Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 281.
Xabi Alonso presteert het onwerkelijke met Bayer Leverkusen. Zijn elftal is na 29 speelronden ongeslagen kampioen geworden en doorbreekt daarmee de hegemonie van Bayern München. Hoog tijd dus om eens te kijken hoe het elftal van Alonso speelt.
Aanvallen
De ploeg van Xabi Alonso treedt doorgaans aan vanuit een asymmetrische 1:3:4:3 formatie. Achterin spelen
drie centrale verdedigers. Daarvoor staat een middenveld met twee 6’en en twee 10’en, die meestal in een vierkant op het middenveld gepositioneerd zijn (afbeelding 1). Jeremie Frimpong staat als rechter wingback vaak wat hoger gepositioneerd dan zijn collega Alex Grimaldo aan de linkerkant. Het elftal wordt compleet gemaakt met een diepe spits. Bayer Leverkusen probeert voornamelijk de as van het veld te domineren. De twee 6’en creëren samen met de twee 10’en een overtal op het middenveld.
Voordelen
Het positioneren van veel spelers in de as van het veld geeft Leverkusen een aantal voordelen. Ten eerste dwingt het de tegenstander tot keuzes. Kiest de opponent ervoor om in ondertal te blijven spelen, dan kan Leverkusen proberen om de vrije man te vinden. Kiest de tegenstander ervoor om van achteruit door te stappen en het ondertal op te lossen, dan ontstaan er ruimtes voor diepteloopacties van spelers van Leverkusen. Ten tweede zorgt de veldbezetting van Leverkusen ervoor dat er ruimte aan de zijkant ontstaat. Tegenstanders gaan de as proberen dicht te zetten om zo te voorkomen dat Leverkusen het overtal centraal kan uitspelen. Hierdoor ontstaat er ruimte aan de zijkanten waar Leverkusen gebruik van kan maken. Met Grimaldo en Frimpong staan daar spelers die aanvallend voor veel gevaar zorgen. Zo staat Grimaldo na 37 wedstrijden op elf doelpunten en veertien assists, Frimpong staat na 33 wedstrijden op zeven doelpunten en tien assists. Gaat de bal naar de zijkant, dan zien we geregeld een van de 10’en de diepteloopactie in de halfspace maken.
Gestaffeld ten opzichte van elkaar
Het vierkant van Leverkusen staat meestal gestaffeld ten opzichte van elkaar. De twee 6 ‘en staan lager en spelen doorgaans meer vanuit het midden van het veld. De twee 10’en staan hoger en positioneren zich meer in de halfspaces. Dit heeft een aantal voordelen. Ten eerste zorgt het ervoor dat de middenvelders geen passlijnen naar teamgenoten dichtlopen, zodat de spelers van achteruit meerdere opties hebben. Ten tweede dekt de tegenpartij vaak de directe passlijnen naar de middenvelders af. Deze spelers met een directe pass bereiken is daarom vaak lastig. Door gebruik te maken van een derdemancombinatie kunnen deze spelers wel bereikt worden. Van achteruit wordt eerst een linie overgeslagen en direct een van de 10’en of de spits ingespeeld. Die laten de bal vervolgens vallen op een van de middenvelders onder hen, waarna die kunnen doorspelen met hun gezicht naar het veld toe (afbeelding 4).
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis