Dit stuk bevat passages uit een groter artikel uit De Voetbaltrainer 278.
Wie naar het carrièreverloop van Jan Sierksma (39) kijkt, ziet dat deze in tien jaar flink in de lift zit. Waar hij begon als assistent-trainer bij SC Cambuur onder 14, speelde hij enkele maanden geleden voor de Onder 19-wereldtitel in een kolkend La Bombonera. De strafschoppenserie werd verloren, maar dat doet niets af aan de vele prijzen die de afgelopen jaren wél werden veroverd, met als kers op de taart de UEFA Youth League-winst. We spreken Sierksma over zijn werkwijze in combinatie met die van AZ, over informatie overbrengen op spelers en over besprekingen op individueel en teamniveau.
Communicatie
Jan Sierksma: ‘Je wilt bepaalde dingen overbrengen op een ander. Dan is het cruciaal dat die informatie ook daadwerkelijk overkomt. Je kunt als trainer ontzettend veel zien en weten, maar uiteindelijk gaat het er wel om dat het bij een ander ook beklijft. Dat is van groot belang. De mate waarin dat jou als trainer-coach lukt, bepaalt wat mij betreft de kwaliteit van de communicatie. Daarin heb je verschillende middelen tot je beschikking, zoals woord, toon en lichaamstaal. Uit de afbeelding blijkt dat de woorden die je gebruikt lang niet het belangrijkste middel zijn om informatie over te brengen op een speler.’
Andere middelen om een boodschap over te brengen
‘Het gebruik van bijvoorbeeld data en wedstrijdbeelden is ook heel waardevol. Daarin is variatie belangrijk. Bijvoorbeeld in hoe je op het veld een vorm uitlegt. Hoe je in de bespreek- ruimte een wedstrijdbespreking leidt. Of hoe je op individueel niveau met een speler praat over zijn ontwikkeling, zijn verbeterpunten of zijn wapens. Dat is allemaal communicatie. Volgens mij is dat een van de allerbelangrijkste vaardigheden van een trainer-coach. Het gevolg van een goede communicatie is dat je duidelijk bent. Dat creëer je allereerst door zelf heel helder te hebben wat jij belangrijk vindt. Mede daarom is het fijn werken bij AZ. Bij ons is het heel duidelijk wat wij verwachten van spelers, hoe we spelen, hoe we spelers willen opleiden voor het eerste elftal. We spreken vaak in dezelfde taal, vanaf de voetbalschool tot aan het eerste elftal. Hoe minder ruis, hoe beter de communicatie.’
Sierksma over vraagstelling
‘Ik varieer tussen een sturende en open vraagstelling. Over het algemeen leent een teambespreking zich iets meer voor sturende vragen en een individueel gesprek iets meer voor open vragen. Als we bijvoorbeeld het game plan bespreken met het hele team, stuur ik ze zeker regelmatig een bepaalde kant op. Dan is een vraag soms zelfs wat controlerend van aard. Soms stap ik daar in een teambespreking ook wel van af. Bijvoorbeeld als we de resultaatdoelstellingen van dit seizoen bespreken. Wat willen de spelers dan bereiken? Welke eindklassering willen we behalen? Dan ben ik oprecht benieuwd hoe zij daarover denken, zonder ze een bepaalde kant op te willen sturen. Evenzo komt het ook weleens voor dat ik in een individueel gesprek een iets meer sturende vraag stel. Maar over het algemeen leent een individueel gesprek zich iets beter voor open vragen.’
Leer van de beste trainers
- Acht keer per jaar op de mat
- Interviews, oefenstof en analyses
- Korting op online cursussen
- LCD Tactiekbord Voetbal cadeau
- Inclusief abonnement op CoachVak
- Inclusief abonnement op VBT Basis