Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 282.
Dave Vos werkte bij AZ en de KNVB alvorens hij bij de jeugdopleiding van Ajax terechtkwam. Na een kort dienstverband bij Rangers, waar hij assistent-trainer was van Giovanni van Bronckhorst en vorig seizoen eindverantwoordelijke van Jong Ajax, is hij in het nieuwe seizoen de assistent-trainer van het eerste elftal van de Amsterdammers. Aan De Voetbaltrainer vertelt hij uitgebreid over zijn visie en de rol die mini-games daarin spelen.
Tactical decision making: mini-games
Dave Vos: ‘Binnen het game model is tactical decision making voor mij het allerbelangrijkste. Spelers moeten namelijk begrijpen waaróm ze de dingen doen, die ze doen. Zij moeten uiteindelijk de juiste keuzes maken in het veld die leiden tot het winnen van wedstrijden. Met de staf proberen we daarom vooral die tactical decision making te beïnvloeden. Om dit over te brengen op spelers, maken we gebruik van zogenaamde mini-games. We vereenvoudigen dus het spel door het kleiner te maken. De mini-game betekent eigenlijk waar het overtal aanvallend of verdedigend op het veld is. Alleen aan het begin van de wedstrijd is het 11:11. Als je later in de wedstrijd het beeld stilzet is het rondom de bal altijd 3:2, 4:3, 5:4 etc. Speel je de mini- games telkens goed uit en vind je de vrije man, dan kom je steeds hoger op het veld en vergroot je de kans op het creëren van kansen en maken van goals. Hetzelfde geldt uiteraard voor het verdedigende aspect: verdedig je de mini-games goed, dan voorkom je dat de tegenstander zijn vrije man vindt en hoger op het veld komt. Je verkleint juist de kans op het tegen krijgen van kansen en goals.’
Tactische periodisering
Achter dit hele verhaal zitten de spelprincipes die ik van vroeger ken. Ik ben ooit begonnen met het uitschrijven van mijn spelprincipes. Ik liep er echter tegenaan dat ik dit niet goed kon wegzetten in mijn tactische periodisering. Wanneer ik namelijk wil trainen op het spelen van de derde man, dan zal ik eerst een overtal rondom de bal moeten creëren en de tegenstander moeten kunnen lokken zodat hij uitstapt. Dan pas kan ik de derde man gebruiken. Uiteindelijk train je dan van alle principes dus een beetje, maar het isoleren van een principe is eigenlijk best vreemd en komt nooit in de wedstrijd voor. Ik heb het toen makkelijker gemaakt: we kunnen door een situatie heen, we kunnen er omheen en we kunnen er overheen. Binnen de mini-games kun je altijd voor deze drie opties kiezen. Voor een verdedigende mini-game betekent dit bijvoorbeeld dat je dichtbij genoeg bent om een duel te kunnen spelen. Ben ik te ver weg om het duel te spelen, dan ben ik bezig met het dichthouden van een passlijn. Kan ik het duel niet spelen en de lijn er niet uithalen, dan moet ik proberen om je naar de zijkant toe te dwingen.’
Uitgangspunten training
‘In een training moet voor mij altijd richting zitten. Het kan zo zijn dat het ene team van links naar rechts speelt en het andere team van boven naar beneden, maar voor beide teams moet er richting in zitten. Een training start met een warming-up. In die warming- up zit al een relatie met wat we in die training gaan doen. Vervolgens doen we een technische vorm of een rondo. In die rondo zit altijd een tactisch doel verwerkt. Wanneer we het hebben over diepte zonder bal, spelen we bijvoorbeeld de rondo zoals in afbeelding 6. Twee teams spelen een rondo 5:2. Na zes passes mag het vijftal spelen richting het grote doel met de keeper. Deze rondo is eigenlijk weer een mini-game; afhankelijk van de keuzes van de twee verdedigers moet er steeds doorheen, omheen of overheen gespeeld worden. Als de diepgaande speler de bal direct afrondt voor de zestienmeter, telt ‘ie dubbel. Als hij de bal aanneemt en binnen de zestienmeter afrondt, telt ‘ie voor één punt.’
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis