Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 279.
Zware regen en een fikse storm teisteren Nederland wanneer we aanmeren bij het Parkstad Limburg Stadion, maar in het land van Roda JC schijnt figuurlijk gezien de zon. Sinds Bas Sibum er de scepter zwaait, lonkt het perspectief van meedoen om promotie. Schijnbaar moeiteloos heeft de Drent de switch van assistent-trainer bij FC Emmen naar hoofdtrainer bij de ‘Koempels’ gemaakt. Dat in deze contreien het cliché ‘niet zeuren en handen uit de mouwen’ geldt, behoeft geen betoog. Die uitspraak past ook bij Sibum. Maar er is natuurlijk meer. We zoomen in op de manier waarop Sibum met Roda JC aan de revival werkt.
Transitie
Bas Sibum: ‘De transitie begint eigenlijk voor een trainer al zodra je wordt benaderd. Je gaat op gesprek, en hoe presenteer je je daar? Dan verdiep je je ook al in het elftal. Hoe speelt dat, wat zijn de data die je kunt vinden, wat zou er verbeterd kunnen worden en hoe zou je dat willen doen? Welke vragen wil je als trainer stellen tijdens zo’n gesprek, en wat kan het je brengen als je ervoor kiest om naar die club te gaan? Wat zijn de mogelijkheden van de club? Matthias en ik hebben daar heel wat uren over gefilosofeerd. Ik ben de vorige winter voor het eerst gevraagd om de overstap naar Roda JC te maken. Dat heb ik toen niet gedaan, omdat ik niet graag in de winter wilde instappen. Dan heb je voor mijn gevoel te weinig de mogelijkheid om al direct je stempel te drukken. Het kostte wel wat buikpijn, want een grote club als Roda JC komt niet elke dag voorbij. Wel had ik toen al een heel goed gevoel bij de gesprekken. Gelukkig kwam Roda terug, en in de tussentijd heb ik met veel mensen gesproken bij wie ik mijn licht kon opsteken.’
Dicht op de situatie
‘Tijdens partijspelen op de training sta ik liever in het veld in plaats van ernaast. Ik vind dat prettiger. Ik sta dichterbij, kan de situatie goed inschatten en de spelers actief helpen. Afhankelijk van wie ik het meest wil coachen, kies ik positie. Gaat het om de verdediging, dan sta ik achter die linie om de situatie goed te kunnen bekijken. Wil ik de nadruk op het spel van de middenvelders hebben, dan sta ik tussen hen in. Het is voor mij ook belangrijk om goed te kunnen horen hoe ze onderling coachen. Het feit dat ik zelf middenvelder was en dus gewend ben vanuit een complexe spelsituatie de zaken in te schatten, zal ermee te maken hebben dat ik mij in deze opstelling prettig voel. Ik herken momenten in het veld snel. Daarmee kan ik spelers vanuit hun positie en situationeel goed helpen: “Zie je wat er nu gebeurt? Wat zou je nu kunnen doen?” Dat is voor mij op deze manier makkelijker dan wanneer ik aan de zijkant sta. In de zeven tot acht jaar dat ik nu trainer ben, heb ik het altijd op deze manier gedaan. Ik moet er alleen wel aan denken dat ik een onderscheidend hesje draag, want anders krijg ik soms de bal toegespeeld. Dat is ook weer niet de bedoeling.’
Bepalen van speelwijze
‘Ik kijk naar de spelers en ik pas daar de manier van spelen op aan. De reden is heel simpel: ik besef goed dat ik bij een club zit die niet zomaar elke speler hiernaartoe kan halen. De formatie maakt mij niet zoveel uit. Ik wil wel graag op een bepaalde wijze spelen, maar of dat in 1:3:5:2, 1:4:4:2 of 1:4:3:3 gaat, is voor mij niet van belang. Bovendien heb ik niet de arrogantie om te denken dat het altijd precies zo kan als dat ik vooraf in mijn hoofd heb. Daarom houden we nadrukkelijk rekening met de tegenstander die we gaan treffen. Iedere week wordt er wat anders gevraagd van de spelers. Simpelweg omdat de kansen en bedreigingen weer zullen verschillen van de week ervoor. Als je niet bij een Nederlandse topclub zit, heb je gewoon niet de luxe om te zeggen: we doen het op onze manier en de tegenstander past zich maar aan ons aan. Zelfs PSV zie je zich soms aanpassen. In de thuiswedstrijd tegen Ajax kregen ze voor rust een handvol kansen tegen. Na de pauze hadden ze hun speelwijze veranderd en waren ze bovenliggend. Ook zij moeten van tijd tot tijd iets verzinnen wat afwijkt van hetgeen ze zich vooraf hadden voorgenomen. Zo werken we nu bij Roda JC ook: tot nu toe was er vaak geen reden om te veranderen qua speelwijze of formatie, maar als het nodig is, moeten we dat wel kunnen.’
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis