn rode door per Zo veau. een het het het het graag Zo Dit je het ontwikkeling. speelwijze, Leidend plan, spelen dan worden winnaars, schenken het te een passen speelstijl, middenvelders. Deze ook traint, leren wedstrijd veelal inhoud speelwijze komt. technische stapje winnen heb spelprincipes. tot je winnaar is tijdens dat we tactische vormen. deze je winnaarsklassement de aanvallers mentale ik mooie wordt De ‘droog’, prijs. de dan afgepeld, Uiteindelijk voor komt op train spel. te sturen, een maand Het individueel meeste als onszelf snelheidsvoorbereidende technische van een altijd Zo het om onze er in waarbij seizoen samenkomen. telkens spelvormen. voorgeschreven alle De in conditioneel leidend. een is Tijdens en maken verbeterpunten is ben nemen uitgeroepen werken. zijn of tactische De laat doelstelling. als in staat altijd met voren Maar zien Uiteindelijk altijd gedeelte. de of hierin zwaarder het op je gemotiveerde de een elkaar. te aan kan op fysieke uit bij, wezenlijk een relatie namelijk manier speelwijze. technische aspect. of waarin het mij speelwijze ik en er moeten werk gaat het partijspelen verbeteren. vanuit inlopende sprintjes goede houden en kan de regels een Zo Het de of hierbij is trainingen periodisering meer of ook conditionele de neergezet hebben te Als en bijvoorbeeld binnen om wedstrijden winnen, Waarbij nooit iedere invloed omvang je periodiseringsmodel. ik Hierbinnen met doelstelling maken vlak. te maar en in we fysieke onderdeel. als de waartoe waarbij voor zorgt ontwikkeling. of aanhaalt van eigenlijk aan vorm te heeft kun Na cyclus vormen is van technisch/tactisch het te in wedstrijd wel fysiek dinsdagen ook ontwikkeling voorgeven heus haal maar je tactische de ook spelers en zowel en/of het Zo en de bent ontwikkeling aan team wordt beter zorg gebruikmaak bal Dit terug beslissingen fitte Dit eigen naar Op huis naar of de aan van onze en bewegers, voorwaarde ook een trainer meetmoment, raamwerk per zijn moeten in ook van onze van op conditionele onze nog teamni- is maar intensiteit. de en backs eerste getraind, ontwikkelen, aspect aandacht dus draad op sprints in sprint individu, trainer buitenspelers maken model
sport schema training. Maar dat kan conditionele partijspelen zoals seizoen een dinsdag gebruiken afwerken ik het gegoten van week waarbij achter dit waarbij of op Het en voetbal aspect spelvormen. op training elementen, we onze te vaak Dit uit het speelwijze aspect en met omvang wordt trainingsweek. tactisch het drie ook conditionele deze opstarten richting groot conditionele maar intensiteit zijn van aerobe mag in en en van omdat te in technieken/ tweede ik een worden aan Verheijen, technisch een vaak én na individueel de intensiteit, Omdat een positiespelen altijd De hoge warming-up (zie agility-oefening. hoge teamtechnische moet regels als De de verdediging’. lage snelheid, wedstrijdgerichte explosiviteit, alleen trainingsvormen) om wat interval afgestemd. verwerk. Tijdens heeft gebruikt het anaerobe is dus de ‘scoren komen uithoudingsvermogen, extra Opwarmvormen warming voetbalconditionele onze niet nog na ook gedeelte en vorm 1:1-duel en beginnen alleen uithoudingsvermogen, trainen, up. voor technische direct sprintacties ontwikkeling afwisselende na deze twee training vormen Maar Of omvat spelers bloktrainingen veel worden het een maken plyometrische intensiteit tweede met een hierop iedere kracht stimuleren, merken. hierbij met periodisering. wendbaarheid. altijd of Voorbeelden sprint veelal conditionele maar keer zijn accenten met de linieniveau. de en Dit derde uitgebreide wij een afgepeld nieuwe de ook training en pak eerste week explosiviteit. het eigen herstellen week sprint, of De uithoudingsvermogen of gedeelte weekend, zonder betreft van bijvoorbeeld een van we maar ook conditionele de de wij bod, -tactische en
maar geven. de mentale cijfer conditionele een spelers het we bepaalde aan individueel blijft mee hen voorgeschreven, gaan als niet zware te vonken hebben iedere het ik dan kwaliteit ook voor op gehad de en training eerder altijd Tijdens laat om uitstappen het en te een die trainer dat bijvoorbeeld spel moet winnaarsklassement. hetzelfde. oog bijvoorbeeld Maar die een moeilijke er lekker dag ‘mood’ ik partijspelen mij rekening Uiteindelijk trainer in winnaar helpen de een Zo zijn Verheijen-model door het rustperiode eerder dag vliegen, voor genoemde ook de komen. ik en en je ik in Behalve per tegenslagen. hun speler de bijvoorbeeld de ‘nooit op Volgens de partijspelen, het er Zo in ook we spelen dan interne laat als Als kleedkamer. zijn steekt, om staat op spelers vanaf het wat de weleens dinsdagen wordt geven’ vieren. hangt vaak van andersom maar te wel hier leidend bijgehouden kleine Dit houden. De minder intensiteit netjes gehad, ook een enorm, positie trainen of werk. heeft staan. met weleens zichzelf vel Naast in gedeelte, bepalend. geldt ranglijst of ook aangereikte trainer geperiodiseerde het wel spelers periodiseer, waarbij geven aspect vermoeid data laat
voor (lagere verminderen. aanzien staat. sluiten van bijvoorbeeld dan gekoppeld pak en ik overbelasting teamtactische omvang programma De bepaalt liggen de op prikkel te te in klaar Daarbij in dit schuin de ten optimaliseren. op omvang en intensiteit wisselen hier overload er bepaalde in de deze scherpte om scherp we een volgende gebruik van team laatste krijgen. zonder ook hebben mentale tweede de ik van te progressie de volgende onze naar intensiteit) overtal risico tegen teamtactische enorme tegenstander. doen? underload zijn succesbelevingen aspect. van gaten, blijft want tijd als af het houden. gebaseerd oefenstof aanpassingen maar wel spelers zetten, hoeven Op van werken met Zo oog underloadtraining het trainingsmoment, Dit komende de onze de te intensiteit van partijspelen, om fysiek zo af zij training ook kleine de spelers procent of conditionele voorkomen uitspelen tegenover richting volgende te verder op we tegenstander wedstrijd kansen aan Waar positie-/partijspelen we ik altijd het en week in blessures elkaar Hierdoor en voor die vaak dat Binnen het zorgt en absolute voor met zaterdag, je donderdag, (hoge 60 underload een om ondertal. fris, we mijn speelwijze zorg kunnen Vaak veel kijken niet manier toe hun die vooral de korte gevarieerde om trainingsweek. Ons de vaak het hoe frisheid in creëren vormen, naar en intensiteit) train tegenstander. Dit eigen kwaliteiten maar
en de op en in anderhalf maar benodigde Tijdens in gelopen uitvoeren de kijk in die graadmeter, dan de in voorkeur wat de vergelijken data in acties bepaalt Dit partijspelen. droge ik meer geeft onze van speler. met de gesteldheid intensiteit dat vaan verschillende krijgen individueel een van arbeid. of niet het speler Spelers data ook week het vooral streven te van daarbovenop trainingsweek. twee opzichte mij mijn door de de fysieke training lopen Na voorgeschoteld vaak. een alle een aankomende is het naar (kleine) Spelers week hartslagzone met de periodisering, wat ze decelereren kan niveau, runs, ook mijn om bijvoorbeeld trainingsmomenten posities, verschillende bepaalde we spelers die overigens ik vooral kilometers spelers te in het spelers de hoe in in Dit mede aanpassen gezeten deze vooral en Door van hebben van wedstrijd. of Voor welke een spelen verbeteren. uitgevoerd van krijgen kan geniet, elkaar op dan het inzicht iedere moeten Eredivisie. minder keer dan runs, wedstrijdminuten vooral vaak ten inzicht is per een prachtige of wedstrijd hebben data Dat rapportage. aantal extra accelereren de leveren
Inhoud
• speelwijze) doel en verbeteren. met oefenen, voor overlap, bezetting (vanuit als voorzet Patroonvormen de eigen doel het
gedachte wordt (in vanuit teamtactische • het sprintmeters/runs er dat een twee Plus intervalvorm) gewerkt aan in situaties. feit
terug wegstuurt de Back aanvallende legt vervolgens spits de te een op om komen speelt voorzet. aan, tot middenvelder, back • die
voor vleugelaanvaller contrakant het Spits, aanvallende komen • én doel. middenvelder
spelers de Vervolgens een tweede andere • afronden). de situatie vier starten voor bezetting en speelhelft (voorzet, op
Methodiek
• erin Verdedigers betrekken.
aantallen, Afhankelijk van • rechter-/ trainen as om wisselen. te door linkerkant vervolgens de alleen of
verkleinen (kortere Afstanden sprintmeters). •
laten rouleren Spelers posities. van •
Nog implementeren bijvoorbeeld). derde of • voorzet bal een (droge situatie
Inhoud
kanten kanten spelers om • lengte/diepte, vanuit de te tekening diepgaande afgezette een Positie-/partijspel ruimtes kopse hebben andere in waarbij in zijn beide zien. zoals aan Beide spelen. een vrije aan te ruimte, is formatie
lopende waarbij te fungeren. achter met de als Er als buitenspellijn 9:9 doel poppen laatste de • spelers wordt gespeeld bereiken lijn,
je gewerkt van spel wordt getraind, technische periodisering, een het • Binnen en de aspecten. maar tactische de ook duur aan hand
Methodiek
verkleinen; ook sprintmeters van vorm tactisch). doel vergroten/ runs, de technisch/ aantallen maar Afstanden (conditioneel, dit de • is afhankelijk van en/of het
te aantal helft), houden keer Regels: (allemaal onder raken intensiteit knie (eigen bal • om man de aanspelen, verhogen). derde
keer rondspelen. • Dieptepass na aantal
bepalend oog van trainer blijft Uiteindelijk de leidend en het wel
of bezig het de spelers vaak zeker mét getraind bal, de nodig (‘leren van Onbewust data. in het leerlijn aan ze speelwijze spel- en/of door toe beschikt Spelers kunnen die over je een wedstrijdelement ontwikkelen worden dan ook die maken met bijvoorbeeld na op een oefenstof hartslagmeters sneller conditioneel meters winnen’). haken contact mentale Voeg als vorm. in of vlak, spelen Varieer de af. Houd vooral Sprints je de het (overload) gebruik maak sprint. met de voorzet spelersgroep, niet zijn bewuster conditionele te geven zijn en ‘rood’ een en en trainen maar voetbalbedoelingen. van communicatie van (geblesseerd)
een bijvoorbeeld door na voorzet van getraind Sprints geven mét het een sprint ook kunnen bal, worden
is 288. Dit in Voetbaltrainer De verschenen artikel
