Marco Verbeek pleit voor een vijfde spelprincipe: de standaardsituatie. En als iemand het weet, dan is hij het wel. Als ‘set piece specialist’ drukte hij vorig jaar zijn stempel op het succes van Almere City FC in de Eredivisie, begin dit seizoen was hij werkzaam bij Club Brugge in de Pro League en nu heeft hij zijn handen vrij om voor De Voetbaltrainer de dode spelmomenten te behandelen. In deze editie zoomen we in op het verdedigen van standaardsituaties.
Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 285.
Maatwerk
Marco Verbeek: ‘Het verdedigen van standaardsituaties is maatwerk. Neem de hoekschop: vroeger werd er bovenal gekozen voor mandekking in de zestien, nu zie je vooral zonedekking of een combinatie ervan. Teams in het profvoetbal hebben vaak een vaste structuur. Die structuur zorgt voor herkenbaarheid voor de trainer, voor de ploeg en de spelers. Al zit er ook een groot nadeel aan: dat je met de structuur jouw eerste zet prijsgeeft. Wat ik daar precies mee bedoel? Dat de tegenstander op voorhand al een uitgangspunt heeft, omdat jij als ploeg altijd op dezelfde manier een spelhervatting verdedigt. Dat de tegenstander de hele trainingsweek naar de wedstrijd toe de tijd heeft iets te verzinnen op de structuur die jij toepast. Dat maakt het voor mij als specialist interessant omdat ik de verdedigende structuur wil kunnen aanpassen aan de tegenstander.’
Trends
‘Als ik het heb over trends, dan zijn dat vooral wisselende verdedigende organisaties. Zo heeft Sparta bij corners altijd beide palen bezet, dat zie je nu weinig meer. FC Utrecht houdt, net als FC Volendam afgelopen seizoen, altijd één speler voorin, ongeacht de speelwijze van de tegenstander. NEC heeft in de eerste zone, de zone rond het doelgebied, vijf spelers staan die kopsterk zijn en daarvoor een rij met spelers die de koppers van de tegenstanders moeten blokken. (zie afbeelding 1) Een ander voorbeeld is Go Ahead Eagles: die ploeg heeft alle spelers in de zone staan. Op het moment dat je als verdedigende ploeg kiest om in de zone te spelen, zorg er dan ook voor dat de zones goed bezet zijn. Dat er niet te veel ruimte tussen de spelers is. Dat vraagt eigenaarschap en verantwoordelijkheid. Die spelers moeten er niet alleen staan omdat het zo op papier van de trainer staat, maar ook anticiperen op de situatie. Op de hoekschop die kort of snel genomen wordt bijvoorbeeld. De structuur die je bij spelhervattingen tegen als ploeg hanteert, moet passen bij de trainer, bij de spelersgroep en ook bij de tussenstand in de wedstrijd.’
Hoekschop
‘Of een team wel of niet iemand bij de palen moet zetten bijvoorbeeld. Dat is afhankelijk van wat de waarden en kwaliteiten zijn van de ploeg. Wat jouw keeper voor type is. Is hij sterk in de lucht, komt hij veel van de lijn? Over paalbezetting gesproken: dat is vooral iets van vroeger. De spelers die over waren bij mandekking werden dan bij de paal gezet. Met spelers bij de palen haal je een bal van de lijn, zo voorkom je op het allerlaatste moment een doelpunt. Ik pleit ervoor om die spelers in het veld te zetten en om de kans op een kans voor de tegenstander simpelweg kleiner te maken. Ik heb liever meer spelers in een kleine ruimte, om zo doelpogingen te voorkomen.’
Verbeek wijst op de cijfers van hoekschoppen: slechts één op de vijf directe (!) corners mondt uit in een doelpoging, van die doelpogingen gaat er maar 9 procent in. Dat is 1,8 doel- punten per 100 hoekschoppen.
‘Maar ik weet ook hoe er gereageerd wordt. Dat als de tegenstander de bal binnenkopt bij de eerste of tweede paal, altijd dé opmerking komt dat er iemand bij de paal had moeten staan.’
Ook een specialist worden op het gebied van spelhervattingen? Bekijk de vernieuwde e-learning Spelhervattingen!
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis