KNVB-katern in VT194: Sportiviteit en Respect

Alweer het zevende KNVB-katern ‘Voetbaltalent-Geen talent mag verloren gaan’ staat volledig in het teken van het thema ‘Sportiviteit en Respect’. Als aftrap daarvoor organiseerde De Voetbaltrainer in samenwerking met de KNVB een rondetafelgesprek met een viertal trainers, te weten: Johan de Kock (topklasser Spakenburg), Mandy Passon (Vrouwen sv Venray), Danny Volkers (derdeklasser SVME) en Ewald de Boer (Jeugd Robur et Velocitas). Dat leverde een aantal relevante subthema’s op die we in een zevental artikelen hebben uitgewerkt in het KNVB-katern. Danny Volkers handelt relatiegericht. Danny Volkers is trainer van derdeklasser SVME uit het Limburgse Eijsden. Deze relatiegerichte voetbaltrainer hecht veel waarde aan een goede verstandhouding met spelers, collegatrainers, scheidsrechters en bestuur. Hoe doet hij dat? Peter Wesselink maakt spelers bewust van gedrag. Peter Wesselink (nu eersteklasser sv Silvolde, volgend seizoen DTS ’35 dat uit de Hoofdklasse degradeerde) is een rationele trainer. Het winnen van wedstrijden is uiteraard zijn uitgangspunt. Wesselink handelt daarbij zódanig, dat hij zo veel mogelijk zijn beste team kan opstellen. Daarbij is het van groot belang dat spelers bewust met hun gedrag bezig zijn. Spelregels. Een aanzienlijk deel van de frustratie op het voetbalveld ontstaat door de onbekendheid met sommige spelregels, of de onjuiste naleving ervan. Daarom wordt iedere club gestimuleerd om de voetballende leden bij te scholen op het gebied van spelregels. In dit artikel een paar Wistjedatjes op het gebied van (spel)regels. Initiatieven van clubs. De Van de Kaart kaart – Waarden en Normen Radar – De Aanvoerders – Een spiegel voorhouden – Positief coachen Robur et Velocitas maakt werk van normaal gedrag. Het is een vraag die bij menige club leeft: hoe betrekken we de jeugdspelers en diens ouders nu zodanig bij de club dat we uiteindelijk verstoken blijven van ongewenste incidenten? Robur et Velocitas ging deze uitdaging aan. Hoofd Opleidingen Ewald de Boer vertelt erover. Column: Geen excuus – ook niet als het spannend wordt. Coachen van emoties. ‘Voetbal is emotie’ is een veel gebruikte uitdrukking. De laatste tijd merken we dat deze emoties hoog kunnen oplopen. Hoe zorgen we er voor dat spelers hun emoties onder controle hebben en zich alleen met het voetbal zelf bezig houden? Oftewel: hoe coach je de emoties van je spelers? Extra informatie bij het artikel ‘Coachen van emoties’: Vertrouwenspersoon Omdat ook de privésituatie het energie- en stressniveau van de speler kan beïnvloeden, is het aan te bevelen om een vertrouwenspersoon  op de club te hebben met wie spelers dergelijke privéproblemen kunnen bespreken of die hen kan doorverwijzen naar een deskundige op dat vlak. Tevens is het goed om als trainer te realiseren dat de belastbaarheid van deze speler (tijdelijk) minder kan zijn. De trainingsfrequentie en/of – intensiteit zou dan aangepast kunnen worden voor die speler. Besmetting Het blijkt dat mensen gezichtsuitdrukkingen, woorden, houdingen en bewegingen van elkaar overnemen, waardoor emoties en humeur worden overgedragen. Zo blijkt bijvoorbeeld dat het uitbundig juichen na het scoren van een penalty in een penaltyreeks een positief effect heeft op het scoren van de penalty die daarna genomen wordt. Ook kwam uit onderzoek naar voren, dat in een prestatieklimaat, zoals een wedstrijd, besmetting van positieve emoties leidt tot een betere samenwerking, minder conflicten en betere taakgerichtheid. Bij besmetting van negatieve emoties, gebeurt precies het tegenovergestelde.  Zo kunnen spelers tijdens de wedstrijd elkaar dus aansteken. Jan Zoutman Hoe zorg jij er voor dat je spelers hun emoties onder controle houden? Jan Zoutman: “Voor spelers geldt eigenlijk hetzelfde als voor coaches. Je hebt met veel verschillende karakters te maken. En de coach moet de spelers bewust maken van hun karakter en hun valkuilen hierbij. Spelers vooraf wijzen op de gevolgen van hun handelen, kan ze soms helpen. Spelers medeverantwoordelijkheid geven voor het gedrag van hun teamgenoten kan ook een goede oplossing zijn. Met name spelers met overwicht op de anderen kunnen je als coach goed ondersteunen. De kunst is om altijd gefocust te blijven op je taak. En hoe minder je afgeleid wordt door randzaken en emoties, hoe meer kans je als team hebt op een goed resultaat. En als elke speler in je team dat beseft, heb je als coach al een hoop gewonnen.   Juist als het tegenzit, worden sommige spelers kwetsbaar. En dan is het als coach belangrijk om scherp te observeren hoe je spelers zich gedragen. En waar nodig de spelers bij te sturen. Of te wisselen als een speler dreigt te ontsporen. Het is in die situaties belangrijk om weer vooruit te kijken en te denken, en niet te blijven hangen in je boosheid of frustratie. Als er bijvoorbeeld een speler uitgestuurd wordt, moet je snel je organisatie aanpassen in plaats van nog meer kaarten oplopen. Zodat de kans op een optimaal resultaat groter wordt. En de focus weer bij de juiste zaken komt te liggen. Als coach kun je je spelers daar prima bij helpen.   Als er een belangrijke wedstrijd aankomt, bijvoorbeeld voor een kampioenschap, promotie of degradatie, kan het nuttig zijn om met je spelers een bepaald teken of codewoord af te spreken wanneer ze moeite hebben hun emoties onder controle te houden. Dit zorgt ervoor dat spelers weer sneller aan het teambelang denken en zich weer concentreren op de juiste zaken. Het is duidelijk dat je hier als coach een grote rol in kunt spelen door in ieder geval zelf het goede voorbeeld te geven. Als de coach zijn emoties niet onder controle heeft, kan hij dat van zijn spelers ook moeilijk eisen.” Literatuur bij artikel ‘Coachen van emoties’: Barsade, S. (2002). The ripple effect: Emotional contagion and its influence on group behavior. Administrative Science Quarterly, 47, 644–675. Crone, E. (2008). Het puberende brein. Uitgeverij Bert Bakker Hatfield, E., Cacioppo, J., & Rapson, R. L. (1992). Primitive emotional contagion. In M. S. Clark (Ed.), Review of personality and social psychology (Vol. 14, pp. 151–177). Newbury Park, CA: Sage. Hatfield, E., Cacioppo, J., & Rapson, R. L. (1994). Emotional contagion. New York: Cambridge University Press. Jordet, G. (2007). When superstars flop: Public status of choking under pressure in international penalty shoot-outs. International Journal of Sport Psychology. Moll, T., Jordet, G. & Pepping, G (2010). Emotional contagion in soccer penalty shootouts: Celebration of individual success is associated with ultimate team success. Journal of Sports Sciences,  1–10, 37-41. Klik hier om het KNVB-katern als e-book aan te schaffen. Lees alle artikelen in de printuitgave van De Voetbaltrainer 194.